Σύνταξη μετά τα 65 και βλέπουμε…

Αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης. Το ζήτημα έχει τεθεί στο τραπέζι
και αργά ή γρήγορα αναμένονται αποφάσεις στην Ευρώπη. Πώς πρέπει να κοιτάζει
το μέλλον του ένας εργαζόμενος; Σαν ένα ποτήρι μισοάδειο ή μισογεμάτο;

Στη Γερμανία συμφώνησαν Χριστιανοδημοκράτες και Σοσιαλδημοκράτες ότι η ηλικία συνταξιοδότησης θα ανέλθει βαθμιαία από τα 65 στα 67 χρόνια μεταξύ 2012 και 2035

Παντού στην Ευρώπη, οι κυβερνήσεις έχουν αρχίσει να θεωρούν την επιμήκυνση του
χρόνου εργασίας σαν μια απάντηση στη δημογραφική γήρανση και στον κίνδυνο τα
συνταξιοδοτικά συστήματα να πάψουν πια να είναι βιώσιμα. Ύστερα από πολλές
άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Γερμανία και η Βρετανία, η σοσιαλιστική
κυβέρνηση του Χοσέ Λουίς Θαπατέρο μόλις άνοιξε κι αυτή τη σχετική συζήτηση
στην Ισπανία.

H ισπανική κυβέρνηση υπέβαλε στους κοινωνικούς εταίρους, στις 10 Νοεμβρίου,
σχέδιο το οποίο έχει στόχο να πείσει τους Ισπανούς να καθυστερήσουν την
αποχώρησή τους από την εργασία πέρα από τα 65 τους χρόνια. Το πιο εντυπωσιακό
από τα μέτρα που προτείνει η ισπανική κυβέρνηση δίνει στους εργαζομένους που
συμπληρώνουν τα νόμιμα όρια για πλήρη συνταξιοδότηση – τα 35 χρόνια εργασίας
στα 65 τους – κίνητρα για να συνεχίσουν να εργάζονται: θα δουν τη σύνταξή τους
να αυξάνεται κατά ένα ποσοστό για κάθε συμπληρωματικό έτος εργασίας μέχρι τα
70 τους χρόνια. H γήρανση του ισπανικού πληθυσμού αναμένεται ότι θα αρχίσει να
προκαλεί προβλήματα στο συνταξιοδοτικό σύστημα από το 2015.

Συμφωνία κομμάτων. Οι Γερμανοί όμως δεν μπορούν να περιμένουν μέχρι
τότε. H επιμήκυνση του χρόνου εργασίας αποτέλεσε πρόσφατα αντικείμενο
συμφωνίας μεταξύ των Χριστιανοδημοκρατών και των Σοσιαλδημοκρατών που
συγκρότησαν τη νέα κυβέρνηση της χώρας. Τα δύο κόμματα συμφώνησαν ότι η ηλικία
συνταξιοδότησης θα ανέλθει βαθμιαία από τα 65 στα 67 χρόνια μεταξύ 2012 και
2035. Οι κρατήσεις θα αυξηθούν από το 19,5% στο 19,9% του ακαθάριστου μισθού.
Ήδη το 2004, η απελθούσα κυβέρνηση του Γκέρχαρντ Σρέντερ είχε κάνει την πρώτη
μεταρρύθμιση, αυξάνοντας το όριο ηλικίας για πρόωρη συνταξιοδότηση από τα 60
στα 63 χρόνια. Στη Βρετανία, επιτροπή στην οποία προεδρεύει ο πρώην πρόεδρος
των εργοδοτών Λόρδος Άντερ Τέρνερ αναμένεται να υποβάλει στις 30 Νοεμβρίου τα
συμπεράσματά της για την κατάσταση των συντάξεων στη χώρα. H βρετανική
κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με το πρόβλημα της προοδευτικής αύξησης του
αριθμού των συνταξιούχων σε σχέση με τον ενεργό πληθυσμό. Την ίδια ώρα, ολοένα
και πιο εύθραυστο γίνεται το σύστημα χρηματοδότησης των συντάξεων, το οποίο
εξασφαλίζεται κυρίως από τα συνταξιοδοτικά προγράμματα των επιχειρήσεων, που
όμως πέρασαν πολλές δυσκολίες τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με τις πρώτες
ενδείξεις, η επιτροπή θα προτείνει την άνοδο του ορίου ηλικίας για
συνταξιοδότηση από τα 65 στα 67 χρόνια. Πάντως, σύμφωνα με δημοσκόπηση της
«Γκάρντιαν»/ICM, το 59% των Βρετανών δεν επιθυμούν να εργαστούν πέρα από τα 65
τους χρόνια.

5 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Δουλειά! Για πόσο ακόμη;

1. Σε τι οφείλεται η κρίση των συντάξεων;

Ζούμε περισσότερο. Και ζούμε καλύτερα, επειδή έχουμε καλύτερη υγεία. Οι άνδρες
ζουν κατά μέσο όρο 77 και οι γυναίκες 81 χρόνια. Υπολογίζεται ότι το 2050
αυτοί οι αριθμοί θα έχουν γίνει 89 και 92 αντιστοίχως. H αύξηση του
προσδόκιμου ζωής αναμένεται να ασκήσει πιέσεις στα οικονομικά των νοικοκυριών.

2. Τι μπορούμε να κάνουμε;

Πρέπει να δουλεύουμε περισσότερο, να αποταμιεύουμε περισσότερο ή να πληρώνουμε
περισσότερους φόρους για καλύτερες συντάξεις. Οι περισσότερες κυβερνήσεις
αρνούνται να αυξήσουν τους φόρους. Δεν μας απομένει παρά να εργαζόμαστε
περισσότερο και να αποταμιεύουμε περισσότερα.

3. Μπορούμε να εργαζόμαστε περισσότερο;

Οι περισσότεροι από εμάς μπορούμε και μετά τα 60 μας. Το μεγάλο πρόβλημα είναι
η άρνηση των εργοδοτών να απασχολούν ηλικιωμένους. Σύμφωνα με την «Γκάρντιαν»,
παραπάνω από το ένα τρίτο των ανδρών άνω των 55 ετών βρίσκονται εκτός αγοράς
εργασίας.

4. Μπορούμε να αποταμιεύουμε περισσότερο;

Όσοι αποταμιεύουν, είναι κυρίως υψηλά αμειβόμενοι. Οι χαμηλά αμειβόμενοι δεν
έχουν περίσσευμα. Όσοι αποταμιεύουν μικροποσά, αποθαρρύνονται από τις υψηλές
προμήθειες που χρεώνουν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και από τον κίνδυνο να
χάσουν συνταξιοδοτικά επιδόματα.

5. Υπάρχει λύση;

Οι κυβερνήσεις σκοπεύουν να αυξήσουν το όριο ηλικίας από τα 65 στα 67 χρόνια,
αλλά και τις κρατικές συντάξεις στο ύψος ενός ελάχιστου εγγυημένου
εισοδήματος, ιδρύοντας παράλληλα ένα κρατικό αποταμιευτικό πρόγραμμα που θα
μπορούσε να κλείσει την «ψαλίδα» των αποταμιευτικών δυνατοτήτων των εργαζομένων.

TA ΟΡΙΑ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΣΗΣ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΟΥ ΟΟΣΑ

Το όριο ηλικίας. Στις περισσότερες χώρες μέλη του Οργανισμού
Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα),
επισήμως το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης είναι τα 65 χρόνια για τους άνδρες
και τα 60-65 χρόνια για τις γυναίκες.

H πραγματική ηλικία. Από χώρα σε χώρα διαφέρει πολύ η πραγματική ηλικία
συνταξιοδότησης. Τα συστήματα πρόωρης συνταξιοδότησης και οι αναπηρικές
συντάξεις οδηγούν πάρα πολύ συχνά σε πρόωρη αποχώρηση από την εργασία. Έτσι, η
μέση ηλικία συνταξιοδότησης για τις χώρες του ΟΟΣΑ έχει διαμορφωθεί σήμερα στα
63,3 χρόνια για τους άνδρες και τα 61,74 χρόνια για τις γυναίκες.