Διαστάσεις Aπό το Mόναχο στη Pαμάλα

Μια σκηνή από την τελευταία ταινία του Στήβεν Σπήλμπεργκ

Το «Μόναχο» δεν το έχουμε δει ακόμη, η προβολή του στην Ελλάδα θα γίνει με
καθυστέρηση μίας εβδομάδας σε σχέση με το εξωτερικό. Αν πιστέψουμε όμως έναν
άνθρωπο που εμπιστευόμαστε, τον διευθυντή του Νουβέλ Ομπζερβατέρ Ζαν Ντανιέλ,
την ταινία αυτή θα πρέπει να τη δουν απαραιτήτως, εκτός από εμάς, οι
Ισραηλινοί και οι Παλαιστίνιοι. Θα τους βοηθήσει ιδιαίτερα αυτή την περίοδο
που τα δεδομένα αλλάζουν και οι εντάσεις ανεβαίνουν.

Από ποια στιγμή και μετά, και σε ποιες συνθήκες, μπορεί να δικαιολογηθεί η
βία; Ο Στήβεν Σπήλμπεργκ αρνείται να διαλέξει ανάμεσα στους Παλαιστίνιους
τρομοκράτες που συνέλαβαν Ισραηλινούς αθλητές ως ομήρους στους Ολυμπιακούς
Αγώνες του Μονάχου, το 1972, και στους Ισραηλινούς πράκτορες που ανέλαβαν τα
επόμενα χρόνια να σκοτώσουν όσο περισσότερους μπορούσαν από τους δράστες
εκείνης της επίθεσης. Όσα δίκια και άδικα κι αν έχει ο κάθε πρωταγωνιστής της
ισραηλινο-παλαιστινιακής κρίσης, η βία τούς καθιστά όλους εξίσου ένοχους: αυτό
υποστηρίζει ο σκηνοθέτης, και η παρατήρησή του αποκτά ιδιαίτερο βάρος καθώς
προέρχεται από έναν Εβραίο και Αμερικανό.

Όλα πρέπει να θυσιαστούν στην ανάγκη να υπάρξει ένα κράτος όπου οι Εβραίοι θα
αισθάνονται ασφαλείς, είχε δηλώσει τότε η Γκόλντα Μεΐρ, και το επαναλαμβάνει
στην ταινία η ηθοποιός που την υποδύεται. Τρεις δεκαετίες αργότερα, ύστερα από
τόση βία και τόσο αίμα, πόσο ασφαλείς αισθάνονται άραγε οι Εβραίοι στο
πανίσχυρο πυρηνικό τους κράτος; Πώς εξηγείται αυτός ο φόβος – για απελπισία
μιλούσαν στα ρεπορτάζ τους λίγο μετά την ανακοίνωση των εκλογικών
αποτελεσμάτων οι ανταποκριτές των δυτικών ειδησεογραφικών πρακτορείων –
μπροστά στη νίκη του αντίπαλου τρομοκράτη; H ισραηλινή πρωθυπουργός είχε πει
και κάτι άλλο τότε, που δεν επαναλαμβάνεται στην ταινία: «Κατηγορώ τους
Παλαιστινίους επειδή σκότωσαν τα παιδιά μας, τους κατηγορώ όμως ακόμη
περισσότερο επειδή μας αναγκάζουν να σκοτώσουμε τα δικά τους παιδιά». Μεγάλη
κουβέντα, σοφή σχεδόν. Σε τι τραγικά αδιέξοδα οδήγησε όμως αυτός ο
αλληλοσκοτωμός παιδιών…

Ο Φραντς Φάνον, ο διανοητής από τη Μαρτινίκα στον οποίο είναι αφιερωμένο το
τελευταίο τεύχος του περιοδικού Temps modernes με αφορμή τα 80 χρόνια από τη
γέννησή του, πίστευε ότι για τους καταπιεσμένους η βία, κάθε μορφής βία, είναι
επιβεβλημένη, όχι κατ’ ανάγκη για να τους οδηγήσει στη νίκη (μπορεί θαυμάσια
να συμβεί το αντίθετο), αλλά για να τους θεραπεύσει. Στην ταινία του
Σπήλμπεργκ είναι σαφές ότι η καταπίεση στην Παλαιστίνη ενισχύει τη βία, και
ότι οι Παλαιστίνιοι δεν βρίσκουν κατανόηση ούτε στα οράματά τους ούτε στις
παρεκκλίσεις τους. Εξ ου και οι έντονες διαμαρτυρίες πολλών αμερικανικών και
ευρωπαϊκών εβραϊκών κοινοτήτων. Οι ίδιες κοινότητες καταγγέλλουν σήμερα τη
νίκη της Χαμάς. Μα δεν διδάχθηκαν τίποτα από την Ιστορία;

LINK:

http://diastaseis.blogspot.com