H… τεκίλα της οργής

Πριν από τέσσερα χρόνια, ο Φρανσίσκο Χαβιέρ Ριβέρα φύτεψε στο Αματιτάν του
Μεξικού 200 στρέμματα αμάραντου. Αλλά δεν έχει ιδέα αν θα αγοράσει κανείς τη
σοδιά του όταν θα είναι έτοιμη για συγκομιδή, σε τέσσερα χρόνια από τώρα.
«Είναι σαν λαχείο», εξηγεί. «Δεν ξέρουμε αν θα φανούμε τυχεροί ή όχι. Αλλά
παίρνουμε το ρίσκο».

Μπλε αγαύη. Οι τιμές της καταρρέουν και θα μειωθούν ακόμη περισσότερο, καθώς μέσα στα επόμενα λίγα χρόνια θα αυξηθεί η προσφορά

H τεκίλα αποστάζεται από το χυμό του φυτού μπλε αγαύη (ένα είδος αμάραντου ή
αθάνατου), έπειτα από ζύμωση. H δημοτικότητά της βρίσκεται φέτος στο ζενίθ.
Αφότου το μεξικανικό αυτό ποτό έγινε γνωστό και έξω από τα σύνορα του Μεξικού,
η εικόνα του μεταμορφώθηκε τα τελευταία χρόνια και θεωρείται πλέον ένα
οινοπνευματώδες για εκλεπτυσμένους ουρανίσκους. H παραγωγή της τεκίλας
διπλασιάστηκε στο Μεξικό από το 1995 και θα φτάσει φέτος τα 208 εκατομμύρια
λίτρα, από τα οποία τα 121 εκατομμύρια προορίζονται για εξαγωγή. Αλλά οι
αγρότες του Αματιτάν δεν έχουν και μεγάλο όφελος από αυτή την επιτυχία της
τεκίλας. Οι τιμές της μπλε αγαύης καταρρέουν και θα μειωθούν ακόμη
περισσότερο, καθώς μέσα στα επόμενα λίγα χρόνια θα αυξηθεί η προσφορά –
αντιστρέφοντας την εικόνα που υπήρχε πριν από πέντε χρόνια, όταν η έλλειψη
μπλε αγαύης έστειλε τις τιμές στα ύψη κάνοντας τους αγρότες να αυξήσουν την
καλλιέργειά της. Αλλά επειδή η αγαύη χρειάζεται οκτώ χρόνια για να ωριμάσει, η
καλλιέργειά της δεν είναι τίποτε περισσότερο από εκδήλωση εμπιστοσύνης στην
αγορά του μέλλοντος. Και η αγοραία τιμή της, που είχε φτάσει στην καλύτερη
εποχή τα 72 σεντς το μισό κιλό, έχει πέσει σήμερα στα 6 σεντς το μισό κιλό.

Τα πλούτη από την τεκίλα ήταν προσωρινά στο Αματιτάν. Αφού εκδηλώθηκε η
τελευταία έλλειψη μπλε αγαύης, καινούργιοι αγρότες έκαναν την εμφάνισή τους εν
μιά νυκτί για να καλλιεργήσουν το φυτό αυτό μακράν των παραδοσιακών τόπων
καλλιέργειάς του, στην Πολιτεία του Χαλίσκο. Παράλληλα, πρόσφατες κινήσεις των
Μεξικανών παραγωγών τεκίλας προμηνύουν κακά μαντάτα για τους ανεξάρτητους
καλλιεργητές της μπλε αγαύης.

Οι Ισπανοί κονκισταδόρες

Το Χαλίσκο, όπου οι Ισπανοί κονκισταδόρες απέσταξαν πρώτη φορά τεκίλα το 1600
γύρω από το Αματιτάν και τη γειτονική πόλη Τεκίλα, προμήθευε άλλοτε όλη την
μπλε αγαύη που χρησιμοποιούσε η βιομηχανία της τεκίλας. Για να έχει η τεκίλα
την ονομασία προέλευσης που χορηγεί η μεξικανική κυβέρνηση, πρέπει να
αποστάζεται μόνον από την μπλε αγαύη που καλλιεργείται στο Χαλίσκο ή σε
ορισμένες περιοχές τεσσάρων άλλων μεξικανικών πολιτειών. Οι τρεις μεγάλες
εταιρείες που κυριαρχούν στην παραγωγή τεκίλας – Jose Cuervo, Herradura και
Sauza – κινούνται τα τελευταία χρόνια στις περιοχές αυτές, οργανώνοντας δικές
τους καλλιέργειες μπλε αγαύης ή κάνοντας αποκλειστικές συμφωνίες με κάποιους
αγρότες. Οι ανεξάρτητοι καλλιεργητές οργάνωσαν πέρυσι διαμαρτυρίες κλείνοντας
αποστακτήρια, για να αναγκάσουν τους παραγωγούς τεκίλας να αγοράζουν την μπλε
αγαύη απ’ αυτούς σε μια τιμή που θα καλύπτει το κόστος τους. Ο Φρανσίσκο
Γκουσμάν ντε λα Τόρε, ο τοπικός επικεφαλής της Ελ Μπαρσόν, μιας πανεθνικής
οργάνωσης αγροτών που συστάθηκε πριν από δέκα χρόνια, λέει πως κοστίζει στους
ανεξάρτητους αγρότες περίπου 11 σεντς το μισό κιλό να καλλιεργήσουν και να
ετοιμάσουν τον «πίνια», τον πυρήνα της μπλε αγαύης από τον οποίο παράγεται η
τεκίλα. H Ελ Μπαρσόν ζητεί από τους παραγωγούς να πληρώνουν 3 πέσος το κιλό,
δηλαδή σχεδόν 13 σεντς το μισό κιλό, διπλάσια από τη σημερινή αγοραία τιμή,
αλλά πολύ λιγότερα από τα 17 πέσος που πλήρωναν άλλοτε. «Αν είχαν χρήματα για
να πληρώνουν 17 πέσος τότε, γιατί δεν μπορούν να πληρώνουν 3 πέσος τώρα;»,
ρωτάει ο Γκουσμάν, η οικογένεια του οποίου καλλιεργεί περίπου 480 στρέμματα
μπλε αγαύης. «Το σύστημα είναι διαμορφωμένο εις βάρος των αγροτών».

Στην Ελλάδα

ΣΕ ΑΠΟΛΥΤΟΥΣ αριθμούς η κατανάλωση τεκίλας στη χώρα μας φτάνει τα
705.000 λίτρα ετησίως. Ωστόσο, οι Έλληνες όταν πίνουν σε μπαρ και νυκτερινά
κέντρα παραμένουν πιστοί στο σκωτσέζικο «νερό της ζωής», το ουίσκι. Σύμφωνα με
περυσινή έρευνα της τράπεζας πληροφοριών για την οικονομία και τις
επιχειρήσεις STAT ΒΑΝΚ, η τεκίλα βρίσκεται στην προτελευταία θέση του σχετικού
καταλόγου. Μετά το ουίσκι, που κατέχει τα πρωτεία στην κατανάλωση με 28,3%,
ακολουθούν οι εισαγόμενες μπίρες (18,7%), τα αλκοολούχα αναψυκτικά (17,5%), η
βότκα (13,3%), τα λικέρ (9,2%), το τζιν (4,4%), η τεκίλα (4,3%) και τελευταίο
το ρούμι (4,2%).

Συνταγή μιας καλής Μαργαρίτας

Υλικά

* 1/2 μέρος τεκίλα

* 1/2μέρος κουαντρό

* 1 μέρος χυμού λάιμ

* αλάτι

* τριμμένος πάγος

Εκτέλεση

Παίρνετε ένα ποτήρι για κοκτέιλ και βρέχετε τα χείλη του με τον χυμό λάιμ ώστε
να κολλήσει πάνω τους το αλάτι. Χτυπάτε σε σέικερ όλα τα υλικά και σερβίρετε
το κοκτέιλ σας στο ποτήρι.

Επιμέλεια: Γιώργος Αγγελόπουλος