Δρόμοι

Ο φόβος…

… του ανθρώπου μπροστά στα ζώα έχει δημιουργήσει ένα ολόκληρο θηριοτροφείο.
Πουλιά, καρχαρίες, σκυλιά, έντομα – ο σώζων εαυτόν σωθήτω. H γρίπη των πτηνών
δεν έχει να κάνει μόνο με έναν ιό. Έχει να κάνει με τον φόβο μας για τα ζώα.
Τα φοβόμαστε, μολονότι – ή επειδή ακριβώς – οι περισσότεροι από εμάς τα
γνωρίσαμε μόνο στον καταψύκτη του σούπερ μάρκετ.

H ιστορία…

… της τέχνης είναι γεμάτη άγρια και απειλητικά ζώα. H λευκή φάλαινα του
Χέρμαν Μέλβιλ μάς κυνηγούσε στον ύπνο και στον ξύπνιο μας. Κι όταν πια
καταλάγιασε η τρομάρα που μας έδωσε ο «Μόμπι Ντικ» το 1851, ήρθε μερικά χρόνια
αργότερα ο «Νοσφεράτου» του Μουρνάου για να μας θυμίσει, με τα ποντίκια που
συνόδευαν παντού τον πρωταγωνιστή, πως σέρνουν μαζί τους την πανούκλα. Με το
«Χοιροστάσιο», ο Παζολίνι μάς μεταφέρει στη μεταναζιστική Γερμανία. Στο τέλος,
ο πρωταγωνιστής καταβροχθίζεται από τα γουρούνια με τα οποία συνήθιζε να
ζευγαρώνει (έτσι διάλεξε να δείξει ο σκηνοθέτης την κοινωνία που τρώει τα
εξεγερμένα παιδιά της). Χρειαστήκαμε ένα ολόκληρο θηριοτροφείο για να δώσουμε
μορφή στους φόβους μας. Το παράδοξο είναι πως, μερικές φορές, όσο μικρότερο
είναι το ζώο, τόσο περισσότερο το φοβόμαστε.

Τα παράσιτα…

… όμως μπορούν να σώσουν την κοινωνία μας. Παράσιτα, ψύλλοι, βδέλλες,
κουνούπια, μπορούν επιτέλους να κάνουν κι αυτά κάτι για την ανθρωπότητα (ίσως
περισσότερα από όσα κάναμε εμείς). Έχουμε και λέμε. Γιατί το αίμα δεν πήζει
στο στομάχι της βδέλλας; Ισπανοί επιστήμονες που εξέτασαν αυτά τα αιμοδιψή ζώα
βρήκαν στο σάλιο τους 16 αντιθρομβωτικά μόρια. Με αυτά έβαλαν μπροστά να
φτιάξουν φάρμακα που ίσως μας σώσουν από καρδιακά και εγκεφαλικά επεισόδια.
Γιατί τα κουνούπια δεν παθαίνουν ελονοσία; Επιστήμονες ανακάλυψαν σε αυτά το
γονίδιο SPRN6 που τα προστατεύει από την αρρώστια. Ερευνητές του Πανεπιστημίου
Τζονς Χόπκινς πειραματίζονται με αυτό το γονίδιο για εμβόλιο στους ανθρώπους.
Γιατί οι ψύλλοι που ζουν στους ανταρκτικούς πάγους δεν πεθαίνουν από το κρύο
(όπως τόσοι και τόσοι άνθρωποι στη Μόσχα); Καναδοί επιστήμονες ανακάλυψαν σε
αυτούς μια αντιψυκτική πρωτεΐνη που ενεργοποιείται μόλις η θερμοκρασία πέσει
κάτω από τους μείον 6 βαθμούς Κελσίου.

Οι βιολόγοι…

… βρίσκονται συνεχώς μπροστά σε νέες εκπλήξεις (που θα μπορούσαν να φανούν
χρήσιμες και στους κοινωνιολόγους). Επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Μπρίστολ
ανακάλυψαν στα βάθη των παγετώνων βακτηριακή ζωή: «Βακτήρια πηγαινοέρχονται σε
μικροσκοπικές φλέβες νερού που είναι πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά». Βρήκαν
εκεί κάτω έναν οργανισμό που καλείται Αρχαία. Μπορεί και επιβιώνει σε ακραίες
συνθήκες. Ποιο είναι το μυστικό της; Σε αυτό το αφιλόξενο και παγωμένο
περιβάλλον με τη λιγοστή τροφή, η Αρχαία έχει αναπτύξει έναν μηχανισμό που
επιβραδύνει τον μεταβολισμό της. (Άλλη μια σωτήρια ιδέα για την ανθρωπότητα,
που μπορεί να την καταθέσει η επιστήμη στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για
τους συνταξιούχους στην Ευρώπη).