Kαταδικάζουν τους καρκινοπαθείς

«Κόβει» φάρμακα από τους καρκινοπαθείς η ελληνική γραφειοκρατία. Οι
ογκολόγοι έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι με περιπτώσεις ασθενών για τους
οποίους δεν υπάρχει κανένα εγκεκριμένο φάρμακο – ενώ θα μπορούσαν ακόμη και να
θεραπευτούν πλήρως, με φάρμακα που κυκλοφορούν εδώ και χρόνια στην αγορά, αλλά
ο νόμος επιτρέπει τη χορήγησή τους μόνο για ορισμένες μορφές της ασθένειας!

Την ώρα που τα φάρμακα, και ιδιαίτερα τα καινούργια και πολλά υποσχόμενα για
τη θεραπεία της νόσου, φθάνουν να κοστίζουν ώς και πάνω από 10.000 ευρώ τον
μήνα – ποσό που αδυνατεί να πληρώσει ο μέσος Έλληνας -, τα ασφαλιστικά ταμεία
δεν τα εγκρίνουν παρά μόνο για τις συγκεκριμένες μορφές καρκίνου που έχουν
δηλώσει οι παρασκευάστριες εταιρείες. Παράλληλα η αναθεώρηση του εθνικού
συνταγολογίου – βάσει του οποίου εγκρίνονται τα φάρμακα – άρχισε το 2001 και
ολοκληρώθηκε το 2003, με αποτέλεσμα να «μένουν απ’ έξω» οι πιο σύγχρονες
θεραπείες.

Πριν από ένα μήνα

Έγγραφο του IKA – που κοινοποιήθηκε πριν από ένα μήνα σε όλα τα νοσοκομεία της
χώρας – ουσιαστικά απαγορεύει τη συνταγογράφηση φαρμάκων για τον καρκίνο, για
περιπτώσεις που δεν εμπίπτουν στις εγκεκριμένες ενδείξεις. «Για τους
ασφαλισμένους του IKA θα πρέπει να χορηγούνται από το φαρμακείο του
αντίστοιχου κρατικού νοσοκομείου τα κυτταροστατικά και λοιπά συνοδευτικά της
θεραπείας φάρμακα, εφόσον χορηγούνται για τις εγκεκριμένες από τον ΕΟΦ
ενδείξεις. Σε αντίθετη περίπτωση, το περιστατικό θα πρέπει να παραπέμπεται
στην αρμόδια επιτροπή», αναφέρεται στο έγγραφο.

Αλλά και το υπουργείο Υγείας – με το νομοσχέδιο για τη φαρμακευτική περίθαλψη
που αναμένεται να ψηφιστεί ώς το τέλος του χρόνου – ανοίγει «παράθυρο» για την
εφαρμογή τέτοιων πρακτικών. Στο άρθρο 5 (παράγραφος 6) του σχετικού
νομοσχεδίου αναφέρεται: «Απαγορεύεται, με ευθύνη του θεράποντος ιατρού, η
συνταγογράφηση φαρμάκων εκτός εγκεκριμένων ενδείξεων»…

Απειλούνται και οι γιατροί

«Σε κάποιες περιπτώσεις, οι ογκολόγοι-παθολόγοι απειλούνται ότι θα πρέπει να
πληρώσουν το φάρμακο από την τσέπη τους, αν αποφασίσουν να το
συνταγογραφήσουν», λέει χαρακτηριστικά στα «NEA» ο κ. Βασίλης Γεωργούλιας,
καθηγητής Παθολογίας-Ογκολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης.

H γραφειοκρατία αφήνει ακάλυπτες μια σειρά από μορφές καρκίνου. Χαρακτηριστική
είναι η περίπτωση του καρκίνου του όρχεως. «Ακόμη και όταν έχει δώσει
μεταστάσεις μπορεί να είναι ιάσιμος σε ποσοστό άνω του 70%. Από τα τρία
φάρμακα που θεωρούνται διεθνώς ως η κλασική θεραπεία του, κανένα δεν έχει την
ένδειξη για τον καρκίνο του όρχεως στη χώρα μας. Με τη λογική του συστήματος,
δηλαδή, δεν θα μπορούσαμε να θεραπεύσουμε έναν ιάσιμο καρκίνο!», αναφέρει ο
καθηγητής.

Και για τις μεταστάσεις

Άλλο ένα ενδεικτικό παράδειγμα αφορά τους καρκίνους που εκδηλώνονται με τις
μεταστάσεις τους, χωρίς να μπορεί να διαπιστωθεί η αρχική τους εστία:
πρόκειται για το 10% του συνόλου των καρκίνων, αλλά δεν υπάρχει κανένα φάρμακο
που να έχει τη συγκεκριμένη ένδειξη.

Για τον καρκίνο του παγκρέατος υπάρχει μόνο ένα εγκεκριμένο φάρμακο «το οποίο
βελτιώνει την ποιότητα ζωής σε ένα ποσοστό 30% των ασθενών. Για τους ασθενείς
που δεν ανταποκρίνονται στη θεραπεία δεν μπορεί κανείς να χρησιμοποιήσει άλλη
θεραπεία, ανεξάρτητα εάν υπάρχουν φάρμακα που έχουν δείξει δραστικότητα σε ένα
ποσοστό των ασθενών».

Τρεις στις δέκα ασθενείς με πρώιμο και χειρουργήσιμο καρκίνο του μαστού
εμφανίζουν όγκο με τέτοιο μοριακό προφίλ που αυξάνει τον κίνδυνο υποτροπής.
Για τις ασθενείς αυτές πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι η χορήγηση ενός
βιολογικού φαρμάκου μειώνει ώς και 50% την πιθανότητα υποτροπής της νόσου!
Ωστόσο το συγκεκριμένο φάρμακο έχει ένδειξη για πιο προχωρημένα στάδια της
νόσου και για να εγκριθεί για άλλες ασθενείς απαιτείται τουλάχιστον ένας
χρόνος. «Στο διάστημα αυτό τα ασφαλιστικά ταμεία αρνούνται τη χορήγηση ενός
φαρμάκου στην ασθενή – καθώς τη θεωρούν υγιή – εκθέτοντάς την σε αυξημένο
κίνδυνο υποτροπής και, κατά συνέπεια, θανάτου από τη νόσο! Ποιος έχει το
δικαίωμα να αποφασίζει για τη ζωή του ασθενούς;» αναρωτιέται ο κ. Γεωργούλιας.

Για λόγους κόστους περιορίζονται οι εγκρίσεις

ΟΙ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΤΡΙΕΣ εταιρείες έχουν τον πρώτο λόγο στις ενδείξεις που θα
κατοχυρωθούν για τα αντικαρκινικά φάρμακα. Όπως εξηγούν οι ογκολόγοι, «το εάν
θα επιλεγεί ως ένδειξη ο καρκίνος του πνεύμονα ή ο καρκίνος του στομάχου,
παραδείγματος χάρη, το αποφασίζει η φαρμακοβιομηχανία. Είναι προφανές ότι
αποφασιστικό ρόλο στη λήψη μίας τέτοιας απόφασης έχει η συχνότητα του
καρκίνου, δηλαδή ο πληθυσμός στον οποίο προσδοκάται να χορηγηθεί το φάρμακο.
Έτσι ένα φάρμακο που μπορεί να είναι δραστικό σε διάφορους τύπους καρκίνου δεν
μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύθερα, εάν η φαρμακοβιομηχανία δεν ενδιαφερθεί να
πάρει έγκριση για όλους τους τύπους. H διαδικασία της έγκρισης κάθε ένδειξης
είναι πολυδάπανη, κόστος που οι εταιρείες δεν είναι διατεθειμένες να
καλύψουν».

ΟΙ ΓΙΑΤΡΟΙ ΑΝΑΓΚΑΖΟΝΤΑΙ NA ΠΕΡΙΟΡΙΣΟΥΝ ΤΙΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ

H θεραπεία κοστίζει 8.000 – 10.000 ευρώ τον μήνα!

ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ που ορίζει η ελληνική γραφειοκρατία, οι γιατροί
αναγκάζονται να περιορίζουν τις θεραπευτικές επιλογές που προτείνουν στους
ασθενείς, ανάλογα με την πρόσβαση που υπάρχει σε κάθε φάρμακο. Σε άλλες
περιπτώσεις προσπαθούν να εντάξουν τους ασθενείς τους σε κλινικές μελέτες
φαρμάκων – κάτι που δεν είναι πάντα εφικτό. Ωστόσο τα πράγματα χειροτερεύουν
όταν η θεραπεία πρώτης γραμμής δεν έχει αποτέλεσμα και οι γιατροί δεν έχουν
στη διάθεσή τους εγκεκριμένες εναλλακτικές λύσεις. Δεν είναι σπάνιες οι
περιπτώσεις που οι ασθενείς αναγκάζονται να πληρώνουν από την τσέπη τους τα
φάρμακα που χρειάζονται – κόστος που φτάνει σε δυσθεώρητα ύψη, αν υπολογίσει
κανείς ότι η θεραπεία μπορεί να στοιχίζει 8.000 – 10.000 τον μήνα!

Όπως λέει ο κ. Γεράσιμος Αραβαντινός, αντιπρόεδρος της Εταιρείας
Ογκολόγων-Παθολόγων Ελλάδας, «ασθενείς που πρέπει να υποβληθούν σε
επαναληπτική θεραπεία βρίσκονται αντιμέτωποι με την απαγόρευση της έγκρισης
από το Ταμείο τους, για λόγους ενδείξεων. Όμως οι αποφάσεις για την υγεία των
ασθενών δεν πρέπει να λαμβάνονται με μόνο κριτήριο τις ενδείξεις των φαρμάκων
αλλά με βάση συγκεκριμένες κατευθυντήριες γραμμές των επιστημόνων».

Από την πλευρά του ο κ. Γιώργος Σταθόπουλος, επίκουρος καθηγητής
Παθολογίας-Ογκολογίας, συμπληρώνει: «Τα Ταμεία εγκρίνουν θεραπείες ανάλογα με
το Εθνικό Συνταγολόγιο, το οποίο είναι αναχρονιστικό. Έτσι υπάρχουν σήμερα
φάρμακα με ένδειξη για μια μορφή καρκίνου, ενώ νεώτερα επιστημονικά δεδομένα
δείχνουν ότι είναι αποτελεσματικά και για άλλες».