Nοσταλγούν τον Φράνκο!

Στρατηγός Φράνκο. Ο φασίστας δικτάτορας το 1941

TPIANTA XPONIA μετά τον θάνατο του Φράνκο, οι Ισπανοί μαθαίνουν ότι θα
πρέπει να του χρωστούν ευγνωμοσύνη. Με ένα βιβλίο που εξυμνεί τον δικτάτορα,
το καθεστώς του οποίου εκτέλεσε δεκάδες χιλιάδες πολιτικούς αντιπάλους του,
σημαδεύεται η τριακοστή επέτειος από τον θάνατό του.

Το βιβλίο του Πίο Μόα «Φράνκο: μια ιστορική επισκόπηση» έγινε μπεστ σέλερ. Και
αυτό παρά το γεγονός ότι ο συγγραφέας του ισχυρίζεται ότι ο Φράνκο έφερε την
ειρήνη, την ευημερία και τη σταθερότητα στην Ισπανία μετά τον εμφύλιο πόλεμο.
«Τα τελευταία 30 χρόνια δημοκρατίας οφείλονται σε αυτόν», γράφει ο Μόα, ο
οποίος δέχεται τις επικρίσεις των ιστορικών που τον χαρακτηρίζουν απολογητή
του Φράνκο. Παρ’ όλα αυτά, ο συγγραφέας δεν είναι μια μοναχική φωνή στην
Ισπανία. Στο περιοδικό «Έποκα», ο Ρικάρντο ντε λα Θιέρβα γράφει: «Σήμερα στην
Ισπανία έχουμε μία μεγάλη μεσαία τάξη χάρη στο καθεστώς του στρατηγού Φράνκο».

Ρίχνει τη σκιά του

Ο φασίστας δικτάτορας πέθανε στις 20 Νοεμβρίου 1975 σε ηλικία 83 ετών, ύστερα
από 36 χρόνια στην εξουσία. Μολονότι ο Σαλβαδόρ Νταλί τον περιέγραφε ως
«άγιο», ο Φράνκο δεν είχε το χάρισμα που είχαν άλλοι σύγχρονοί του δικτάτορες.
Όμως εξακολουθεί να ρίχνει τη σκιά του στην Ισπανία. Χιλιάδες παλιοί σύντροφοι
του Φράνκο και νεώτερα μέλη ακροδεξιών οργανώσεων αναμένεται να τιμήσουν τη
μνήμη του στην Κοιλάδα των Πεσόντων, στο γιγαντιαίο υπόγειο μαυσωλείο που
κτίστηκε στα βουνά έξω από τη Μαδρίτη με καταναγκαστική εργασία. Άλλοι θα
θυμηθούν τον στρατηγό με λιγότερο τρυφερά αισθήματα. Γιατί πολλοί στην Ισπανία
έχουν εξοργιστεί από την αδυναμία της σοσιαλιστικής κυβέρνησης Θαπατέρο να
εκπληρώσει την υπόσχεσή της και να δικαιώσει όσους διώχθηκαν ή σκοτώθηκαν από
το καθεστώς του Φράνκο. H Ένωση για την Ανάκτηση της Ιστορικής Μνήμης έχει
κάνει περισσότερες από 500 εκταφές οστών δημοκρατικών οι οποίοι σκοτώθηκαν
στον εμφύλιο πόλεμο από τις φασιστικές δυνάμεις. Ο Φράνκο έκανε την εκταφή
όλων σχεδόν των λειψάνων των εθνικιστών, αλλά όχι και των δημοκρατικών.

Πάντως, μεγάλα τμήματα της ισπανικής κοινωνίας εξακολουθούν να τιμούν τον
δικτάτορα και αντιδρούν σε κάθε απόπειρα να σβηστεί η μνήμη του. Επισήμως δεν
θα γίνουν εορταστικές εκδηλώσεις προς τιμήν του, αλλά θα εορταστεί η διαδοχή
του από τον Χουάν Κάρλος, τον οποίο είχε επιλέξει ο Φράνκο.