ΓNΩMH H μυστικότητα «υπέθαλψε» τους υποκλοπείς

O ορυμαγδός των επίσημων και μη συνεντεύξεων, ανακοινώσεων, ειδήσεων και
σχολίων για τις μέσω της Vodafone υποκλοπές τηλεφωνικών συνδιαλέξεων, δεν έχει
βοηθήσει στην κατανόηση του θέματος. Αντίθετα, έχει προκληθεί – αθέλητα ή
ενδεχομένως και ηθελημένα – μια γενικευμένη σύγχυση στο ευρύ κοινό και όχι
μόνο.

Ήλθε πιστεύω η στιγμή για να διατυπωθούν κάποιες απλές πρακτικές σκέψεις για
την κριτική αποτίμηση της κατάστασης ώστε να γίνει επιτέλους αντιληπτό

π ρ ώ τ ο ν τι έγινε και δ ε ύ τ ε ρ ο ν τι θα μπορούσε να έχει γίνει.
Ειδικότερα:

1. Τι έγινε

Όπως επίσημα ανακοινώθηκε, ο διευθύνων σύμβουλος της Vodafone ανέφερε
εμπιστευτικά στις 10 Μαρτίου 2005 στην ηγεσία της κυβέρνησης ότι τις αμέσως
προηγούμενες μέρες ανακαλύφθηκε η ενσωμάτωση στον κεντρικό μηχανισμό τις
εταιρείας ενός λογισμικού κυκλώματος, χάρις στο οποίο διενεργούνταν επί
πολλούς μήνες αθέμιτες υποκλοπές συνδιαλέξεων σε μεγάλη κλίμακα.

Υποστηρίχθηκε εξαρχής επίσημα και με έμφαση από την κυβέρνηση ότι επιβαλλόταν
η τήρηση απόλυτης μυστικότητας. Και ότι για τον λόγο αυτό προφανώς επελέγη η
εξιχνίαση των υποκλοπών με τη δικονομική μέθοδο τής εκ του νόμου μυστικής
προκαταρκτικής εξέτασης από τον εξ ορισμού εχέμυθο προϊστάμενο της Εισαγγελίας
Πρωτοδικών Αθηνών. Στόχος: Να μην πληροφορηθεί κανείς ούτε το έγκλημα των
υποκλοπών ούτε τη δικαστική διερεύνησή του. Πράγμα που τηρήθηκε με ευλάβεια
επί έντεκα μήνες, όπως με δύσκολα συγκρατούμενη ικανοποίηση ανακοίνωσαν προ
ημερών στην κοινή συνέντευξή τους οι υπουργοί Δημόσιας Τάξης, Δικαιοσύνης και
Επικοινωνίας. Είχε βέβαια προηγηθεί το πρωί της ίδιας ημέρας το αποκαλυπτικό
ρεπορτάζ της εφημερίδας «TA NEA», αλλά αυτό ήταν βέβαια μια «λεπτομέρεια» που
υπερκαλύφθηκε από την ευρύτατη ζωντανή δημοσιότητα που δόθηκε στην τριπλή
υπουργική συνέντευξη (και πιθανότατα την προκάλεσε ή την επέσπευσε).

– Γιατί τάχα χρειαζόταν ή τι υπηρετούσε η πολύμηνη αυτή μυστικότητα;

Προφανώς, θα έλεγε κανείς λογικά, για να μην πληροφορηθούν οι υποκλοπείς ότι
το έγκλημά τους έγινε αντιληπτό. Αυτό θα ήταν μια κάποια δικαιολογία. Ωστόσο –
αφού, όπως ταυτόχρονα ανακοινώθηκε, το ένοχο λογισμικό τους είχε εξουδετερωθεί
και ξηλωθεί, πριν ακόμα διαταχθεί η προκαταρκτική εξέταση – είναι ολοφάνερο
ότι οι υποκλοπείς πληροφορήθηκαν πριν απ’ όλους ότι το κύκλωμά τους
ανακαλύφθηκε. Και φυσικά δεν είχε πλέον νόημα να αναμένουν περαιτέρω καρπούς
από τον καλοστημένο υποκλεπτικό μηχανισμό τους. Τότε προς τι η μυστικότητα;
Και προς ποιον απευθυνόταν; Πάντως όχι προς αυτούς.

– Από τη στιγμή που το παράνομο και ποινικά κολάσιμο εγχείρημα των υποκλοπέων
ανακαλύφθηκε, τι τους έμενε να κάνουν;

Απλούστατα να πάρουν τα μηχανήματά τους, τις κασέτες τους και τους σκληρούς
δίσκους τους, να ξενοικιάσουν τα γραφεία και τους χώρους που επί έναν σχεδόν
χρόνο χρησιμοποιούσαν, να ξηλώσουν τα καλώδια κ.ο.κ. Να εξαφανίσουν μ’ έναν
λόγο τα ίχνη τους, για να μην πιαστούν έστω και καθυστερημένα στα δίχτυα της
Δικαιοσύνης.

Ευτυχώς γι’ αυτούς η άνωθεν επιλεγείσα οδός της προκαταρκτικής εξέτασης ήταν
εντελώς ακίνδυνη. Κι αυτό γιατί στο πλαίσιό της δεν είναι νόμω επιτρεπτό ούτε
συλλήψεις να γίνουν ούτε οποιαδήποτε άλλα καταναγκαστικά εις βάρος τους μέτρα
να ληφθούν. Μπορούσαν επομένως εντελώς ανενόχλητοι να εξαφανίσουν κάθε
ενοχοποιητικό στοιχείο και να εξαφανιστούν και οι ίδιοι οικτίροντας και
λοιδορώντας τη νωχέλεια της ελληνικής έννομης τάξης. Πέρασαν έτσι έντεκα μήνες
χωρίς να πάθουν απολύτως τίποτα, εις δόξαν της αποτελεσματικότητας του
κατασταλτικού ποινικού μας μηχανισμού!

2. Τι θα μπορούσε άραγε να έχει γίνει

«Τι θα μπορούσαν να κάνουν η κυβέρνηση και οι δικαστικές αρχές της χώρας
μας;», διερωτήθηκαν και ρώτησαν ευθέως, συχνά πυκνά την τελευταία εβδομάδα, οι
αρμόδιοι. Μα τίποτε πέραν από το αυτονόητο, το οποίο δυστυχώς αγνοήθηκε. Ιδού:

Το έγκλημα των υποκλοπέων ήταν διαρκές, διαπραττόταν επί πολλούς μήνες σε
καθημερινή βάση μέχρις ότου στις 7 ή 8 Μαρτίου 2005 κατελήφθη επ’ αυτοφώρω.
Μπορούσε επομένως να ασκηθεί αμέσως ποινική δίωξη κατ’ αγνώστων και με άμεση
εφαρμογή της αυτόφωρης διαδικασίας να σπεύσουν οι αρμόδιες Αστυνομικές Αρχές –
επικουρούμενες ενεργά από τα όργανα της κατ’ εξοχήν αρμόδιας Ανεξάρτητης Αρχής
για τη διασφάλιση του απορρήτου των τηλεφωνικών συνδιαλέξεων – να αναζητήσουν
νυχθημερόν τις εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούσαν οι υποκλοπείς για να
λαμβάνουν και να αποθηκεύουν το υποκλεπτόμενο ηλεκτρονικό υλικό. Να τους
πιάσουν μ’ άλλα λόγια κυριολεκτικά στα πράσα. Κι αυτό ήταν σχετικά
ευχερές αφού η Vodafone είχε κατά δήλωσή της εντοπίσει με ακρίβεια ελάχιστων
δεκάδων μέτρων 14 χώρους τέτοιων εγκληματικών εγκαταστάσεων. Κι αν ακόμη
προλάβαιναν (στο ένα 24ωρο που μεσολάβησε από την ασφαλώς επιπόλαιη
εξουδετέρωση του μηχανισμού υποκλοπής) να αρχίσουν την αποξήλωση, θα ήταν
εύκολο να βρεθούν κάποια ίχνη και πάντως να γίνει γνωστό ποιοι είχαν μισθώσει
τους σχετικούς χώρους, ποιοι εργάζονταν ή σύχναζαν σ’ αυτούς, κ.ο.κ.

H δημοσιότητα δεν θα έβλαπτε φυσικά την καταδίωξη και εξιχνίαση. Αντίθετα, θα
βοηθούσε να ανακαλυφθούν ευκολότερα οι υποκλοπείς, όπως ακριβώς με την άμεση
δημοσιοποίηση των φωτογραφιών του Σάββα Ξηρού ανακαλύφθηκε αστραπιαία στο
πρόσφατο παρελθόν η γιάφκα της 17 Νοέμβρη.

3. Συμπέρασμα

α) H μυστικότητα για τη συντήρηση της οποίας επιλέχθηκε και η
προκαταρκτική εξέταση, δεν εξυπηρέτησε την έννομη τάξη και δεν συνέβαλε στην
αποτελεσματική δίωξη των υποκλοπέων. Αντίθετα, τους άνοιξε την οδό της άνετης
απαγκίστρωσης και διαφυγής από την αρπάγη του νόμου με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Οι εγκληματίες βρήκαν έτσι ανέλπιστη υπόθαλψη από την ίδια την κορυφή της
εξουσίας.

β) Μετά τη σημειωθείσα ήδη τραγική αποτυχία, στη συνείδηση των πολιτών
της χώρας μας πλανάται ένα πελώριο ερώτημα: Τι ήταν αυτό που προκάλεσε
το χονδροειδές λάθος; H άγνοια (αδιανόητη ασφαλώς) ή μήπως η ανομολόγητη
πρόθεση συγκάλυψης (διπλά αδιανόητη); Άγνωστο. Ένα ωστόσο είναι βέβαιο: Όσοι
συμμετείχαν στη λήψη της τόσο άστοχης κυβερνητικής απόφασης για μυστικότητα
και παρατεταμένη αδράνεια με την προκαταρκτική εξέταση έχουν χρέος να
εξηγήσουν ποιο από τα δύο συμβαίνει, κάνοντας ταυτόχρονα την αυτοκριτική τους
και αναλαμβάνοντας ευθαρσώς τις ευθύνες τους. Ο ελληνικός λαός το δικαιούται.

*Ο Χρήστος Ροκόφυλλος είναι πρώην υπουργός