Pισκάρει την ανάπτυξη στην ευρωζώνη

Με την αύξηση των επιτοκίων ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Ζαν Κλοντ Τρισέ φιλοδοξεί να περιορίσει τις πληθωριστικές πιέσεις στην ευρωζώνη

ΣΕ ΑΥΞΗΣΗ των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης (από 2% σε 2,25%)
προχώρησε χθες η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα με στόχο να περιορίσει τις
πληθωριστικές πιέσεις που εκδηλώνονται στην ευρωζώνη από την αύξηση στο κόστος
του πετρελαίου.

H απόφαση της EKT πυροδότησε νέες αντιδράσεις από κυβερνήσεις και συνδικάτα,
που πιστεύουν ότι η αύξηση στα επιτόκια ήταν πρώιμη και ότι ενέχει κινδύνους
για «φρένο» στην ανάπτυξη.

Μετά 50 χρόνια

Πρώτη αύξηση των επιτοκίων στην Ευρώπη τα τελευταία πέντε χρόνια, η οποία
μάλιστα πραγματοποιείται σε μια χρονική στιγμή που οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις
αλλά και διεθνείς οργανισμοί, όπως ο ΟΟΣΑ και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο,
εκδηλώνουν την αντίθεσή τους στην αύξηση του κόστους δανεισμού υποστηρίζοντας
ότι αυτό μπορεί να πλήξει την ήδη εύθραυστη ανάπτυξη στην Ευρώπη. Διεθνείς
οίκοι, όπως η Morgan Stanley, η Merrill Lynch και η Lehman Brothers, εκτιμούν
ότι μπαίνουμε σε εποχή που ο δανεισμός θα γίνει αρκετά πιο ακριβός για τα
νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.

Κατά πληθωρισμού

H EKT έχει ξεκαθαρίσει ότι πρωταρχικός στόχος της είναι να περιορίσει τις
πληθωριστικές πιέσεις που βρίσκονται σε έξαρση λόγω της πρόσφατης κούρσας στις
τιμές του πετρελαίου, που απειλούν τώρα να περάσουν και στους μισθούς. Ο
πληθωρισμός στην ευρωζώνη «έτρεχε» με 2,4% τον Νοέμβριο από 2,6% τον Οκτώβριο
και 2,5% τον Σεπτέμβριο, ενώ το όριο που θέτει η EKT είναι το 2%. H ανάπτυξη
στις χώρες της ζώνης του ευρώ διαμορφωνόταν σε 1,6% το τρίτο τρίμηνο του 2005
σε σύγκριση με το αντίστοιχο περσινό χρονικό διάστημα.

H EKT χθες αναθεώρησε προς τα πάνω τις προβλέψεις της για ανάπτυξη στην
ευρωζώνη φέτος και τα επόμενα δύο χρόνια – κίνηση που όμως ερμηνεύεται από
κάποιους οικονομολόγους σαν προσπάθεια να «χρυσώσει το χάπι» της αύξησης των
επιτοκίων. H EKT προβλέπει ανάπτυξη από 1,2% έως 1,6% για φέτος (τον
Σεπτέμβριο προέβλεπε ανάπτυξη 1%-1,6%) και από 1,4% έως 2,4% για τα επόμενα
δύο χρόνια (προέβλεπε 1,3%-2,3%). Παράλληλα, προβλέπει άνοδο του πληθωρισμού
σε 2,1% έως 2,3% για φέτος και σε 1,6% έως 2,6% το 2006.

Απαισιοδοξία ή ανακούφιση…

Όπως εκτιμά ο επικεφαλής οικονομολόγος της Lehman Brothers στην Ευρώπη,
Michael Hume, η EKT αναμένεται να αυξήσει άλλη μια φορά τα επιτόκια τα οποία
αναμένεται να φτάσουν το 2,5% το επόμενο έτος.

H Morgan Stanley από την πλευρά της προβλέπει πιο επιθετική επιτοκιακή
πολιτική, καθώς σύμφωνα με το Bloomberg, εκτιμά ότι τα επιτόκια στην ευρωζώνη
θα αυξηθούν σταδιακά έως το τέλος του 2006 κατά 75 ακόμη μονάδες βάσης
φτάνοντας το 3%.

Όμως ο επικεφαλής οικονομολόγος της Merrill Lynch στην Ευρώπη, Ian Stewart,
είναι ακόμη πιο απαισιόδοξος, καθώς πιστεύει πως τα επιτόκια στην Ευρώπη θα
πραγματοποιήσουν πραγματικό άλμα και θα φτάσουν μέχρι το τέλος της επόμενης
χρονιάς το 3,5%.

Ο πρόεδρος της EKT Ζαν Κλοντ Τρισέ, πάντως, δήλωσε χθες ότι η Τράπεζα «δεν θα
αποδυθεί σε σειρά αυξήσεων στα επιτόκια», δήλωση που υποδέχτηκαν με ανακούφιση
οι χρηματιστηριακές αγορές, οι οποίες ακολούθησαν ανοδική πορεία.

Μεγάλες αντιδράσεις

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, οι εργοδότες και διεθνείς οργανισμοί όπως ο ΟΟΣΑ
και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο φοβούνται ότι το ακριβό χρήμα θα βάλει φρένο
στην – ήδη χαμηλή – ευρωπαϊκή ανάπτυξη και ότι θα δυναμιτίσει τα θεμέλια της
οικονομίας. «H αύξηση αυτή στα επιτόκια δεν δικαιολογείται, ιδιαίτερα αν
αναλογιστούμε τη μέχρι σήμερα οικονομική ανάπτυξη», επεσήμανε ο υπουργός
Οικονομικών της Αυστρίας Karl Heinz Grasser, ο οποίος προσέθεσε: «Αμφιβάλλω
ότι μπορούμε να καταπολεμήσουμε τον πληθωρισμό με το να αυξάνουμε τα
επιτόκια». H Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Εμπόρων πιστεύει ότι η αύξηση «δεν ήταν
απαραίτητη» και ότι «αποτελεί πιθανό κίνδυνο για την (οικονομική) ανάκαμψη».

Ο πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, ο οποίος έχει αυτό το
διάστημα την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ο υπουργός Οικονομικών της
Γαλλίας Τιερί Μπρετόν το προηγούμενο διάστημα είχαν εκφράσει ανοικτά τις
επιφυλάξεις τους για την αύξηση στα επιτόκια. Και ο επικεφαλής οικονομολόγος
του ΟΟΣΑ Ζαν Φιλίπ Κοτί, όμως, δήλωσε ανοικτά ότι η αύξηση των επιτοκίων θα
πρέπει να καθυστερήσει τουλάχιστον μέχρι να τονωθεί η ανάπτυξη στην Ευρώπη,
ενώ την προηγούμενη εβδομάδα και ο γενικός διευθυντής του ΔΝΤ, Ροντρίγκο Ράτο,
είχε στείλει σαφές μήνυμα στην EKT επισημαίνοντας ότι τα επιτόκια στην Ευρώπη
είναι «πρέποντα» στα επίπεδα του 2%.