Πρόσωπα Tα θύματα του Mιλόσεβιτς

Τελικά, ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς διέφυγε την κρίση των δικαστών. Κάποιοι θα
συνεχίσουν να τον βλέπουν ως τον άνθρωπο που θέλησε να σώσει τη Σερβία από
τους εχθρούς της.

H Άννα με τις κόρες της μπροστά στο σπίτι της, στο Πρέοτσε, στον σερβικό θύλακο της Γκρατσάνιτσας

Ουδείς μπορεί να αμφισβητήσει ότι απέτυχε οικτρά. Ιδιαίτερα στο Κόσοβο, όπου η
θέση των Σέρβων είναι σήμερα δεινή. H πολιτική του κατέστρεψε ζωές ανθρώπων
όπως της Άννας, η οποία ζει με τον σύζυγο και τις δύο κόρες της στο Πρέοτσε,
στον σερβικό θύλακο της Γκρατσάνιτσας, λίγα χιλιόμετρα από την Πρίστινα. H
Άννα ανήκει στο Σερβικό Εθνικό Συμβούλιο, που έχει σχηματιστεί γύρω από τον
ορθόδοξο επίσκοπο του Κοσόβου Αρτεμίγε, αντίπαλο της πολιτικής του Μιλόσεβιτς
και υποστηρικτή του διαλόγου μεταξύ των κοινοτήτων. Ανήκει στους Σέρβους
εκείνους που θέλησαν να συνεργαστούν με την αποστολή του ΟΗΕ. Το 2002 ήταν
υποψήφια στις δημοτικές εκλογές στην Πρίστινα, εξελέγη δημοτική σύμβουλος,
αλλά στις 17 Μαρτίου 2004 ξέσπασαν οι αντισερβικές ταραχές. Είχαν αποτέλεσμα
μια τριανταριά νεκρούς, εξακόσιους τραυματίες και τη φυγή χιλιάδων Σέρβων.
«Έπαψα να πηγαίνω στις συνεδριάσεις του δημοτικού συμβουλίου», λέει η Άννα.
«Έξι μήνες μετά, με διέγραψαν. Κατά μία έννοια, αυτή η εμπειρία ήταν χρήσιμη,
μπορώ να δηλώσω πως προσπάθησα τα πάντα, πως θέλησα να συμμετάσχω και πως αυτό
δεν απέφερε τίποτε. Όμως, δεν χάσαμε τίποτε, αφού είχαμε ήδη χάσει τα πάντα».

H Άννα είναι 40 χρόνων. Μεγάλωσε στη Γιουγκοσλαβία του Τίτο. «Στην παλιά
Πρίστινα, ανάμεσα στο αυτοκρατορικό τέμενος και στην ορθόδοξη εκκλησία, έζησα
την ωραιότερη περίοδο της ζωής μου», λέει στην απεσταλμένη της γαλλικής «Λε
Φιγκαρό». Σπούδασε, ταξίδεψε στην Ευρώπη και, όταν επέστρεψε, άρχισε να
διδάσκει σερβικά στο σχολείο της Πρίστινας όπου είχε μαθητεύσει. Σε δύο
ορόφους σπούδαζαν οι μικροί Αλβανοί, σε δύο οι Σέρβοι. «Οι σχέσεις ήταν καλές,
είχαμε τα ίδια βιβλία, το ίδιο εκπαιδευτικό υλικό, το ίδιο γυμναστήριο».
Ξεκίνησαν όμως οι εκκαθαρίσεις Αλβανών, η σύγκρουση με τους αυτονομιστές, τα
αεροπορικά πλήγματα του ΝΑΤΟ. Διακόσιες πενήντα χιλιάδες Σέρβοι έφυγαν από το
Κόσοβο. H Άννα και η οικογένειά της κατέφυγαν στο σπίτι της πεθεράς της, στον
θύλακο της Γκρατσάνιτσας.

Σιγά σιγά, η ζωή εκεί έχει εξομαλυνθεί. Άνοιξε σχολείο, αργότερα ένας παιδικός
σταθμός, μια μονάδα τραυματολογίας και παράρτημα του σερβικού Πανεπιστημίου,
το Βελιγράδι στέλνει επιχορηγήσεις και μισθούς. «Αν η διεθνής κοινότητα δώσει
ανεξαρτησία στο Κόσοβο, περιμένουμε να μας δώσουν οι Αλβανοί την ίδια
ανεξαρτησία στις ζώνες όπου ζούμε και να μας επιτρέψουν να διατηρήσουμε τις
ίδιες σχέσεις που έχουμε σήμερα με τη Σερβία», λέει η Άννα. «Με τον ένα ή με
τον άλλο τρόπο, πρέπει να μοιραστούμε το Κόσοβο. Αν γίνει ανεξάρτητο, θα είναι
η αρχή τέτοιων προβλημάτων για την Ευρώπη που οι πολιτικοί θα εύχονταν να μην
είχαν πατήσει ποτέ εδώ».