TPITH AΠOΨH Έρχεται κρίση στον τουρισμό;

Το Εργατικό Κέντρο Ρόδου έδωσε πρόσφατα στη δημοσιότητα στοιχεία με τα οποία
φαίνεται ότι μειώνονται τα μεροκάματα εργασίας των ξενοδοχοϋπαλλήλων στη Ρόδο
και έτσι πάνω από 1.000 εργαζόμενοι δεν θα συμπληρώσουν τα 100 μεροκάματα για
να πάρουν το επίδομα ανεργίας. Αντίθετα, ο υπουργός Ανάπτυξης σε ομιλία του
ανέφερε: «Σημειώνω (και αυτό είναι χαρακτηριστικό του δυναμισμού του
τουριστικού κλάδου) ότι το 42,5% του συνόλου των επενδυτικών σχεδίων που έχουν
εγκριθεί από το υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών προέρχεται από
επιχειρήσεις του τουριστικού τομέα».

Ο υφυπουργός Τουριστικής Ανάπτυξης κ. Λιάσκος δήλωσε: «Περίπου το 28% των
εγκεκριμένων επενδυτικών έργων που υπάγονται στον Αναπτυξιακό Νόμο αφορούν
τουριστικές επενδύσεις». Όμως, στο «Βήμα», δημοσιεύτηκαν τα στοιχεία των
επενδύσεων του υπουργείου Οικονομίας που εγκρίθηκαν από τη Γνωμοδοτική
Επιτροπή από την αρχή του Αναπτυξιακού Νόμου 3200/04 ώς τις 6/10/2004 και
αναφέρεται ότι εγκρίθηκαν 246 επενδύσεις ύψους 388,6 εκατ. ευρώ, δηλαδή κατά
μέσον όρο 1,57 εκατ. ευρώ ανά επένδυση, και ότι από αυτές αφορούν 92 τον
τουρισμό, δηλαδή το 37,3%. Δεν θα μπούμε στο παιχνίδι ποιο ποσοστό είναι το
σωστό, αν υπολογιστεί με βάση τον αριθμό των επενδύσεων ή το ύψος των
επενδύσεων διότι το 42,5% ή το 28% ή το 37,3% από το μηδέν είναι μηδέν. Και
μηδενικές είναι, όπως φαίνεται στον πίνακα που αναδημοσίευσε το «Βήμα», οι
εγκριθείσες επενδύσεις στις περιφέρειες Ιόνιων Νήσων, τη ναυαρχίδα του
τουριστικού προϊόντος, μηδέν οι πιστώσεις για το Νότιο Αιγαίο.

Με άλλα λόγια, για τα επόμενα τρία χρόνια, όσο απαιτείται περίπου για να
υλοποιηθεί μια επένδυση ή να κτιστεί ένα ξενοδοχείο, δεν θα προστεθεί κάτι νέο
σ’ αυτές τις περιφέρειες, τουλάχιστον με την βοήθεια του νέου αναπτυξιακού
νόμου. Ό,τι φτιάξαμε με τους παλαιοτέρους, φτιάξαμε. Τι συμβαίνει; Δεν
πιστεύει κανείς στον τουρισμό, όπως π.χ. εγώ, αλλά που δεν έχω να επενδύσω;
Μακάρι τα στοιχεία να είναι λάθος, μακάρι να γίνονται επενδύσεις, οι
ξενοδοχοϋπάλληλοι να κάνουν περισσότερα μεροκάματα, όπως μακάρι να έκανε λάθος
και ο βασικός ομιλητής της σχετικής μελέτης του Συνδέσμου Τουριστικών
Επιχειρήσεων, όταν ανέφερε το εντυπωσιακό νούμερο μέσου όρου ηλικίας των
ξενοδοχείων της Τουρκίας και το σύγκρινε με τα δικά μας!!! Μακάρι να είναι
λάθος και η τοποθέτηση του προέδρου του Παγκόσμιου Διεθνούς Συνδέσμου
Ταξιδιωτικών Γραφείων κ. M. Brackenbury, που πάγωσε το ακροατήριο λέγοντας ότι
η οποιαδήποτε αύξηση φέτος του τουρισμού στη χώρα μας ήταν συγκυριακή και
οφείλεται στον αντίκτυπο από τις βομβιστικές ενέργειες στην Αίγυπτο και
Τουρκία. Μακάρι να δούμε στοιχεία αύξησης των εισπράξεων του εισερχόμενου
τουρισμού που να μη μειώνονται τόσο εντυπωσιακά από την υπερδιπλάσια αύξηση
του εξερχόμενου τουρισμού (14,5% έχει αύξηση μέχρι τώρα ο εξερχόμενος
τουρισμός, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος).

Αλλά δεν μπορείς να κτίζεις πάνω στην τύχη σου και στην ατυχία των άλλων.
Βραχυπρόθεσμα οι ταξιδιωτικοί πράκτορες κάλυψαν τις θέσεις τους από τις
απώλειες μετά τις βόμβες σε Τουρκία, Αίγυπτο και αλλού, αλλά μακροχρόνια
πρέπει να προσφέρουμε νέο ανταγωνιστικό τουριστικό προϊόν. Μακάρι, στην
κινούμενη σαν άμμο τουριστική αγορά, να είμαστε τυχεροί όπως φέτος με την
επιδημία της γρίπης των πουλερικών, που εκδηλώθηκε, ευτυχώς, στο τέλος της
τουριστικής περιόδου και όχι όπως πρόπερσι με τον ιό SARS και τον κοξάκι, που
όμως τα ξεχάσαμε και τις επιπτώσεις ούτε καν τις θυμόμαστε. Είναι πολύ
σημαντικό να μελετήσουμε την ανάλογη επίδραση που μπορεί να έχει στο ελληνικό
τουριστικό προϊόν η φήμη μιας επιδημίας και να προετοιμαστούμε με βάση την
εμπειρία τού τι έγινε ή δεν έγινε στις ανάλογες περιπτώσεις που ζήσαμε την
τελευταία τριετία μετά την 11η Σεπτεμβρίου 2001. Ας θυμηθούμε τον SARS, τον
πόλεμο στο Ιράκ, τον κοξάκι, τον σεισμό στη Λευκάδα κ.λπ., που ήταν από τα πιο
άτυχα χαρακτηριστικά γεγονότα μιας δύσκολης περιόδου. Αντεπεξήλθαμε μάλλον
καλά, έδειξε κάποια αντοχή, κατά τη γνώμη μου, ο τουρισμός μας. Και αν θέλουμε
να μη θυμόμαστε τώρα αυτά τα γεγονότα που οδήγησαν σε μια στασιμότητα και
πιθανή μείωση του τουρισμού μας, τα θυμίζει με ανακοίνωσή του ο Παγκόσμιος
Οργανισμός Τουρισμού: «Αυτό που όντως γνωρίζουμε πολύ καλά από την προηγούμενη
εμπειρία μας με τον SARS το 2003, οι επιπτώσεις στον τουρισμό θα είναι
σημαντικές». Μακάρι ο αντίκτυπος της ιστορίας με τη «χαμένη» γαλοπούλα από τις
Οινούσσες που έκανε τον γύρο του κόσμου να σταματήσει στα όρια του αστείου. Ο
Παγκόσμιος Οργανισμός Τουρισμού παροτρύνει «τις κυβερνήσεις με τις
ταξιδιωτικές οδηγίες που εκδίδουν και τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης με την κάλυψη
θεμάτων γύρω από τη γρίπη των πτηνών να πράξουν υπεύθυνα, ώστε να αποφευχθούν
φαινόμενα τρόμου, που είχαν σημειωθεί στη διεθνή κοινότητα το 2003 εξαιτίας
του ιού SARS».

Με άλλα λόγια, προσέξτε, μη σκοτώνετε την κότα που κάνει τα χρυσά αυγά, τον
τουρισμό.

Τι κάνουμε για τις επιπτώσεις αυτών των διαδόσεων στον τουρισμό μας;
Αισιοδοξία για όλα; Υπάρχει επικοινωνιακή ομάδα κρίσεων; Ο καιρός θα δείξει
αλλά πρέπει να προετοιμαζόμαστε. Χρησιμοποιούμε π.χ. το Διαδίκτυο; Από τα
τελευταία στοιχεία της Eurostat φαίνεται ότι η χρήση του Διαδικτύου στη χώρα
μας και ειδικότερα στο Market Monitoring για τον τουρισμό και τις τουριστικές
επιχειρήσεις μας είναι 0,2% έναντι 27%της Λιθουανίας και 81,9%της Κύπρου.
Μακάρι και αυτό να είναι λάθος.

Ο Γιάννης Πατέλλης είναι εμπειρογνώμων του AIEST (Διεθνής Οργανισμός
Εμπειρογνωμόνων του Τουρισμού).