διακοπές Γεφύρια στο Zαγόρι

Νερό: Ποτάμια, ορμητικοί χείμαρροι, ρυάκια. Το ύψος της βροχής στην περιοχή
είναι από τα υψηλότερα, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στις χώρες της
Μεσογείου, καθώς φθάνει κατά μέσο όρο ετησίως πάνω από τα 2.000 χιλιοστά.

Το μονότοξο του Νούτσου ή Κόκκορου

Πέτρα: Ένα ορεινό ανάγλυφο που δύσκολα το τιθασεύεις. Κάθετα «τείχη» (αράδες,
όπως τα λένε) από ασβεστόλιθο, χαράδρες, φαράγγια, όλα μαζί ένας τόπος τραχύς,
δύσκολος, που ήταν όμως αναγκαίο να… υποταχθεί για να εξυπηρετήσει τις
ανάγκες των Ηπειρωτών οι οποίοι μετακινούνταν ομαδικά ή τις ανάγκες των
καραβανιών των Κυρατζήδων που περνούσαν με προορισμό τη Βιέννη, το Βουκουρέστι
ή τα βάθη της Ανατολής. Γεφύρια: Περισσότερα από 60 υπάρχουν σήμερα στο
Ζαγόρι, κατασκευασμένα κυρίως στη διάρκεια της ακμής του, τον 18ο και τον 19ο
αιώνα. Οι πρωτομάστορες (κάλφες) με το μπουλούκι τους – τους νταμαρτζήδες,
τους κτίστες, τους λασπιτζήδες, τους μαρμαρογλύπτες, τους ζωγράφους –
ξεκινούσαν ανήμερα του Αη Γιώργη τον Απρίλιο και μέχρι τη γιορτή του Αη
Δημήτρη το φθινόπωρο έκτιζαν τα γεφύρια τους, κατά παραγγελία πλούσιων
κατοίκων ή και ολόκληρων χωριών που μάζευαν χρήματα με συνεισφορές,
μοναστηριών ή Τούρκων αξιωματούχων. Οι δεξιοτέχνες μάστορες – που είχαν
αναπτύξει μάλιστα μεταξύ τους μια συνθηματική γλώσσα, τα «κουδαρίτκα» ή
«μαστόρκα» για να μην τους καταλαβαίνουν οι άλλοι – σπάνια υπέγραφαν τα έργα
τους, αφού τα γεφύρια του Ζαγορίου έπαιρναν το όνομα του χρηματοδότη ή του
επισκευαστή τους: του Νούτσου ή Κόκκορου, του Μίσιου, του Καλόγερου ή Πλακίδα.

Καλογερικό ή του Πλακίδα

H θέση που θα κτιζόταν το γεφύρι ήταν κατά προτίμηση ένα στένωμα του ποταμού
με πολλά βράχια, ώστε ένα μόνο τόξο να αρκεί για τη ζεύξη του, διαφορετικά οι
καμάρες αυξάνονταν ευθέως ανάλογα με τη δυσκολία του σημείου, τη φαντασία και
τη δεξιότητα των μαστόρων. Το κύριο υλικό ήταν ο σχιστόλιθος και το συνδετικό
υλικό, το κουρασάν, ένα μείγμα από τριμμένο κεραμίδι, ασβέστη, ξερό χορτάρι,
ακόμη και μαλλιά ζώων. Το κτίσιμο άρχιζε ταυτόχρονα και από τις δύο μεριές, με
βάση ένα αρχικό ξυλότυπο. Προχωρώντας προς την κορυφή η κάθε πέτρα ακουμπούσε
πάνω και δίπλα στην άλλη έτσι ώστε το βάρος να τραβιέται προς τις βάσεις του
τόξου. H σημαντικότερη όλων ήταν το «κλειδί», η τελευταία πέτρα που «κούμπωνε»
στην κορυφή του γεφυριού.

Το γεφύρι της Τσίπιανης

Αυτά τα γεφύρια του Ζαγορίου θα… περπατήσεις σήμερα. Τα βήματα των ανθρώπων
συσφίγγουν τους δεσμούς ανάμεσα στις παλιές πέτρες, τα ζωντανεύουν και τα
κάνουν να αφηγούνται πάλι τις ιστορίες τους. Βάλε …προτεραιότητες: Το
τρίτοξο γεφύρι του Πλακίδα ή Καλογερικό (λίγο πριν από τους
Κήπους) μοιάζει με κάμπια σε κίνηση (κτίστηκε το 1814), το εκπληκτικό μονότοξο
του Νούτσου ή Κόκκορου, λίγο πιο κάτω, κτισμένο επίσης στην κοίτη του
Βίκου, πατάει πάνω στα μεγαλειώδη βράχια. Του Μύλου, μπροστά στους
Κήπους, κτίστηκε το 1748 και έχει δύο μεγάλες και μια μικρή βοηθητική καμάρα
για να ζεύει ήρεμα το ποτάμι απέναντι από τον παλιό εκκλησιαστικό μύλο, από
τον οποίο πήρε και το όνομά του. Και βέβαια της Κλειδωνιάς ή
Κλειδονιάβιστας που εντάσσεται απόλυτα, με τη… σεμνότητα της μιας
καμάρας του στη γλυκιά χαραγματιά του Βοϊδομάτη με τα πλατάνια και μοιάζει με
φυσικό γλυπτό. Το λένε μάλιστα και ματωμένο, καθώς εκεί πάνω στη στενή καμάρα
του σφάχτηκαν κάποτε, σε μέρα γάμου, δύο μεγάλες και πλούσιες οικογένειες με
αφορμή κάποιο ζήτημα τιμής.