Tο Pεύμα που… θα μας παγώσει

Το σύστημα κεντρικής θέρμανσης της Ευρώπης διαλύεται. Ο θερμοστάτης της
Ευρώπης, το Ρεύμα του Κόλπου, έχει εξασθενήσει σημαντικά. H Βρετανία
απειλείται με θερμοκρασίες τόσο χαμηλές όσο αυτές του Καναδά.

Το Ρεύμα του Κόλπου στον Ατλαντικό Ωκεανό, που μεταφέρει ζεστό νερό προς
Βορράν από τους Τροπικούς, έχει εξασθενήσει κατά 30% μέσα σε 12 χρόνια,
διαπίστωσαν επιστήμονες του Εθνικού Ωκεανογραφικού Κέντρου στο Σαουθάμπτον. Τα
ευρήματά τους συνιστούν την ισχυρότερη ώς τώρα ένδειξη πως το σύστημα
κεντρικής θέρμανσης της Ευρώπης διαλύεται, εξαιτίας της ανόδου της
θερμοκρασίας του πλανήτη.

Επιστήμονες έχουν από καιρό προβλέψει πως το λειώσιμο των αιωνίων πάγων στους
πόλους είναι πιθανό να διαταράξει τα ρεύματα που διατηρούν τη Βρετανία
τουλάχιστον κατά 5°C πιο ζεστή απ’ ό,τι θα έπρεπε να είναι στο γεωγραφικό
σημείο που βρίσκεται, αλλά η νέα έρευνα δείχνει πως αυτό ήδη συμβαίνει.
Προβλέπει μείωση της θερμοκρασίας κατά 1°C στην επόμενη δεκαετία ή εικοσαετία
και θα ακολουθήσει ακόμη μεγαλύτερη πτώση της, αν το σύστημα του Ρεύματος του
Κόλπου σταματήσει τελείως.

Τα Βρετανικά Νησιά βρίσκονται στο ίδιο γεωγραφικό πλάτος με το Λαμπραντόρ,
στην ανατολική ακτή του Καναδά, και προστατεύονται από ένα εξίσου παγωμένο
κλίμα ακριβώς από το Ρεύμα του Κόλπου, που είναι ένα είδος «ιμάντα μετάδοσης
της θερμότητας» στον Ατλαντικό, ο οποίος μεταφέρει θερμική ενέργεια ίση με ένα
τετράκις εκατομμύριο βατ. Μολονότι οι ωκεανολόγοι εξακολουθούν να πιστεύουν
πως είναι απίθανο να σταματήσει εντελώς το Ρεύμα, αν αυτό συμβεί η μέση
θερμοκρασία θα έπεφτε κατά 4°C ώς 6°C μέσα σε 20 χρόνια.

Διακλαδίζεται

Το Ρεύμα του Κόλπου ξεκινάει από τον Κόλπο του Μεξικού και μεταφέρει θερμά
ύδατα βόρεια και ανατολικά, μέσα από τα στενά της Φλόριντας και κατά μήκος του
Βόρειου Ατλαντικού. Στα μισά του ωκεανού, διακλαδίζεται στα δύο. Το ένα σκέλος
του ρέει προς Νότον, προς την Αφρική, και το άλλο προς τη Βόρεια Ευρώπη. Όταν
το βόρειο ρεύμα φτάνει στην Αρκτική, τα ύδατά του έχουν ψυχρανθεί και έχουν
περισσότερο αλάτι, πράγμα που τα κάνει να βυθιστούν. Έτσι σχηματίζεται ένας
μεγάλος υπόγειος ποταμός ψυχρού νερού που ρέει προς τα πίσω, προς τον Κόλπο.

H άνοδος της θερμοκρασίας του πλανήτη προβλέπεται να διαταράξει αυτή τη
διαδικασία, καθώς επιπλέον γλυκό νερό από το λειώσιμο των αιώνιων πάγων
μειώνει την αλμυρότητα των υδάτων της Αρκτικής, με αποτέλεσμα να μη βυθίζονται
και να διακόπτεται το κύκλωμα. H ομάδα του Εθνικού Ωκεανογραφικού Κέντρου του
Σαουθάμπτον μέτρησε τον ρου του ρεύματος κατά μήκος της γραμμής των 25 μοιρών
βόρειου γεωγραφικού πλάτους. Το αρχικό Ρεύμα του Κόλπου, το ψυχρό νερό που
επιστρέφει από την Αρκτική και το νότιο σκέλος του θερμού νερού περνούν και τα
τρία από αυτή τη γραμμή που εκτείνεται από τη Βόρεια Αφρική ώς τις Μπαχάμες.
Μετρήσεις που έγιναν το 2004 συγκρίθηκαν με δεδομένα που είχαν συλλεχθεί το
1957, το 1981, το 1992 και το 1998.

Εκτροπή

Τα αποτελέσματα, που δημοσιεύθηκαν χθες στην επιθεώρηση «Nature», δείχνουν πως
ο ρους του Ρεύματος του Κόλπου προς τα έξω δεν έχει αλλάξει, αλλά η ορμή του
ψυχρού νερού που επιστρέφει από την Αρκτική έχει μειωθεί κατά 30% από το 1992.
Κατά την ίδια περίοδο, η ροή του ζεστού νερού προς την Αφρική αυξήθηκε κατά
30%. Αυτό σημαίνει πως τα θερμά ύδατα εκτρέπονται από την Ευρώπη.

Ο Μέριτς Σροκός, του Βρετανικού Συμβουλίου Ερευνών για το Φυσικό Περιβάλλον το
οποίο χρηματοδότησε την έρευνα, δήλωσε: «Αν το φαινόμενο αυτό επιμείνει ή
υπάρξει περαιτέρω μείωση, τότε, ναι, θα υπάρξει επίδραση στο κλίμα. Τα μοντέλα
δείχνουν ότι – αν η αλλαγή επιμείνει – μπορεί να δούμε πτώση της θερμοκρασίας
κατά 1°C στη Βρετανία μέσα σε μία ή δύο δεκαετίες».

Αισιοδοξία της E.E. για το Πρωτόκολλο του Κιότο

H ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ Ένωση θα εκπληρώσει έως το 2010 τις υποχρεώσεις της έναντι
του Πρωτοκόλλου του Κιότο για τη μείωση των εκπομπών αερίων που προκαλούν το
φαινόμενο του θερμοκηπίου, δηλαδή δύο χρόνια πριν από την εκπνοή της τελικής
προθεσμίας της συνθήκης.

Όπως ανακοίνωσε χθες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, υπολογίζεται ότι έως το 2010 τα 15
παλαιά μέλη της θα μειώσουν συνολικά σε επίπεδα κατά 9,3% χαμηλότερα εκείνων
του 1990 τις εκπομπές των αερίων που προκαλούν την υπερθέρμανση του πλανήτη.
«Αυτό σημαίνει ότι εκπληρώνεται ο στόχος για τη μείωση των επιπέδων κατά 8%
έναντι των επιπέδων του 1990, την επίτευξη του οποίου ζητεί το Πρωτόκολλο από
τις 15 χώρες-μέλη της E.E. στο διάστημα 2008-2012», αναφέρει η Επιτροπή στη
σχετική ανακοίνωσή της.

Επιμέλεια: Γιώργος Αγγελόπουλος