ΓPAMMATA ΣTIΣ MATIEΣ Παλιά χρόνια

Ο λόγος στους αναγνώστες.

Ο Θ. Γραμματικόπουλος, Παπαφλέσσα 7, Πύργος Ηλείας, γράφει:

«Σαν ματαγυρίζαμε στο σχολείο μετά τις καλοκαιρινές διακοπές, τίποτα δεν
είχαμε να μολογήσουμε για περιπέτειες στις ακρογιαλιές, για ταξίδια, για
ξενύχτια και τέτοια. Μόνο για δουλειές: για θέρο, για αλώνισμα, για μάζωμα του
αραποσιτιού, για συλλογή ρετσινιού, για τρύγο, για τσοπανηλίκι με τις μαρτίνες
και άλλα ζωντανά. Δύσκολα χρόνια, που να μην ξαναέρθουν. Μιλάμε για τη
δεκαετία ’50, για τις γυμνασιακές μας σπουδές, όπως τις λέγαμε. Προτέρημα για
ένα χωριατόπουλο να πηγαίνει στο Γυμνάσιο (Γυμνάσιο+Λύκειο σήμερα). Ξοδευόταν
η οικογένεια, ξενιτευόταν το παιδί στην πόλη ή την κωμόπολη.

Λιγοστό το φαγητό, φτωχικά τα ρουχαλάκια. Με κοντά παντελονάκια μέχρι την ΣΤ’
τάξη (A’ Λυκείου σήμερα). Κουρεμένοι, με πηλήκιο οι μαθητές, με ποδιές οι
μαθήτριες. Ξεχωριστά τα Γυμνάσια, Αρρένων και Θηλέων. Στέκια για μαθητές-τριες
δεν υπήρχαν. Ο φόβος του παιδονόμου μας συμμάζευε. Περιορισμένοι οι περίπατοι
στις κεντρικές πλατείες. Οι καθηγητές μάς φάνταζαν ιερά τέρατα. Οι
γυμνασιάρχες κάτι το απλησίαστο. Σεβασμός και φόβος μαζί, άσχημο το δεύτερο.

Όμως, από μικρά μάς είχαν μάθει στον φόβο. Ο δάσκαλος του χωριού, ο πρόεδρος,
ο παππούς, ο αγροφύλακας, ο χωροφύλακας ήταν η εξουσία – μ’ όλα τα
συνακόλουθα. Στην πόλη, ακούγαμε νομάρχη, διευθυντή Αστυνομίας, διευθυντές
Τραπεζών κ.λπ., εκτός από το σέβας αισθανόμαστε και δέος. Εκτός από αυτά,
είχαμε την ευθύνη για τη ζωή μας. Είμαστε μόνοι μας στην πόλη ή την κωμόπολη.
Υπολογίζαμε τους κόπους των γονιών μας. Έπρεπε να εκπληρώσουμε το καθήκον μας,
να περάσουμε την τάξη.

Δύσκολα χρόνια, με στερήσεις, με κρύα, με βροχές, με ζέστες. Τα σπίτια δεν
ήταν της προκοπής. Βέβαια, σε σχέση με τα δικά μας στο χωριό, ήταν παλάτια.
Υπολογίζαμε τους καλύτερους μαθητές, τους σεβόμεθα. Πηγαίναμε στα σπίτια τους
για να μας βοηθήσουν. Το πρωί στο σχολείο και στα διαλείμματα δεν τους αφήναμε
σε χλωρό κλαρί. Μας μετέδιδαν τις γνώσεις τους. Δυστυχώς, σήμερα αυτούς τους
μαθητές οι κουμπούρες και εξυπνάκηδες τους λένε “φυτά”.

Για εμάς, τότε, ο χώρος του σχολείου ήταν ιερός. Δεν μετατρέπαμε τα
αποχωρητήρια σε καπνιστήρια ή ό,τι άλλο. H εμφάνιση των μαθητριών ήταν σχεδόν
άψογη. Υπήρχε η μαγεία της θηλυκότητας, η φαντασία του άγνωστου. Σήμερα, οι
μαθητριούλες των 15, 16, 17 ετών, βαμμένες από πάνω έως κάτω, με τις κοιλιές
έξω, με τους μηρούς να καλύπτονται με μια παλάμη ύφασμα. Κακή εκμετάλλευση της
ελευθερίας.

Οι γονείς έχουν τεράστια ευθύνη. H έξοδος των εφήβων είναι από τις 11 μ.μ.
μέχρι τα χαράματα. Παρά ταύτα, η νεολαία της χώρας μας είναι πολύ καλή. Σε
καμιά περίπτωση δεν θέλουμε να γυρίσουμε στα χρόνια τα παλιά, τα δικά μας.
Απλά, η στέρηση των γονιών στα παιδικά τους χρόνια, η τεχνολογία, έχουν δώσει
στραβά εφόδια για αξίες και ελευθερία».