Bγάζουν «Kραυγή» απελπισίας

Έξι Νορβηγοί κάθονται από χθες στο εδώλιο του κατηγορουμένου, για την κλοπή
του διασημότερου πίνακα του Έντβαρντ Μουνκ. Οι ένοχοι ίσως να βρέθηκαν. Ο
πίνακας όμως παραμένει άφαντος. Στην πραγματικότητα, αυτή η υπόθεση είναι
σκέτη απελπισία ­ τόσο, που σου έρχεται να βγάλεις κι εσύ μια «Κραυγή»…

H δίκη: πέντε Νορβηγοί κατηγορούνται για τη ληστεία και ένας έκτος, ο Τόμας Νατάας (αριστερά στη φωτογραφία) για κλεπταποδοχή. Όλοι δήλωσαν, χθες, αθώοι

Ήταν 22 Αυγούστου του 2004, ημέρα Κυριακή, πρωί. Μέσα στο Μουσείο Μουνκ του
Όσλο βρίσκονταν καμια 80αριά επισκέπτες. Μοιρασμένοι στις διάφορες πτέρυγες,
απολάμβαναν τα έργα τέχνης συζητώντας χαμηλόφωνα όταν ξαφνικά επικράτησε
πανικός. Δύο ένοπλοι κουκουλοφόροι εισέβαλαν από την κυρία είσοδο, υποχρέωσαν
υπό την απειλή όπλου τους (άοπλους) φρουρούς να ξαπλώσουν στο πάτωμα,
ξεκρέμασαν άγαρμπα από τον τοίχο δύο πίνακες (αυτόπτες μάρτυρες ακόμα φρίττουν
όταν θυμούνται πως χτύπησαν επανειλημμένως τον έναν στο πάτωμα, προκειμένου να
τον βγάλουν από την κορνίζα του) και όρμησαν προς την έξοδο, όπου τους
περίμενε μέσα σε ένα μαύρο Audi ένας συνεργός τους. H Αστυνομία εντόπισε
αργότερα το αυτοκίνητο εγκαταλελειμμένο. Οι δράστες είχαν μάλιστα ψεκάσει το
εσωτερικό του με έναν πυροσβεστήρα, ώστε να σβήσουν τα ίχνη τους.

Λίγες ελπίδες

Ενάμιση χρόνο αργότερα, έξι Νορβηγοί κατηγορούνται για την υπόθεση αυτή. Οι
πέντε κατηγορούνται για τη ληστεία και ο έκτος για κλεπταποδοχή. Οι δύο
πίνακες, ωστόσο – αμφότεροι έργα του Έντβαρντ Μουνκ, η διάσημη «Κραυγή» και η
εξίσου ανεκτίμητη «Μαντόνα» του – δεν έχουν ακόμη εντοπισθεί. Μάλιστα ακόμα
και οι εισαγγελείς παραδέχονται πως δεν υπάρχουν πολλές ελπίδες να εντοπισθούν
μέχρι την ολοκλήρωση της δίκης. Αυτή η υπόθεση ήταν «στραβή» εξ αρχής…

Κατ’ αρχήν, τα μέτρα ασφαλείας στο Μουσείο Μουνκ ήταν τόσο ελλιπή που –
σύμφωνα με έναν αστυνομικό – «ήταν σαν να κλέβεις περίπτερο». Επιπλέον η
Αστυνομία άργησε τόσο να εμφανιστεί ώστε, όταν πλέον εδέησε, τα όποια στοιχεία
θα μπορούσαν ενδεχομένως να αξιοποιηθούν είχαν χαθεί – μαζί με αυτά, «χάθηκαν»
και αρκετοί αυτόπτες μάρτυρες (πολλοί από αυτούς, τουρίστες), που βαρέθηκαν να
περιμένουν… H νορβηγική Αστυνομία όμως, φέρεται πως έκανε ακόμα ένα «φάουλ».
Επί έναν μήνα μετά την κλοπή, οι δράστες φέρεται πως είχαν κρύψει τους δύο
πίνακες μέσα σε ένα λεωφορείο σταθμευμένο σε ένα χωράφι, βόρεια του Όσλο.
Σύμφωνα με τον ιδιοκτήτη του λεωφορείου, τον Τόμας Νατάας, ο οποίος
κατηγορείται για κλεπταποδοχή, η Αστυνομία είχε εντοπίσει την κρυψώνα μέσω
υποκλοπής των τηλεφωνικών συνομιλιών του. Μέχρι να μεταβούν ωστόσο οι
αστυνομικοί στο λεωφορείο, τα δύο έργα τέχνης είχαν πλέον μεταφερθεί σε άλλο,
άγνωστο σημείο.

Οι κατηγορούμενοι φοβούνται να μιλήσουν

Ο ΤΟΜΑΣ ΝΑΤΑΑΣ υποστηρίζει ότι είναι αθώος, πως οι πίνακες φυλάχτηκαν
στο λεωφορείο του εν αγνοία του. Αθώοι δήλωσαν χθες, κατά την έναρξη της
δίκης, και οι άλλοι πέντε κατηγορούμενοι: ένας κατηγορείται ως εγκέφαλος της
ληστείας, ένας άλλος για την ένοπλη ληστεία αυτή καθαυτή (ο δεύτερος ένοπλος
κουκουλοφόρος παραμένει ασύλληπτος), ο τρίτος ως οδηγός του Audi και ακόμα δύο
ως συνεργοί. H δίκη αναβλήθηκε για αύριο, ώστε να προλάβει η υπεράσπιση να
μελετήσει νέα στοιχεία που παραδόθηκαν τη Δευτέρα. Σύμφωνα με την εφημερίδα
«Aftenposten», η εισαγγελία είναι έτοιμη να προσφέρει στους κατηγορουμένους
επιεικέστατες ποινές σε αντάλλαγμα για την αποκάλυψη του μυστικού: πού
βρίσκονται οι πίνακες. Αν όμως ισχύει η θεωρία του Τσαρλς Χιλ, πρώην ντετέκτιβ
της Σκότλαντ Γιαρντ, και οι συλληφθέντες πράγματι φοβούνται πως αν «μιλήσουν»,
οι ασύλληπτοι συνεργοί (και πιθανόν ανώτεροί) τους θα κυνηγήσουν τις
οικογένειές τους, τότε ούτε αυτή η προσφορά έχει πολλές πιθανότητες να
αποφέρει καρπούς. Εξίσου μάταιη έχει αποδειχθεί μέχρι στιγμής και η αμοιβή των
386.000 δολαρίων που έχει προσφέρει ο Δήμος του Όσλο για πληροφορίες.

H αξία της «Κραυγής» και η «Μαντόνας» μαζί εκτιμάται μεταξύ 40 και 100
εκατομμυρίων δολαρίων. Πιθανότητες όμως να βγουν τα δύο αυτά έργα στη νόμιμη
αγορά της τέχνης δεν υφίστανται, καθώς αμφότερα είναι ευκόλως αναγνωρίσιμα. Αν
δεν υπάρξει λοιπόν κάποια θεαματική ανατροπή στη διάρκεια της δίκης, ίσως
επανεμφανιστούν έπειτα από χρόνια, ίσως και δεκαετίες, αφού πρώτα αλλάξουν
δεκάδες χέρια – αν εμφανιστούν ποτέ.