Πρόσωπα Tο δώρο που έγινε κατάρα

Ο δημοσιογράφος Ρόμπερτ Φισκ καλύπτει εδώ και 30 χρόνια τη Μέση Ανατολή και τις συγκρούσεις της

Οι «Τάιμς» τον έστειλαν στη Μέση Ανατολή σε ηλικία 29 ετών. Τότε, νόμιζε πως
του είχαν κάνει το καλύτερο δώρο. Σήμερα, εκείνο το δώρο μοιάζει περισσότερο
με κατάρα. «Δεν μπορώ να βλέπω άλλο πτώματα…», λέει στον «Νουβέλ
Ομπζερβατέρ» ο Βρετανός δημοσιογράφος Ρόμπερτ Φισκ με αφορμή την έκδοση στα
γαλλικά του τελευταίου του βιβλίου με τίτλο «Ο Μεγάλος Πόλεμος για τον
πολιτισμό. H Δύση στην κατάκτηση της Μέσης Ανατολής». «Στη Βαγδάτη, πριν από
ένα μήνα, μέτρησα πτώματα στο νεκροτομείο, αλλά δεν μπορούσα να κοιτάξω τα
πρόσωπα. Υπήρχαν πολλά παιδιά, και μια νεαρή γυναίκα με τα χέρια δεμένα που
είχε σκοτωθεί με μια σφαίρα στο κεφάλι. Θα έπρεπε ίσως να έχω συνηθίσει, κι
όμως, μου είναι όλο και πιο δύσκολο».

Γεννημένος το 1946, ο Φισκ καλύπτει εδώ και 30 χρόνια τη Μέση Ανατολή και τις
συγκρούσεις της: από τον σοβιετικό πόλεμο στο Αφγανιστάν μέχρι τη σύγκρουση
Ισραηλινών και Παλαιστινίων. Όπως λέει, «εμείς οι Δυτικοί είμαστε συνηθισμένοι
να βλέπουμε την Ιστορία να λύνει τα προβλήματά μας. Ξέρουμε πότε ακριβώς
τελείωσε ο Ψυχρός Πόλεμος, ποια χρονιά ήταν θετική ή αρνητική για τη ζωή μας.
Στη Μέση Ανατολή, όμως, οι άνθρωποι ζουν την ιστορική τους τραγωδία κάθε μέρα.
Οι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες από τα στρατόπεδα της Σάμπρα και της Σατίλα, όπου
έγιναν οι σφαγές του 1982, ζουν μόλις 3 χιλιόμετρα από το σπίτι μου στη
Βηρυτό. Κι αυτοί οι άνθρωποι, που οι γονείς τους και οι παππούδες τους έφυγαν
από την Παλαιστίνη το 1948, εξακολουθούν να ζουν σε παραπήγματα. Στη Μέση
Ανατολή είναι αδύνατο να πεις: αρκετά, η Ιστορία τελειώνει σήμερα!».

Ο Φισκ, που εργάζεται σήμερα στην «Ιντιπέντεντ», είναι ο μοναδικός
δημοσιογράφος που έχει συναντήσει τρεις φορές τον Οσάμα μπιν Λάντεν. Σκέφτηκε
ποτέ σ’ εκείνες τις συναντήσεις του ότι ο συνομιλητής του θα γινόταν μια μέρα
ο υπ’ αριθμόν ένα εχθρός του πλανήτη; «Δεν έχω πάρει ποτέ συνέντευξη από
κάποιον με τη σκέψη ότι είναι ή μπορεί να γίνει ο υπ’ αριθμόν ένα εχθρός του
πλανήτη. Έχω βαρεθεί αυτές τις ετικέτες! Υπήρχε μια εποχή που υπ’ αριθμόν ένα
εχθρός ήταν ο Νάσερ, επειδή εθνικοποίησε τη Διώρυγα του Σουέζ. Ύστερα ήταν ο
συνταγματάρχης Καντάφι και ακολούθησε ο Αμπού Νιντάλ, ο αγιατολάχ Χομεϊνί, ο
Μπιν Λάντεν, ο Σαντάμ Χουσεΐν. Το περίεργο είναι πως όταν ο Νάσερ ανέλαβε την
εξουσία, οι Βρετανοί τον υποστήριζαν. Το ίδιο έκαναν και οι Αμερικανοί με τον
Καντάφι. Ο Μπιν Λάντεν πολέμησε στο πλευρό μας κατά του σοβιετικού στρατού στο
Αφγανιστάν. Ο Σαντάμ ήταν ο «ήρωάς» μας κατά του Χομεϊνί, και τον υποστηρίξαμε
στον πόλεμο με το Ιράν. Όλους τους εχθρούς μας εμείς τούς δημιουργήσαμε».