Οι βιβλιοπώλες… φτιάχνουν τα μπεστ σέλερ

Ο 6ος Χάρι Πότερ (70.000 αντίτυπα), ο «Κώδικας Ντα Βίντσι» (61.000), το «Για μια συντροφιά ανάμεσά μας» του Νίκου Θέμελη (60.000), οι «Μάγισσες της Σμύρνης» της Μάρας Μεϊμαρίδη (56.000) και η «Μυστηριώδης φλόγα της βασίλισσας Λοάνα» του Ουμπέρτο Έκο (50.000 αντίτυπα), είναι τα πιο εμπορικά βιβλία του 2005 ­ στην προ των μεγάλων αλυσίδων εποχή. Οι αλλαγές αναμένονται με ενδιαφέρον…

Μεγάλες αλυσίδες εκσυγχρονίζουν το μέχρι τώρα φτωχό τοπίο των βιβλιοπωλείων
στην Ελλάδα. Αρκετοί όμως φοβούνται έξαρση των πολιτικών παραγωγής μπεστ
σέλερ. Στη Βρετανία μάλιστα εκφράζεται ανησυχία πως τα μεγάλα βιβλιοπωλεία θα
«φτιάχνουν» πλέον τα μπεστ σέλερ. Και περιμένουν τι θα πει η Επιτροπή
Ανταγωνισμού για την πώληση της αλυσίδας Ottakar στην Waterstone (έναντι 144
εκατ. ευρώ), αφού η τελευταία, με 335 καταστήματα, θα πουλάει το 50% των
βιβλίων.

Στην Ελλάδα «τα νέα μεγάλα καταστήματα θα μεγαλώσουν την αγορά του βιβλίου»,
λέει στα «NEA» ο εκδότης Θανάσης Ψυχογιός. «H αναβάθμιση των βιβλιοπωλείων
είναι καλή τόσο για τους εκδότες όσο και για το αναγνωστικό κοινό».

Τα mega-βιβλιοπωλεία συνεχίζουν στον δρόμο που άνοιξε προ δεκαετίας ο
οκταώροφος «Ελευθερουδάκης»: Public («Γερμανός») στη Θεσσαλονίκη, FNAC στην
Αθήνα (εμπορικό κέντρο The Mall), τρεις «Παπασωτηρίου» (Περιστέρι, The Mall,
Πανεπιστημίου), «Ιανός» στην Αθήνα (Σταδίου, 1.600 τ.μ.), «Έκφραση» στην Άνω
Γλυφάδα (1.200 τ.μ), επεκτάσεις των αλυσίδων «Βιβλιοτοπία» και «Βιβλιοκίνηση».

«Δεν βλέπω κίνδυνο. Βλέπω άνοιγμα», λέει η Μάγδα Κοτζιά των Εκδόσεων Εξάντας.
«Οι νέες αλυσίδες διαμορφώνουν υπαλλήλους – βιβλιοπώλες. Πολλά μεγάλα
βιβλιοπωλεία είχαν ώς τώρα την πολιτική να κρατούν λίγους μήνες τους
υπαλλήλους και να τους διώχνουν μετά, και ο πελάτης δεν εξυπηρετούνταν».

Αθόρυβες αλλαγές

Μεγάλες αλλαγές έχουν συντελεστεί από πριν. Καλύτερος πελάτης ορισμένων
εκδοτικών οίκων είναι τα σούπερ μάρκετ Carrefour και Σκλαβενίτης. Αθόρυβα,
δυναμικό ρόλο έχει αναπτύξει ο Χόντος που, πρόσφατα, αγόρασε παλιά βιβλία
γνωστού εκδοτικού οίκου, τα οποία στοιβάζονταν απούλητα, στην τιμή του 1 ευρώ,
για να τα προσφέρει δωρεάν! Αρχίζει δε παρουσιάσεις «μπεστ σέλερ», όπως τα
αποκαλεί, στα καταστήματά του.

Συγγραφέας που δεν κάνει επιτυχία στα δύο πρώτα βιβλία του θεωρείται «καμένος»
στη Βρετανία. Έλληνες εκδότες λένε ότι Ευρωπαίοι ατζέντηδες βγάζουν σε
πλειστηριασμό τα δικαιώματα μετάφρασης βιβλίων που δεν έχουν καν γραφτεί,
βαφτίζοντάς τα εκ προοιμίου μπεστ σέλερ. Χωρίς, κάποτε, να δίνουν καν το όνομα
του συγγραφέα!

Στην Ελλάδα, οι μεγάλοι βιβλιοπώλες διαρρηγνύουν τα ιμάτιά τους ότι θα
δουλεύουν σε βάθος τους καταλόγους των εκδοτών και ότι, αντίθετα με εκείνους,
τα μικρά βιβλιοπωλεία είναι που έχουν την τάση να δουλεύουν μόνο με μπεστ
σέλερ, για λόγους χώρου και ευκολίας.

«Για τα μικρά βιβλιοπωλεία θα υπάρξει στρίμωγμα στη γωνία» λέει ο Θάνος
Ψυχογιός. «Οι επιπτώσεις θα φανούν σύντομα. Όπως και σε άλλες αγορές, έφτασε
και η ώρα του βιβλίου». Οι μεγάλες αλυσίδες έχουν τη δύναμη να αγοράζουν μέχρι
και στο 50% της τελικής τιμής – στο εξωτερικό, και ακόμη φτηνότερα. «Οι
αλυσίδες πωλούν τον Χάρι Πότερ σε τιμή μικρότερη από την τιμή που τον
αγοράζουν τα μικρά βιβλιοπωλεία! Γι’ αυτό είναι ευεργετικός ο νόμος της
ενιαίας τιμής. Επιτρέπει τον επιμερισμό».