Hθοποιός σημαίνει… παρέες και κυκλώματα

![]() |
![]() |
|
«Είναι πολύ μεγάλη η ανασφάλεια του ηθοποιού», λέει ο Νίκος Κλησιάρης. «Πώς |
Ετών 38. Επάγγελμα ηθοποιός. Ηθοποιός με ικανότητες – υποκριτική, φωνή,
τραγούδι, κίνηση… – άνθρωπος σκεπτόμενος… Και όμως. Τη στιγμή αυτή ο Νίκος
Κλησιάρης δουλεύει ως αποθηκάριος. Σε εταιρεία φωτιστικών. Έχει κάνει ρόλους,
έχει συνεργαστεί με αξιόλογους σκηνοθέτες, έχει κάνει μικρούς ρόλους στην
τηλεόραση, αλλά συνεχίζει να παίζει «περιοδικά». Ένας ανάμεσα στις χιλιάδες
Ελλήνων ηθοποιών – πολλών με τάλαντο ξεχωριστό – που πλήττονται από την
ανεργία. H οποία στον κλάδο τους φτάνει σε επίπεδα τραγικά.
Οκτώ χιλιάδες Έλληνες δηλώνουν κάθε χρόνο στη φορολογική τους δήλωση
«ηθοποιός». Γύρω στις τέσσερις χιλιάδες είναι μέλη του ΣΕΗ – του Σωματείου
Ελλήνων Ηθοποιών. Το 60% από αυτούς δεν καταφέρνει να συμπληρώσει κάθε χρόνο –
από θέατρο, κινηματογράφο, τηλεόραση, ραδιόφωνο – ούτε τα πενήντα ένσημα που
απαιτούνται για την ανανέωση του βιβλιαρίου υγείας του…
Στο Άργος γεννημένος και μεγαλωμένος, ο Νίκος Κλησιάρης ξεκίνησε την
περιπέτειά του από το Δημοτικό Θέατρο Άργους. «Ήμουν στην A’ Λυκείου. Πήγα και
τους χτύπησα την πόρτα και τους είπα: “Θέλω να ασχοληθώ με το θέατρο”. Με
πήραν. Στην τελευταία του Λυκείου αποφάσισα να πάω για σκηνοθεσία. Σχολή
Σταυράκου – τρία χρόνια -, κατεβαίνω στο Άργος, ασχολούμαι με ραδιοφωνικές
εκπομπές και πολιτιστικά, πάω φαντάρος και μετά πηγαίνω στο τριετές Εργαστήριο
του Κέντρου Αρχαίου Ελληνικού Δράματος – τους “Δεσμούς” της Ασπασίας
Παπαθανασίου – που ήταν επιχορηγούμενο από την Ευρωπαϊκή Ένωση και έδινε
ειδικότητα πάνω στον Χορό του αρχαίου δράματος.
Είχα ήδη ξεκινήσει να παίζω. Σε έργα για παιδιά – στο “Αερόπλοιο” του Νίκου
Καμτσή. Τελειώνοντας, το ’94, έπαιξα στις “Ικέτιδες” του Αισχύλου που έκανε το
Κέντρο στην Επίδαυρο, με σκηνοθέτη τον Σταύρο Ντουφεξή – στον Χορό. Μετά
βρέθηκα στο “Πολύτεχνο” με τη Βαρβάρα Δούκα, στο “Σκοτώνουν τα άλογα όταν
γεράσουν”. Και ύστερα αρχίζει μια δεκαετία στα ΔΗΠΕΘΕ – Ιωαννίνων, Κοζάνης
και, τα τελευταία έξι χρόνια, Βόλου».
Δουλεύετε όχι τακτικά και για μικρές περιόδους. Τι φταίει;
Δεν είναι καθόλου εύκολα τα πράγματα. Ειδικά στην Αθήνα. Γιατί μπορεί να
υπάρχουν εκατόν πενήντα θέατρα, αλλά αν πληρώνουν κανονικά τα είκοσι ζήτημα
είναι! Στα άλλα πρέπει να πας με «ποσοστά» – δηλαδή με τίποτα – ή τσάμπα – για
το κέφι σου. Και σε κάποιο από τα είκοσι να βρεις δουλειά, οι μισθοί είναι
πάρα πολύ μικροί. Πώς θα ζήσεις; H δουλειά αυτή είναι εποχική. Μπορεί να
δουλεύεις τρεις-τέσσερις μήνες και μετά, αν δεν βρεις αμέσως κάποιον άλλο
θίασο, θα πρέπει να συντηρηθείς από τα πολύ λίγα λεφτά που πήρες. Για τα
παιδιά που ξεκινούν τώρα είναι ακόμα πιο δύσκολα. Παντού εκμετάλλευση.
Εκτός από το θέατρο έχει δουλέψει από το να μοιράζει φυλλάδια πιτσαρίας και να
πακετάρει κυριακάτικες εφημερίδες, μέχρι λογιστής σε μια επιχείρηση φρούτων
στη Σκιάθο για ένα καλοκαίρι και από τους Ολυμπιακούς Αγώνες μέχρι σε αποθήκη
παιχνιδιών ή και σεκιούριτι σε νοσοκομείο.
Δεν έχετε απογοητευθεί;
Με στενοχωρεί κάποιες φορές. Αισθάνομαι ότι έχω μια ενέργεια και δεν μπορώ να
την διοχετεύσω εκεί που θέλω. Ίσως στο μέλλον φανούν όλα αυτά χρήσιμα…. Θέλω
αυτό το «υλικό» να το χρησιμοποιήσω στη δουλειά μου. Να το βάλω σε μια φόρμα.
Μπορεί να είναι αδιάφορο για τους άλλους. Αλλά εμένα μου αρέσει να το κάνω.
Έστω και για τον ένα που θα ‘ρθει και θα μου πει: «Αυτό που έκανες, εμένα με
συγκίνησε, ρε φίλε».
Υπάρχουν, βέβαια, και ηθοποιοί που έχουν τακτική απασχόληση. Ποιες κινήσεις
που δεν κάνατε εσείς έχετε συνειδητοποιήσει ότι κάνουν και το καταφέρνουν;
Ίσως κάνουν κάποιες κινήσεις που εγώ δεν έκανα. Παίρνουν, ας πούμε, τηλέφωνα
επί μονίμου βάσεως, λένε «είμαι ο τάδε». Από ιδιοσυγκρασία δεν μου πάει να τα
κάνω εγώ αυτά. Αισθάνομαι ότι φέρνω τον άνθρωπο σε δύσκολη θέση. Ενώ άλλοι
μπορεί να γίνονται και ενοχλητικοί. Ο άλλος αγανακτεί και σου λέει: «E, θα τον
πάρω αυτόν να ησυχάσω!». Γι’ αυτό βλέπεις κάποια πρόσωπα να είναι μονίμως σε
όλες τις δουλειές – είτε στο θέατρο είτε στα σίριαλ.
Όλοι μιλάνε για «κυκλώματα» στον χώρο. Ασπάζεστε την άποψη αυτή;
Για κυκλώματα δεν ξέρω. Παρέες ναι, θα έλεγα. Ο καθένας από τους ανθρώπους που
έχουν τα πόστα έχει τους ανθρώπους του. Έχει συνεργαστεί με κάποιους, έχει
βολευτεί με αυτούς, δεν δοκιμάζει καινούργιους…
Αν ερχόταν ένας δεκαεφτάρης και σας έλεγε ότι θέλει να γίνει ηθοποιός τι θα
του λέγατε;
Εφ’ όσον του αρέσει, να γίνει. Αλλά θα του έλεγα πώς έχουν τα πράγματα. Χωρίς
να τα ωραιοποιήσω, αλλά και χωρίς να τον απογοητεύσω. Ο καθένας έχει τη δική
του διαδρομή.
Προσωπικά, πάντως, προτιμώ να ασχοληθώ με κάτι άλλο παρά να είμαι σε μια
δουλειά που δεν μου λέει κάτι καλλιτεχνικά ή να κάθομαι σε ένα καφέ με
συναδέλφους και να συζητούμε περί τέχνης και αέρα κοπανιστού και να
κατηγορούμε αυτούς που έχουν πετύχει – ότι κάτι άλλο «κρύβεται» από πίσω –
κάποιος σκηνοθέτης, ή κάποιος παραγωγός, ή κάποιος δημοσιογράφος… Κάτι που
το θεωρώ απίστευτη ανοησία, γελοίο.
Παραμύθι οι τεράστιες αμοιβές στην τηλεόραση
«Πας σε θέατρα για δουλειά και σου λένε: “Πού έχεις παίξει στην τηλεόραση;”»,
λέει ο Νίκος Κλησιάρης. «Και σου ζητούν να είναι και όσο το δυνατόν πιο
πρόσφατο το σίριαλ, και να έχει κάνει και επιτυχία. Και δεν εννοώ μόνο τα
“εμπορικά” θέατρα, που το κέρδος είναι ο μόνος σκοπός τους. Αλλά και θέατρα
θεωρούμενα σοβαρά και ποιοτικά, σε θέατρα επιχορηγούμενα…
Στην τηλεόραση, πάλι, είναι ένας άλλος κόσμος… Άλλοι άνθρωποι… Που δεν
παρακολουθούν θέατρο. Έχουν τους δικούς τους ηθοποιούς, τους δικούς τους
σκηνοθέτες. Και οι αμοιβές είναι πάρα πολύ χαμηλές. Οι τεράστιες αμοιβές που
ακούμε είναι ένα παραμύθι. Ισχύουν για ελάχιστους – δύο, τρεις το πολύ, σε
κάθε σίριαλ. Όλοι οι άλλοι παίρνουν ένα απλό μεροκάματο. Που όλο και
μειώνεται…
Αλλά και στο θέατρο οι οντισιόν που γίνονται… Έχω περάσει από τη διαδικασία.
Νομίζω ότι γίνονται μόνο για να γίνονται. Ουσιαστικά πιστεύω ότι δεν ψάχνουν
για νέα πρόσωπα, αλλά το κάνουν για προβολή της παράστασης: ταλαιπωρούν
τριακόσιους, τετρακόσιους ανθρώπους… Για εμένα είναι ό,τι πιο εξευτελιστικό
να περιμένεις με άλλους τετρακόσιους για να σε δει ένας σκηνοθέτης για πέντε
λεπτά και μέσα σε πέντε λεπτά να κρίνει αν αξίζεις για τον ρόλο, ενώ είσαι
μέσα στο άγχος… Αυτό δεν μπορώ να το δεχθώ. Και άγχος να μην έχεις,
μπαίνοντας σε ένα φουαγιέ όπου περιμένουν τετρακόσιοι άνθρωποι με την αγωνία
αν θα πάρουν έναν ρόλο, αυτομάτως σου το μεταφέρουν. Αλλά, έτσι κι αλλιώς,
σπάνια ψάχνουν ηθοποιούς για ρόλους. Όλο ακούω και διαβάζω να λένε πως ζητούν
νέα πρόσωπα και νέα πρόσωπα και καταλήγουν σ’ αυτούς που ξέρουν».
8.000 Έλληνες δηλώνουν (φορολογικώς) ηθοποιοί
4.000 είναι τα μέλη του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών
2.400 δεν συμπληρώνουν ούτε τα 50 ένσημα του IKA (ετησίως)















