Βρίσκεσαι στα Γιάννινα και περπατάς στα στενά δρομάκια του κάστρου. Έχεις
από ώρα καταλάβει πως σε τούτη την πόλη οι μυρωδιές είναι αλλιώτικες και η
αίσθηση του χρόνου διαφορετική. Μια ασταθής ισορροπία ανάμεσα στο χθες και το
σήμερα. Ο τόπος, ο χρόνος και ο άνθρωπος... η φοβερή εξίσωση του αρχιτέκτονα
και γνώστη της Ηπείρου Μιχάλη Αράπογλου σε όλο της το μεγαλείο. Και τη λύση τη
βρίσκεις μονάχα σαν περπατήσεις μαζί του σε ετούτη την πόλη, που δεν είναι
ούτε δική του ούτε δική σου. Και οι δύο εξόριστοι σε έναν τόπο που τελικά...
αρέσει και στους δύο!





Πανοραμική άποψη της πόλης


«Εσωτερική ακρόπολη κάστρου Ιωαννίνων» γράφει επίσημα η ταμπέλα μπροστά σου
και γρήγορα μεταφέρεσαι στο Ιτς Καλέ, στα 1800: φιγούρες παράξενες που με
γρήγορο βήμα κινούνται στην αυλή του Αλή Πασά. Γυναίκες με χρώματα κι αρώματα
που κρύβονται στο εσωτερικό των χαμηλών κτιρίων. Έφιπποι περνούν απ' τις
καμάρες, στρατιώτες στις πολεμίστρες και τη στρατιωτική σχολή της Αυλής.
Έντονη ζωή και οργάνωση γύρω από το Φετιχιέ Τζαμί του 1795 - το τζαμί της
κατάκτησης - και την κεντρική κατοικία του Αλή Πασά. Ανοίγεις τα μάτια και
αντικρύζεις αναστηλωμένα κτίσματα, ερείπια και ησυχία. Την ελληνική σημαία και
την εκκλησία των Αγίων Αναργύρων και λίγο πιο πέρα μηχανήματα ανασκαφών και
καθαρισμού. Μπροστά σου, ο τάφος του Αλή Πασά και το Βυζαντινό Μουσείο και στη
θέση των παλιών μαγειρείων, το καινούργιο καφέ. Πώς άλλαξε έτσι; Και να
σκεφθεί κανείς πως έχουν περάσει μονάχα δύο αιώνες! Ετούτο το πολύχρωμο
μωσαϊκό της Ιστορίας φαίνεται μόνο όταν υπάρχει φως. Φως όπως εκείνο της
Δωδώνης, φως ξανά στο Δεσποτάτο της Ηπείρου, φως και στην εποχή του Αλή Πασά.
Κι ανάμεσά τους βαθύ σκοτάδι. Πάλι έχει δίκιο ο Αράπογλου!


Στη σύγχρονη πόλη...


Κατηφορίζεις στα ήσυχα δρομάκια και συναντάς την τουρκική συνοικία, την
εβραϊκή και την ελληνική. Όλες εκεί με αναμφισβήτητες αποδείξεις για την
ύπαρξή τους: το τζαμί του Ασλάν (1618) και το μισογκρεμισμένο σπίτι του πασά
Καλού, η εβραϊκή συναγωγή, οι εκκλησιές. Στην κεντρική πύλη στέκεσαι, παίρνεις
βαθιά ανάσα και... επιστρέφεις στο σήμερα. Οδός Διονυσίου Σκυλοσόφου, ο
παραλίμνιος δρόμος με το χαλί από τα κίτρινα πλατανόφυλλα, με την τάφρο, τη
λίμνη που έφθανε μέχρι το κάστρο... τότε. Αλλά είπαμε όχι άλλο πίσω...
Μπροστά! Νάτος ο δρόμος με τα αυτοκίνητα, τα ποδήλατα, τους 40.000 κατοίκους,
τους περίπου 16.000 φοιτητές και τους τουρίστες. H ενσωμάτωση είναι εύκολη
υπόθεση, άλλωστε σε πόλη μεγαλώσαμε κι εμείς. Βλέπεις τα καραβάκια που
περιμένουν τους πελάτες για το... «Giannena island», στο σημείο όπου πνίγηκε η
«αθάνατη» κυρα-Φροσύνη και οι άλλες «θνητές» μαζί της. Τριγύρω καφετέριες,
ζαχαροπλαστεία και μπαράκια και περιμετρικά του τείχους μοντέρνα γλυπτά
ντόπιων καλλιτεχνών.


... με τις πινελιές τού χθες





Κάστρο Ιωαννίνων


Στην Αβέρωφ συναντάς το Ρολόι, το Δημαρχείο, τη Νομαρχία, την Εθνική Τράπεζα:
ο 20ός αιώνας σε όλο του το μεγαλείο. Φθάνεις στην παλαιότερη οδό, την
Ανεξαρτησίας, τα κτίσματα της οποίας κάηκαν δύο φορές και ξαναφτιάχτηκαν
διατηρώντας την παλιά μορφή τού «παζαριού», πατώντας διακριτικά στα παλιά
χνάρια. Εκεί βρίσκεις και κάποιες κρυψώνες ξεχωριστών ανθρώπων: του Πέτρου
Μιχαήλ, που φτιάχνει ακόμη παραδοσιακά τις καμπάνες στο εργαστήρι, της
Ελευθερίας Φάκου, η οποία δουλεύει μόνη της το αμόνι μπροστά στη φωτιά, του
Συρμακέση, που διατηρεί ένα από τα παλαιότερα μαγαζιά στα Γιάννινα, ακόμη και
της νεαρής ζωγράφου Φανής Κουντούρη με το «Φαγιούμ» της. Βρίσκεις τη Στοά
Λιάμπεη με τα μπαράκια, τη στοά της λαϊκής αγοράς, την εξαιρετικά διαμορφωμένη
Λούλη, τα δρομάκια με τα εργαστήρια λαϊκής τέχνης και αργυροχοΐας. Όλα
μπερδεύονται γλυκά. H σύγχρονη ζωή αλλά και η πνευματική ζωή της πόλης που
οφείλουν την ανάπτυξή τους στο Πανεπιστήμιο και στους φοιτητές που μαζεύονται
τα βράδια στην περιοχή της Σκάλας. Μια συνωμοσία των Γιαννιωτών λες, για να
αποδείξουν σε όλους ότι παραμένουν από τα σημαντικότερα «πνευματικά κέντρα του
Ελληνισμού», όπως την εποχή του Αλή. Για να συμβάλλουν στην ανάπτυξη της
πόλης, με τις εκδόσεις και το βιβλιοπωλείο «Δωδώνη» και τη Ζωσιμαία Δημόσια
Κεντρική Βιβλιοθήκη, με περιοδικές εκδόσεις όπως το «Ηπειρωτικό ημερολόγιο»
της Εταιρείας Ηπειρωτικών Μελετών, τη «Φηγό» της Νομαρχίας και τα «Ηπειρωτικά
Χρονικά» του Πανεπιστημίου. Με αθλητικές δραστηριότητες, ωδεία, εργαστήρια
τέχνης και σχολές χορού, τόσο σε ιδιωτικό επίπεδο όσο και μέσω του Πνευματικού
Κέντρου που λειτουργεί εξαιρετικά από το 1986. Ακόμη και με μπαράκια,
εστιατόρια και ξενοδοχεία που συμβάλλουν, φιλοξενώντας εκθέσεις, αφιερώματα
και εκδηλώσεις. Με τα μουσεία: του Βρέλλη με τα κέρινα ομοιώματα, της
Προεπαναστατικής περιόδου στο νησί, το Αρχαιολογικό στο κέντρο της πόλης και
το Βυζαντινό στο κάστρο. Αλλά όλο το παραπάνω σκηνικό μόνο συνωμοσία Ιωαννιτών
δεν είναι, αφού ο καθένας δρα ερήμην του άλλου. Ίσως, όμως, αυτό να ασκεί
ακόμα μεγαλύτερη γοητεία σ' εμάς, τους... περαστικούς!

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από