ANTΟNIA APΣΛAN Aπό τη γενοκτονία στην κάθαρση…

«Δεν συμμετέχω στο σενάριο της ταινίας με βάση το βιβλίο μου» λέει η Ιταλοαρμένισσα Αντόνια Αρσλάν. «Οι αδελφοί Ταβιάνι ξέρουν καλύτερα. Αν πιέζει ο συγγραφέας, δεν θα γίνει καλή ταινία. Πρόκειται για άλλο επάγγελμα»

«Είναι ιστορική στιγμή για την Τουρκία. Πρέπει να καταρρίψει τα ταμπού και να
κάνει το επόμενο δημοκρατικό βήμα. Μόνο έτσι έχει πιθανότητες να ενταχθεί στην
Ευρώπη» λέει η αρμενικής καταγωγής Ιταλίδα συγγραφέας Αντόνια Αρσλάν. Τρία
είναι τα σημεία προς διόρθωση λέει: «Να αναγνωρίσει τη γενοκτονία των
Αρμενίων, όπως έκανε η Γερμανία με το Ολοκαύτωμα· να πάψει να κρύβεται στο
θέμα της Κύπρου και να συμβάλει στη λύση του προβλήματος· να βελτιωθεί στα
ζητήματα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Δεν μπορεί ο τουρκικός Ποινικός Κώδικας
να προβλέπει δεκαετή φυλάκιση σε όποιον αναφερθεί στη γενοκτονία…».

H Αντόνια Αρσλάν σπούδασε αρχαιολογία και φιλολογία και δίδαξε Σύγχρονη
Ιταλική Λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο της Πάδοβας. Τώρα που πήρε τη σύνταξή της,
αποφάσισε να γράψει με αφορμή την ιστορία της οικογένειάς της το μυθιστόρημα
της γενοκτονίας. Αυτό το πρώτο της βιβλίο έκανε τόση εντύπωση στην Ιταλία, που
η γενοκτονία έγινε έπειτα από δεκαετίες (τα σχολικά βιβλία δεν αναφέρουν
τίποτα) θέμα συζήτησης στο ιταλικό Κοινοβούλιο, ενώ ήδη οι αδελφοί Ταβιάνι
πήραν τα δικαιώματα για να το κάνουν ταινία. Τα γυρίσματα θα αρχίσουν τον
Απρίλιο στη σωζόμενη αρμενική συνοικία του Πλόβντιβ (Φιλιππούπολη) στη
Βουλγαρία.

«H συγγραφή αυτού του βιβλίου αποτέλεσε για μένα προσωπική κάθαρση»
λέει η Αρσλάν, που ήρθε στην Ελλάδα με την ευκαιρία της έκδοσης του βιβλίου
από τις Εκδόσεις Ψυχογιός. «Δεν αισθάνθηκα ποτέ μίσος, έπρεπε όμως να ξεπεράσω
τον φόβο και τον θυμό μου. Γι’ αυτό το έγραψα σε μεγάλη ηλικία. Δεν μπορούσα
όμως και να μην το γράψω. Ήταν τόσο δυνατές μέσα μου αυτές οι φωνές της
ερήμου… Τα ξαδέρφια, οι θείοι μου, οι παππούδες στοίχειωναν το μυαλό μου».
Το «Σπίτι με τους κορυδαλλούς» τιμήθηκε πρόσφατα με το βραβείο ΡΕΝ Club και
μεταφράστηκε ήδη στα γερμανικά, ισπανικά, σουηδικά, ολλανδικά και ετοιμάζονται
η γαλλική, η αγγλική και η ιαπωνική έκδοση.

Στο μυθιστόρημά της η Αντόνια Αρσλάν περιγράφει τη στιγμή που ο θείος Γερβάντ,
το 1915, έπειτα από σαράντα χρόνια παραμονής στην Ιταλία, ετοιμάζεται να
επιστρέψει στα πάτρια εδάφη. Ο φαρμακοποιός αδελφός του και η σύζυγός του
ετοιμάζονται να τον υποδεχθούν. Δεν φθάνει ποτέ όμως, γιατί τους προλαβαίνουν
τα γεγονότα. Τα περισσότερα μέλη της οικογένειας – ιδίως οι άνδρες –
σφάζονται, ενώ τα γυναικόπαιδα αρχίζουν ένα μαρτυρικό ταξίδι προς την έρημο
της Συρίας. Όσοι καταφέρνουν να επιζήσουν σκορπίζονται στα τέσσερα σημεία του
ορίζοντα, όπου υπήρχαν Αρμένιοι της διασποράς.

«Δεν τολμάνε να το συζητήσουν»

«Στην Τουρκία απαγορεύεται η δημόσια συζήτηση, όμως οι Τούρκοι ξέρουν τι
συνέβη και με τους Αρμένιους και με τους Έλληνες και το συζητούν στα σπίτια
τους» λέει η Αντόνια Αρσλάν. «Χαρακτηριστικό του ενδιαφέροντος είναι ότι ένας
Τούρκος δικηγόρος της Κωνσταντινούπολης ανακάλυψε πως είχε αρμενική ρίζα και
έγραψε για την Αρμένισσα γιαγιά του. Το βιβλίο έκανε έξι ανατυπώσεις». H ίδια
επιμελείται τώρα την ιταλική μετάφραση του πρώτου βιβλίου ιστορίας Τούρκου
ιστορικού που αναφέρεται στη γενοκτονία. Πρόκειται για το «Από την
αυτοκρατορία στη Δημοκρατία». Ο συγγραφέας του, ο ιστορικός Τανέρ Ακτσάν, έχει
ήδη στην πλάτη του καταδίκη δεκαετούς φυλάκισης.

INFO

Αντόνια Αρσλάν, «Το σπίτι με τους κορυδαλλούς», μτφ. Άμπυ Ράικου, Εκδόσεις
Ψυχογιός, σελ. 352, τιμή 16 ευρώ.