Δρόμοι

Έτος 100000 π.X….

… Δύο κυνηγοί και συλλέκτες καρπών έχουν βγει για να κυνηγήσουν και να
συλλέξουν καρπούς. Ας τους ονομάσουμε Ιγκ και Ογκ. Ο Ιγκ πέφτει πάνω σε έναν
θάμνο με κατακόκκινα βατόμουρα, που όμοιά τους δεν έχει ξαναδεί. Πεινάει –
όπως πεινούν οι περισσότεροι κυνηγοί και συλλέκτες καρπών. Πιάνει μια χούφτα
μούρα και γεμίζει το στόμα του. Ο Ογκ βάζει απλώς μερικά μέσα στο σακούλι του.
Αργότερα βλέπουν μπροστά τους μια σπηλιά. Δείχνει τρομακτική. Ο Ογκ δεν θέλει
να μπει μέσα. Όμως, ο Ιγκ μπαίνει και ρίχνει μια ματιά. Δεν βλέπει τίποτα,
εκτός από λίγα κόκαλα. Στον γυρισμό, ένα ασυνήθιστο θρόισμα σε έναν θάμνο
τρομάζει τον Ογκ. Όμως, ο Ιγκ σκέφτεται πως ό,τι κι αν βρίσκεται εκεί μέσα,
πιθανότατα δεν είναι μεγαλύτερο κι ασχημότερο από αυτόν. Έτσι συνεχίζει τον
δρόμο του.

Το άλλο πρωί…

… ο Ογκ αποφασίζει επιτέλους να δοκιμάσει τα βατόμουρα. Είναι μια χαρά.
Γυρίζει πίσω και μαζεύει μερικά ακόμη. Σίγουρα, ο Ιγκ είναι πιο ευχάριστος
τύπος. Όμως, μάλλον ο Ογκ είναι εκείνος που θα περάσει τα γονίδιά του στην
επόμενη γενιά των κυνηγών-συλλεκτών. Το κακό με τον ατρόμητο Ιγκ είναι πως
κινδυνεύει από ξαφνικό θάνατο. Μια μέρα των ημερών, τα βατόμουρα που θα φάει
θα είναι δηλητηριώδη, στη σπηλιά που θα μπει θα είναι μέσα η αρκούδα και το
θρόισμα στη λόχμη θα είναι από τίγρη ή ανακόντα. Φτάνει μονάχα ένα λάθος. Από
δαρβινική άποψη, είναι πιο σίγουρο να ποντάρουμε στον Ογκ. Είναι επιφυλακτικός
και ανήσυχος. Αυτά τα δύο μετρούν πολύ στην επιβίωση.

Είμαστε…

… τα παιδιά του Ογκ. Στην εξέλιξη του είδους, μας βγήκε σε καλό που ήμασταν
φοβητσιάρηδες, επιφυλακτικοί, δειλοί. Είμαστε έτσι «προγραμματισμένοι», ώστε
να βάζουμε στον νου μας πρώτα το κακό. Γι’ αυτό αναρωτιόμαστε κάθε τόσο αν
είμαστε ή όχι ευτυχισμένοι – κάτι που μάλλον δεν απασχολούσε ιδιαίτερα τους
δυο προϊστορικούς μας προγόνους. H ιδέα της ευτυχίας δεν ήταν πάντα ίδια,
υποστηρίζει ο ιστορικός Ντάριν Μακμάον στο βιβλίο του «Ιστορία της ευτυχίας».
Άλλαξε με τα χρόνια. Όταν παλεύεις να επιβιώσεις δεν έχεις καιρό για τέτοιες
σκέψεις.

Οι άνθρωποι…

… νιώθουν ευτυχέστεροι όταν γίνονται πλουσιότεροι. Αλλά κι αυτό μέσα σε
κάποιο όριο. Ύστερα από αυτό, η «προστιθέμενη ευτυχία» είναι ελάχιστη. Οι
Αμερικανοί είναι δύο φορές πιο πλούσιοι από όσο ήταν πριν από 30 χρόνια,
γράφει το περιοδικό «Νιου Γιόρκερ», αλλά δεν νιώθουν ευτυχέστεροι. Οι
Γιαπωνέζοι είναι έξι φορές πιο πλούσιοι από όσο ήταν το 1950, αλλά ούτε κι
αυτοί νιώθουν πιο ευτυχισμένοι. Οι προσδοκίες αυξάνονται ανάλογα με τα
εισοδήματα, γι’ αυτό η ευτυχία μένει πάντα ένα άπιαστο όνειρο. Ο τολμηρός Ιγκ
και ο επιφυλακτικός Ογκ δεν είχαν καιρό για τέτοια όνειρα. Γι’ αυτό ακριβώς θα
μας κοίταζαν σήμερα με φθόνο.