Yπάρχουμε… Συνυπάρχουμε;

Ο Ουμπέρτο Έκο έγραψε κάποτε ένα άρθρο στο οποίο διαμαρτυρόταν για το
γεγονός πως, ταξιδεύοντας με τρένο, υποχρεώθηκε να υποστεί όλα τα οικογενειακά
προβλήματα του διπλανού επιβάτη, ο οποίος από το κινητό τηλέφωνο τσακωνόταν με
τη γυναίκα του… Πρότεινε μάλιστα η χρήση του κινητού να επιτραπεί μόνο στους
γιατρούς που ασχολούνται με μεταμοσχεύσεις, στους υδραυλικούς, στους μοιχούς
και στις μοιχαλίδες… Είναι αργά για τέτοιες «λύσεις». Σήμερα, σχεδόν όλοι
έχουν κινητό: μοιχοί και μονογαμικοί, ιθαγενείς και μετανάστες, έφηβοι και
ηλικιωμένοι… Το κινητό έχει εξελιχθεί πλέον σε καθολικό πολυμέσο
επικοινωνίας. Είναι φωτογραφική μηχανή, ρολόι, ραβασάκι, σημειωματάριο,
walkman, ξυπνητήρι, μικρός υπολογιστής κ.λπ.

Από το κινητό μπορούμε να καταλάβουμε όχι μόνο σε ποια τάξη ανήκει ο
διπλανός μας, αλλά και την καταγωγή, τα μουσικά γούστα, ακόμα και τα
θρησκευτικά πιστεύω του. Τις προάλλες, έπαθα την πλάκα μου στο λεωφορείο όταν
μου έφθασε ξαφνικά στο αυτί η φωνή του Χότζα που έψαλλε τη μουσουλμανική
προσευχή από τον μιναρέ… Δεδομένου πως η Αθήνα είναι η μοναδική πρωτεύουσα
στην Ευρώπη χωρίς τζαμί, άρχισα να ψάχνω αριστερά και δεξιά ώσπου κατάλαβα πως
είχε χτυπήσει το κινητό του Πακιστανού μετανάστη που καθόταν δίπλα μου…
Σκεφθείτε τι θα γινόταν εάν χτυπούσαν ταυτόχρονα όλα τα κινητά των επιβατών
στο λεωφορείο! Θα ακούγονταν μαζί το «Αλλάχ Ικμπάρ» με τη Διεθνή, η Παπαρίζου
με τον Μότσαρτ, το αλβανικό κλαρίνο με τους Ρόλινγκ Στόουνς, το «Κύριε
Ελέησον» με το «Έχεις ταλέντο στα χείλη»…

Για όλους αυτούς τους λόγους το κινητό ενδιαφέρει τελευταίως ακόμα και
τους φιλοσόφους. Αυτές τις ημέρες, υποκινούμενος από το σκάνδαλο των
υποκλοπών, έκλεισα το κινητό μου (έβγαλα και την μπαταρία για παν ενδεχόμενο)
και άρχισα να διαβάζω το βιβλίο του Ιταλού φιλοσόφου Μαουρίτσιο Φεράρις: «Πού
είσαι; H οντολογία του κινητού»*. Ο φιλόσοφος υποστηρίζει πως με το κινητό
περάσαμε από την εποχή που ρωτούσαμε τον συνομιλητή μας «πώς είσαι;» στην
εποχή κατά την οποία η πρώτη ερώτηση είναι το «πού είσαι;». Αν και ο Μεγάλος
Αδελφός ξέρει ανά πάσα στιγμή πού βρισκόμαστε. Επομένως, το κινητό από τη μία
μας δίνει απεριόριστη ελευθερία κινήσεων και μετακινήσεων, ενώ την ίδια στιγμή
μάς καθιστά εντελώς εντοπίσιμους. Ένα άλλο «παράδοξο» του κινητού είναι πως
ενώ θα περίμενε κανείς να απειλείται εξαιτίας του η κουλτούρα της γραφής,
εκείνη αντίθετα γνωρίζει μια εκπληκτική άνθιση: το κινητό έχει ταυτιστεί πλέον
με τα SMS. H «γλώσσα του κινητού» είναι βέβαια μια ιδιαίτερη γλώσσα, όπου το
«τέλος πάντων» γίνεται «τέσπα», το «γέλασα πολύ» γίνεται απλώς )))). Μια
υπερσυνθετική γλώσσα που θυμίζει τα ιερογλυφικά. Αλλά μην τρομάζετε. Σκεφθείτε
πως το τετράγραμμα JHVH στη Βίβλο αντιστοιχεί στον Ιαχωβά: ένας Θεός που είχε
αδυναμία στη γραπτή παράδοση.

Στα αρνητικά τού κινητού μπορεί να αναφέρει κανείς πρώτα απ’ όλα την
απώλεια της μοναξιάς μας και ως εκ τούτου της σιωπηλής περισυλλογής. Δεύτερον,
το κινητό μάς καταδικάζει σε μια τυραννική παρουσία του παρόντος. Γι’ αυτούς
τους λόγους, λοιπόν, κλείστε για λίγο το πολύτιμο κινητό σας (βγάλτε και την
μπαταρία για παν ενδεχόμενο…). Ανακτήστε για μια στιγμή τη μοναξιά σας. Αντί
του «πού είσαι;», που απευθύνετε συνήθως στους άλλους, αυτήν τη φορά
αναρωτηθείτε: «Πού πάμε;»…

ΥΓ: Οι υποκλοπές αφορούν ουσιαστικά εμάς, τους κοινούς θνητούς. Οι
κατέχοντες την εξουσία διαθέτουν από είκοσι έως τριάντα γραμματείς ο καθένας,
ώστε να φιλτράρουν τις επικοινωνίες και τα μυστικά τους. Άλλωστε, εκείνοι δεν
το έχουν σε μεγάλη υπόληψη το κινητό. Έχετε δει ποτέ κάποια φωτογραφία του
Μπους μιλώντας στο κινητό;

* Maurizio Ferraris, «Dove sei? Ontologia del telefonino»,
Bompiani

LINK:

* www.gkapllani.com