Γλιστράει ακόμη το τζατζίκι

Το παιχνίδι της πολιτικής επικοινωνίας αποδεικνύεται σκληρό, αν και μοιάζει
εύκολο, σε μια εποχή κατά την οποία τα Μέσα βοηθούν στη διάδοση των συνθημάτων
της. Γιατί, την ίδια στιγμή, η διαφάνεια που διαμορφώνει – και ευαγγελίζεται –
το ανταγωνιστικό περιβάλλον των Μέσων μπορεί να εξουδετερώσει και το
ισχυρότερο σύνθημα, ιδίως όταν αυτό είναι απλό «πυροτέχνημα» και δεν υπακούει
σε συγκεκριμένη στρατηγική. Για παράδειγμα, οι επικοινωνιακές ντρίμπλες περί
απόλυτης διαφάνειας που θα κατατροπώσει τη διαπλοκή επί του τζατζικίου τής
σουβλασερί «Μπαϊρακτάρης» φέρνουν τούμπα τους ντριμπλαδόρους, τον ένα μετά τον
άλλον. Προσφάτως, γλίστρησε άγαρμπα ο κ. Μαρκογιαννάκης, ο οποίος πιάστηκε να
φλυαρεί υπέρ το δέον και να του ξεφεύγουν υβριστικοί χαρακτηρισμοί για το
πρόσωπο του κ. Λινού, ο οποίος εκπροσωπεί άλλωστε κορυφαίο θεσμό της
Δημοκρατίας.

Είναι αυτός που ασκεί τον έλεγχο της νομιμότητας των ενεργειών άλλων θεσμών,
εν προκειμένω και ενεργειών του υπουργείου Δημόσιας Τάξης. Ένα δημοσιογραφικό
κασετόφωνο ήταν αρκετό για να αρχίσει μια καραμπόλα δημοσιότητας που μετέτρεψε
την εξαγγελλόμενη διαφάνεια της κυβέρνησης σε εφιάλτη της. Ο υφυπουργός
απεπέμφθη στους συνήθεις πλέον τηλεοπτικούς χρόνους. Τα λόγια του
δημοσιεύθηκαν σε μια τοπική εφημερίδα των Χανίων, ώσπου να «μυριστούν» τον
λαγό τα αθηναϊκά κανάλια. Αυτά, με τη σειρά τους, έδωσαν τη συνήθη μάχη για
την «πρωτιά» της αναμετάδοσης, με τα συνήθη ευτράπελα. Το Mega, για
παράδειγμα, πρώτευσε με τον Στρατή Λιαρέλλη να δίνει πρώτος την είδηση. Την
ίδια ώρα ως κρόουλ προαναγγελλόταν στον Alpha, ότι επίκεινται συγκλονιστικές
αποκαλύψεις Τριανταφυλλόπουλου. Αυτές δηλαδή που ήδη είχαν γίνει από τον
δημοσιογράφο των Χανίων κ. Ξεκουκουλάκη, αλλά ο «Ζορό» των Αθηνών θα επικύρωνε
παρουσιάζοντας την υπόθεση ως «συγκλονιστική αποκάλυψη».

Στο μεταξύ, στο Mega την επομένη έψαχναν τον κ. Ξεκουκουλάκη, όταν τον
είχαν οι ίδιοι στο μεσημεριανό δελτίο σε ρεπορτάζ από το αεροδρόμιο – τα είχε
μαζέψει και κατέβαινε στην Αθήνα, αφού προηγουμένως έκανε δηλώσεις για τις
πιέσεις που δέχθηκε. Μία από τις πλέον «εύγλωττες» εικόνες για την τεχνολογία
στην υπηρεσία της δημοσιογραφίας ήταν αυτή του κ. Ξεκουκουλάκη να κρατάει το
μαγνητόφωνο με την περιβόητη πλέον κασέτα και το μικρόφωνο του καναλιού να
είναι καρφωμένο επάνω για να «αντιγράψει» τη φωνή του υφυπουργού και τα όσα
έλεγε.

Λίγο νωρίτερα ο Μάκης Τριανταφυλλόπουλος διηγιόταν άλλες περιπέτειες, δικές
του – και αυτός έψαχνε τον Ξεκουκουλάκη, αλλά βρήκε και άλλον παριστάμενο στην
εκδήλωση με τον υφυπουργό που είχε καταγράψει στο κινητό του τις επίμαχες
φράσεις. Τα συγχαρητήρια για την «αποκάλυψή του» τα αποδεχόταν σαν να ήταν
δική του αποκλειστικότητα.

Το παράδοξο είναι ότι ο δημοσιογράφος που αποκάλυψε το γεγονός
εξαναγκάστηκε σε παραίτηση. Οι δημοσιογράφοι των αθηναϊκών καναλιών όμως
δέχονταν συγχαρητήρια για την «αποκλειστική» αποκάλυψή τους να αποκαλύψουν όσα
είχε ήδη αποκαλύψει ο δημοσιογράφος των Χανίων, ενώ δύο κανάλια ερίζουν για
την πρωτιά (Mega και Alpha) της αποκάλυψης των αποκαλυφθέντων. Είναι οι μικρές
«παράλληλες ιστορίες» που συμπληρώνουν και διαμορφώνουν το σαπουνοπερικό,
αποκαλυπτικό θέαμα. Πάντως, χωρίς τον ισχυρό ανταγωνισμό των αθηναϊκών
καναλιών, που οδήγησε στην εκτυφλωτική ανάδειξη του εν λόγω ολισθήματος του
υφυπουργού, το ρεπορτάζ του δημοσιογράφου της τοπικής εφημερίδας είναι
αμφίβολο αν θα προκαλούσε τέτοιους κλυδωνισμούς στην κυβέρνηση. Ίσως γκρίνιες,
ίσως μερικές επικριτικές κορόνες. Αλλά τον «συγκλονισμό» τον επιφέρει ο
καναλικός ανταγωνισμός.

Ανώμαλη προσγείωση

Ο ανταγωνισμός των καναλιών είναι που θεωρείται ορισμένες φορές, από
αλαζονικούς ανα-γνώστες θεωριών της επικοινωνίας, ως άκρως βολικός για τη
σκηνοθεσία μιας πολιτικής ατμόσφαιρας ευνοϊκής για ένα κόμμα εξουσίας – είτε
την κατέχει είτε φιλοδοξεί να την κατακτήσει. H μπαϊρακτάρεια σκηνοθεσία με
την πολιτική παραφιλολογία που παρήγαγε για παράδειγμα βρήκε ιδανικό αρωγό τη
διογκωτική λειτουργία των Μέσων, η οποία πολλαπλασίασε τη δυναμική της. Στην
πραγματικότητα αποδεικνύεται πως ουδεμία σκηνοθεσία της πολιτικής που
χρησιμοποιεί τα Μέσα δεν μπορεί να ανεξαρτητοποιηθεί από τους κανόνες τους,
πολύ δε περισσότερο τους τηλεοπτικούς. Αν για έναν πολιτικό δεν είναι
συνείδηση η δημοκρατία και οι θεσμοί της, θα αναγκαστεί, αργά ή γρήγορα, να
τους αντιμετωπίσει.