Οι κυκλοφορίες πέφτουν, πέφτουν…

Στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 60 ετών έχει πέσει η κυκλοφορία των
εφημερίδων στη Βρετανία. Και εντούτοις, μέσα σε αυτό το σκηνικό παρακμής, μια
εφημερίδα ποιότητας, η «Guardian», ευημερεί. Όταν λοιπόν ο διευθυντής της
συγκρίνει τις εφημερίδες με τα βιβλιοπωλεία που πωλούν μεταχειρισμένα βιβλία,
όλοι οι υπόλοιποι στήνουν αυτί.

«Λατρεύω τα μεταχειρισμένα βιβλία», δήλωσε πρόσφατα ο Άλαν Ράσμπριτζερ στην
Ινδία, στο πλαίσιο ενός συνεδρίου που οργάνωσε η ινδική εφημερίδα «The Hindu»
με τον απαισιόδοξο τίτλο-ερώτημα «Μήπως οι εφημερίδες οδεύουν προς την
εξαφάνιση;». «Λατρεύω επίσης τα βιβλιοπωλεία που πωλούν μεταχειρισμένα βιβλία.
Οι άνθρωποι που εργάζονται σε αυτά, το κάνουν μόνο και μόνο για τη χαρά τού να
ασχολούνται με τα βιβλία. Είναι υπέροχο να πέφτεις επάνω σε ένα βιβλίο που δεν
ήξερες ότι υπήρχε, που αναζητούσες από καιρό». Σύμφωνοι, κύριε Ράσμπριτζερ,
όμως ποία η σχέση με τις εφημερίδες;

Αλλαγές…

Υπάρχει μια βρετανική ιστοσελίδα, η adebooks.co.uk, που πωλεί κάθε λογής
βιβλία – καινούργια, μεταχειρισμένα, σπάνια, εξαντλημένα… Περιλαμβάνει έναν
κατάλογο 13.500 βιβλίων και 13.500 βιβλιοπωλείων. Όποιο βιβλίο θέλεις,
επεσήμανε ο διευθυντής της «Guardian», φτάνει σε σένα μέσα σε 48 ώρες. Είναι,
με άλλα λόγια, πολύ πιο εύκολο να βρεις και να αγοράσεις ένα βιβλίο μέσω του
Ίντερνετ, παρά πηγαίνοντας σε ένα βιβλιοπωλείο με μεταχειρισμένα βιβλία. «Κάτι
παρόμοιο συμβαίνει στον ανεπτυγμένο κόσμο και με τις εφημερίδες: ολοένα και
περισσότεροι νέοι άνθρωποι διαβάζουν ον λάιν, και στις περισσότερες
περιπτώσεις δωρεάν. Το αποτέλεσμα είναι να πέφτει η κυκλοφορία των
εφημερίδων».

Και τι πρέπει να κάνουν οι εφημερίδες προκειμένου να ανακάμψουν; «Όπως και ο
πωλητής μεταχειρισμένων βιβλίων, έτσι και εμείς πρέπει να αλλάξουμε το
επιχειρηματικό μας μοντέλο».

… Και η άνοδος της «Guardian»

Ο διευθυντής της «Guardian» Άλαν Ράσμπριτζερ. H εφημερίδα που διευθύνει τους έξι τελευταίους μήνες, είναι η μόνη που αύξησε την κυκλοφορία της κατά 6%

H ΣΥΖΗΤΗΣΗ για την πτώση της κυκλοφορίας των εφημερίδων είναι τεράστια
και έχει αρχίσει εδώ και αρκετό καιρό – απλώς κάποια στατιστικά στοιχεία την
αναζωπυρώνουν. Όπως ανακοίνωσε το βρετανικό Audit Bureau of Circulation – ο
οργανισμός που ελέγχει την κυκλοφορία του γραπτού Τύπου – η κυκλοφορία των
βρετανικών εφημερίδων μειώθηκε κατά 3% το 2005, έχοντας ήδη μειωθεί κατά 2% το
2004. Συνολικά, ο καθημερινός Τύπος πουλά μόλις 11,5 εκατομμύρια φύλλα – είναι
η χαμηλότερη κυκλοφορία από το 1945. H κρίση όμως δεν πλήττει τους πάντες
εξίσου. Στη δεινότερη θέση, περισσότερο ευάλωτες απέναντι στις δωρεάν
εφημερίδες και στο Ίντερνετ, βρίσκονται οι επονομαζόμενες ταμπλόιντ, (σ.σ.: οι
πιο λαϊκές εφημερίδες), καθώς και οι εφημερίδες που απευθύνονται σε ένα
«μεσαίο» κοινό, ούτε πολύ απαιτητικό ούτε πολύ «κίτρινο», όπως η «Daily
Express». Όλα αυτά δεν σημαίνουν πως τα ταμπλόιντ έχουν χάσει στη Βρετανία την
πρωτοκαθεδρία τους. Δημοφιλέστερη καθημερινή εφημερίδα παραμένει, με 3,1
εκατομμύρια φύλλα, η «Sun». H πτώση που παρουσιάζουν, όμως, είναι σαφώς
μεγαλύτερη από εκείνη, επί παραδείγματι, της «Independent». Όσο για την
«Guardian», τους έξι τελευταίους μήνες, αυτή αύξησε την κυκλοφορία της κατά
6%. Ίσως είναι μια πρόσκαιρη τάση, ίσως πάλι και όχι. Ίσως είναι το καινούργιο
σχήμα που υιοθέτησε το 2005, και το χρώμα που έβαλε σε όλες τις σελίδες της.
Ίσως πάλι είναι ο διευθυντής της, που τολμά να κοιτάξει την πραγματικότητα
κατά πρόσωπο και να αναρωτηθεί: «Μήπως οι εφημερίδες οδεύουν προς την
εξαφάνιση;». «Όσο μεγαλώνει ο ανταγωνισμός», δήλωσε ο Άλαν Ράσμπριτζερ, «οι
εφημερίδες θα πρέπει να προσπαθήσουν περισσότερο να πείσουν τους νέους
ανθρώπους για την αξία της σοβαρής δημοσιογραφίας, είτε αυτή προσφέρεται στην
οθόνη είτε σε πλαστικό χαρτί – η επόμενη μεγάλη τάση – είτε σε παλαιομοδίτικα
νεκρά δέντρα»…

Επιμέλεια: Κίττυ Ξενάκη