Tο όνειρο των ίσων ευκαιριών

Συναρπαστικό τηλεπαιχνίδι το «Deal» όπως είναι η τύχη, στην οποία ελπίζουν πάντα οι κοινοί θνητοί (από το «Deal» με τον Χρήστο Φερεντίνο)

Συμφωνία – ανταλλαγή, ρίσκο και εν τέλει τζόγος, που σημαίνει να τα πάρουμε.
Από ποιον; Από τον απέναντι, τον αντίπαλο, εν προκειμένω από την τράπεζα του
τηλεπαιχνιδιού «Deal» (Antenna), από την τράπεζα της τηλεόρασης των ευκαιριών,
των εξισωτικών τηλεδραμάτων, εκεί όπου ο καθένας μπορεί να βρει την τύχη του.

Αυτός προσφέρει τα «ειλικρινή συναισθήματα» στον φακό και η τηλεόραση τού
προσφέρει την ευκαιρία να τα ανταλλάξει με χρηματικό ποσό. Αυτό είναι το Deal.
Στην πραγματικότητα, αυτό που ανταλλάσσεται είναι οι σημασίες, οι συμβολισμοί
που προσδίδει η παρουσία του παίκτη στο παιχνίδι. Ανταλλάσσονται οι ελπίδες,
τα συναισθήματα, τα όνειρα απλών ανθρώπων για απλά πράγματα.

Τα τηλεπαιχνίδια υπήρξαν από τα πλέον δημοφιλή προγράμματα της
αμερικανικής τηλεόρασης την εποχή που αναπτυσσόταν η μεσαία τάξη, ήταν η
αναπαράσταση του αμερικανικού ονείρου, εν τέλει του ονείρου του καπιταλισμού:
όλοι ίσοι απέναντι στο χρήμα. Εκτονώνουν τις πραγματικές ανισότητες, αφού στην
αληθινή ζωή ούτε οι ευκαιρίες είναι ίσες ούτε οι επιλογές. H οικονομική και
κοινωνική καταγωγή έχουν πολύ μεγαλύτερο βάρος από την τύχη. Οι κανόνες απλοί,
αναπαριστούν ακριβώς αυτή την υποσχόμενη «κοινωνία των ίσων ευκαιριών», όπου
υποτίθεται ότι η μοίρα και μόνο διαφεντεύει. Ο παίκτης επιλέγεται από μια
ομάδα των 22 που ο καθένας τους κατάγεται από διαφορετική περιοχή της χώρας
ώστε να αναπαρίσταται ότι έχουν όλοι οι Έλληνες ίσες δυνατότητες.

Ένας πίνακας με τον χάρτη της χώρας στην αρχή του παιχνιδιού εκτελεί
χρέη ρουλέτας, όπου ένας φως ταξιδεύει από περιοχή σε περιοχή μέχρι να
σταματήσει σε μία. Ο παίκτης που την εκπροσωπεί είναι αυτός που θα διεκδικήσει
το μεγάλο ποσό. Ωστόσο, την τύχη του την κρατούν στα χέρια τους οι όμοιοί του,
οι υπόλοιποι παίκτες, κρυμμένη μέσα σε κουτιά. Ο παίκτης επιλέγει πρόσωπα και
καταγωγές, το Νο 13 από τη Νάξο για παράδειγμα, ο Βασίλης, ο οποίος ανοίγει το
κουτί και μέσα είναι γραμμένο το ποσό που θα χάσει ο παίκτης.

Ιδού το μήνυμα: στον δρόμο για την επιτυχία όλοι διασταυρώνονται με ομοίους
τους, οι οποίοι επίσης διεκδικούν μερίδιο από την τύχη, τη δική τους τύχη. Μια
παιχνιδιάρικη εκδοχή του σκληρού ανταγωνισμού των ομοίων στη ζωή.

Υπεράνω όλων ο αόρατος τραπεζίτης. Αυτός εκτός ανταγωνισμού. Ένας είδος
ανώτερου όντος που έχει την δύναμη να αλλάξει τη μοίρα αν ο παίκτης
συμφωνήσει. Επικοινωνεί μέσω τηλεφώνου σε κρίσιμες στιγμές και προσφέρει
χρηματικά ποσά προκειμένου να μη συνεχίσει το παιχνίδι. Στην πραγματικότητα, η
μάχη δίνεται από όλους εναντίον του, αλλά ποτέ δεν είναι αυτός χαμένος ούτε
φθείρεται στον συναγελασμό με τους ταπεινούς. H αόρατη εξουσία του χρήματος
εμψυχωμένη σαν σε παραμύθι.

Οι παίκτες γνωρίζονται μεταξύ τους από παιχνίδι σε παιχνίδι,
συνδέονται. Είναι μια ομάδα ομοίων, ίσων μπροστά στο χρήμα που ταυτίζεται με
τον παίκτη, αφού μπορεί σε λίγο να ‘ρθει η σειρά τους. Αυτή είναι η
αναπαράσταση της ζωής που ανακουφίζει, όλοι για έναν και ένας για όλους.
Συστατικό στοιχείο της επιτυχίας του τηλεπαιχνιδιού ο παρουσιαστής, αφού είναι
ένας εξ αυτών, η γέφυρά τους με την τύχη. Εδώ ο Χρήστος Φερεντίνος είναι
ιδανικός στον ρόλο με το ταλέντο του να συμπάσχει χωρίς υπερβολές, φιλικός, με
ευγενικό χιούμορ, σαρξ εκ της σαρκός τους, ο δικός τους άνθρωπος, ο οποίος
εγγυάται την εφαρμογή των κανόνων, ενθουσιάζεται στην τύχη, ενώνει την ομάδα
στο στούντιο με την καλή κουβέντα για τον καθέναν.

H ελπίδα πεθαίνει τελευταία

Αυτό που πάθιαζε και εξακολουθεί να προσφέρει απόλαυση στο τηλεοπτικό κοινό,
το οποίο παρακολουθεί τηλεπαιχνίδια σαν το «Deal», είναι κάτι που ανέλυσε ο
Ρολάν Μπαρτ στην «Απόλαυση του κειμένου» και δεν έχει σχέση με το ίδιο το
περιεχόμενο, αλλά με αυτό που αναπαριστά για τον κάθε αναγνώστη ξεχωριστά και
εν προκειμένω για τον τηλεθεατή. Αυτό που αγοράζει δηλαδή, ο τηλεθεατής δεν
είναι η πραγματική αίσθηση του κόσμου, των οικονομικών συναλλαγών, αλλά η
απόλαυση κατά την αναπαράσταση και την απεικόνιση αυτού του κόσμου. Και η
απεικόνιση του οικονομικού ρίσκου στο «Deal» είναι όσο παιχνιδιάρικη και
διόλου τρομακτική επιθυμούν τα όνειρα των μισθοσυντήρητων. Στο κάτω κάτω, τι
είχαν, τι έχασαν. Ίσως την ελπίδα. Αλλά αυτή πεθαίνει τελευταία…