Πρόσωπα Στην εποχή των αντικαταθλιπτικών

Κατηγόρησε την ακαδημαϊκή ψυχιατρική για συνεργία με τη φαρμακοβιομηχανία

Ο δρ Ντέηβιντ Χήλυ, καθηγητής της Ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Κάρντιφ και
σθεναρός επικριτής της τάσης των συναδέλφων του να χορηγούν ψυχιατρικά
φάρμακα, είναι διεθνώς γνωστός τόσο ως ερευνητής όσο και ως παρίας του
επαγγέλματος. Το 1997 καθιερώθηκε ως κορυφαίος ιστορικός της σύγχρονης
ψυχιατρικής γράφοντας το βιβλίο «H Εποχή των Αντικαταθλιπτικών». Την ίδια
περίοδο έγινε διάσημος επιμένοντας σε συνεντεύξεις και άρθρα πως τα
αντικαταθλιπτικά μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο της αυτοκτονίας – μια θέση
διόλου δημοφιλής μεταξύ των ψυχιάτρων, οι περισσότεροι από τους οποίους
αρνούνται οποιαδήποτε σχέση μεταξύ αντικαταθλιπτικών φαρμάκων και αυτοκτονικών
τάσεων. Όμως το 2004, οι αρμόδιες υπηρεσίες στη Βρετανία και τις ΗΠΑ,
ανταποκρινόμενες εν μέρει στις επισημάνσεις του Χήλυ, εξέδωσαν ρητές
προειδοποιήσεις πως τα αντικαταθλιπτικά μπορεί να προκαλέσουν αυτοκτονικές
σκέψεις και συμπεριφορές σε μερικά παιδιά και εφήβους.

Αλλά ο Χήλυ προχώρησε ακόμη περισσότερο. Κατηγόρησε την ακαδημαϊκή ψυχιατρική
για συνεργία με τη φαρμακευτική βιομηχανία, με στόχο να εμφανιστούν πολλά
φάρμακα ως αποτελεσματικότερα και ασφαλέστερα απ’ όσο δείχνουν τα δεδομένα.
Σήμερα δέχεται τακτικά προσκλήσεις για διαλέξεις σε όλο τον κόσμο, αλλά ουδείς
από τους συναδέλφους του παίρνει δημόσια το μέρος του, τουλάχιστον όχι στην
Αμερική. «Είναι παράξενο. Δεν ξέρω καν τι πιστεύουν οι φίλοι για μένα», λέει ο
51χρονος επιστήμονας στους «Νιου Γιορκ Τάιμς» έπειτα από μια διάλεξή του στο
Πανεπιστήμιο Κολούμπια. «Πραγματικά δεν ξέρεις ποιον να εμπιστευθείς».

Ο Χήλυ έχει λόγους που το λέει αυτό. Πριν από μερικά χρόνια στη Νέα Υόρκη,
ψάχνοντας έγγραφα της φαρμακοβιομηχανίας Pfizer, βρήκε ένα χειρόγραφο σημείωμα
ενός παλιού φίλου και συναδέλφου του που αναφερόταν στο «πρόβλημα Χήλυ» και
στο πώς θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί. Δεν ήταν μια μεμονωμένη περίπτωση.
Βρήκε πως ένα σωρό αναφορές στο «πρόβλημα Χήλυ» είχαν γραφεί από τα τέλη της
δεκαετίας του 1990, όταν ο καθηγητής κατέθεσε στο δικαστήριο υπέρ των μηνυτών
της φαρμακοβιομηχανίας Eli Lilly, που παρασκευάζει το Prozac. Γι’ αυτό τον
λόγο, πιστεύει, έχασε μια θέση το 2001 στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο και
καθυστέρησε υπερβολικά μια αύξηση που δικαιούνταν από το βρετανικό Εθνικό
Σύστημα Υγείας. Άρχισαν επίσης να διατυπώνονται κατηγορίες εναντίον του, ότι
οι μεγάλες αμοιβές που παίρνει για να καταθέτει σε δικαστήρια για τις
αρνητικές παρενέργειες των αντικαταθλιπτικών επηρεάζουν την επιστημονική κρίση
του.

Ο Χήλυ εξοργίζεται από τις επικρίσεις αυτές. Υπογραμμίζει πως οι απόψεις του,
τις οποίες είχε διατυπώσει σε επιστημονικά άρθρα πριν αρχίσουν να του μιλάνε
οι δικηγόροι, του έχουν κοστίσει πολύ περισσότερα σε χαμένους μισθούς απ’ όσα
έχει κερδίσει καταθέτοντας ως εμπειρογνώμονας σε δίκες. Και σημειώνει πως, σε
περίπου εννέα στις δέκα περιπτώσεις που έχει κληθεί να εκτιμήσει, κατέληξε στο
συμπέρασμα πως το φάρμακο δεν είχε συμβάλει στη βίαιη συμπεριφορά.