ΣTAΘHΣ ΛIBAΘINOΣ «Tο θέατρο χρειάζεται καθημερινή άσκηση»

O Στάθης Λιβαθινός (κέντρο) με τους ηθοποιούς του στις πρόβες του «Ονείρου»

Την τελευταία πενταετία η Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου έχει
αναδειχθεί σε ένα από τα πιο υγιή θεατρικά κύτταρα της πόλης. Χάρη στον Στάθη
Λιβαθινό, ο οποίος δημιούργησε ένα εργαστηριακό μοντέλο θεάτρου,
παρουσιάστηκαν, ακόμα και στους στενούς διαδρόμους του «Γκαράζ», μερικές άκρως
ενδιαφέρουσες παραστάσεις. Το κυριότερο, η Πειραματική «ζωντάνεψε», απέκτησε
φανατικούς φίλους, ένα κοινό που ανανεώνεται πολλαπλασιαζόμενο.

Τώρα, αλλάζοντας στέγη – μετακόμισε στο Από Μηχανής Θέατρο στο Μεταξουργείο –
ανοίγει νέο κύκλο φρεσκάροντας εμπειρίες, μετρώντας απώλειες, αλλά και
ρισκάροντας υπέρ ενός ρεπερτορίου που σχεδιάζεται πάνω στο φάσμα της θεατρικής
δημιουργίας.

Στις απώλειες, ο Λιβαθινός χρεώνει τη διακοπή της λειτουργίας τού Εργαστηρίου
Σκηνοθεσίας.

«Είναι η πρώτη χρονιά που η Πειραματική δεν έχει καμία παιδαγωγική
δραστηριότητα. Προφανώς, τα οικονομικά θα έχουν δυσκολέψει πολύ τον Νίκο
Κούρκουλο, ο οποίος όχι μόνο στήριξε τη δημιουργία και τη λειτουργία του
Εργαστηρίου Σκηνοθεσίας, αλλά αγωνίστηκε να βρει ένα θεσμικό πλαίσιο ώστε να
μη χαθεί ό,τι καταφέραμε: ένα θέατρο συνόλου, ένα εργαστήρι το οποίο εκπαίδευε
σκηνοθέτες και μετεκπαίδευε ηθοποιούς. Θα ήταν κρίμα να μείνει η Πειραματική
μόνο στο ρεπερτόριο».

Ωστόσο, το φετινό ρεπερτόριο είναι προκλητικό, με ρίσκο και αναμονές. «Έχουμε
σε δύο σκηνές εννέα συγγραφείς, εννέα σκηνοθέτες, με διαφορετικές ματιές πάνω
σε σπουδαία κείμενα. Σύγχρονα έργα, άγνωστα, άπαιχτα, συμπεριλαμβανομένου και
του κλασικού “Ταρτούφου” που ανεβαίνει στη μυθική μετάφραση του Κωνσταντίνου
Κοκκινάκη (1815) και του σπανίως παιζόμενου “Ονείρου” του Στρίνμπεργκ, σε ένα
πλέγμα παραστάσεων (Δευτερότριτα, καθημερινές, μεταμεσονύχτιες, ματινέ)».

H εναρκτήρια παραγωγή αποτελείται από τρία νεοελληνικά έργα σε μία παράσταση:
«Συνεχιζόμενοι λυγμοί» του Ηλία Πολλάτου σε σκηνοθεσία Τάκη Τζαμαργιά,
«Versus» του Χρήστου Στρέπκου σε σκηνοθεσία Δημήτρη Τιμπιλή και «Τραστ» του
Νίκου Λαμπρόπουλου σε σκηνοθεσία Ελένης Τριανταφυλλοπούλου.

«Πρόκειται για έργα που γράφτηκαν στις πρόβες. Πάνω στην ιδέα τού κάθε
συγγραφέα έγινε ένα ζωντανό εργαστήριο συγγραφής και παραγωγής θεάτρου. Τρεις
διαφορετικοί συγγραφείς, τρεις διαφορετικοί σκηνοθέτες, τρεις διαφορετικοί
ηθοποιοί σε κάθε έργο. Δεν υπάρχει θεματικός άξονας. Κορμός είναι ο τρόπος
συγγραφής. Πού αλλού θα μπορούσαν οι συγγραφείς να είχαν αυτήν την εμπειρία
θεάτρου, αν η Πειραματική δεν δώσει αυτή την ευκαιρία; Να σπρώχνει στα άκρα
και να προστατεύει ταυτόχρονα;».

Παράλληλα, ετοιμάζεται από το καλοκαίρι το «Όνειρο» του Στρίντμπεργκ, σε
σκηνοθεσία Στάθη Λιβαθινού. «Αρχίσαμε από τον Ιούλιο, γιατί προηγείται έρευνα
πάνω στη δουλειά που κάνουμε. Συνεργάτες εξαιρετικοί, καλλιτέχνες με παιδεία,
όπως ο Γιώργος Δεπάστας, ο Θοδωρής Αμπατζής, ο Αλέκος Λεβίδης, ο Φίλιππος
Κουτσαφτής και 15 ηθοποιοί, με τους περισσότερους εκ των οποίων είμαστε μαζί
από το 2000. Το τίμημα είναι πολύ ακριβό γι’ αυτά τα παιδιά που έχουν επιλέξει
να είναι εδώ, ενώ μπορούσαν να είναι αλλού με περισσότερα χρήματα κι ενώ τα
σίριαλ “σφυρίζουν” πάνω από τα κεφάλια τους. H κοινή μας περιπέτεια είναι ένα
“ταξίδι” στα όνειρα των ανθρώπων και όχι στο δράμα των ονείρων. Ο Στρίνμπεργκ
μας οδηγεί στο ταξίδι ενός αγγέλου (Ναταλία Στυλιανού) που κατεβαίνει στη Γη
για να τη γνωρίσει και αποχωρεί ματωμένος. Ο εφιάλτης και το όνειρο
εναλλάσσονται εν ριπή οφθαλμού». Την παράσταση αφιερώνουμε στον Αλέξη Σολομό,
ο οποίος πρωτοπαρουσίασε το «Όνειρο» στο Εθνικό θέατρο, το 1963.

Τι στίγμα δίνει αυτήν τη στιγμή η Πειραματική με το πολυπρισματικό
ρεπερτόριο, τους διαφορετικούς σκηνοθέτες, σκηνογράφους, μουσικούς και τους
πιστούς ηθοποιούς της;

«Το στίγμα βρίσκεται στην αφοσίωση και όχι στον τρόπο δουλειάς. Πιστεύοντας
πως η ομοφωνία καταργεί την πολυφωνία, ο καθένας εδώ έχει διαφορετική
προσέγγιση, προσέγγιση ζωής που φιλοδοξεί να είναι σε βάθος και με χιούμορ.
Μας ενώνει η επιθυμία να είμαστε στην Πειραματική, σ’ έναν χώρο που προσφέρει
καλλιτεχνικά κίνητρα και όχι οικονομικά. Εξάλλου, το θέατρο είναι ένας χώρος
όπου μπορείς να έχεις το όνειρο περισσότερο από τα χρήματα».

Αφιερωμένο στο ελληνικό έργο

H Πειραματική δίνει ευκαιρίες για το όνειρο και με τις διοργανώσεις του
«Άδειου Χώρου». Υπάρχει κάποιο πλάνο για φέτος;

«Από φέτος και στο εξής, το πρόγραμμα του “Άδειου Χώρου” αφιερώνεται
αποκλειστικά στο νέο ελληνικό έργο. Θα ξέρουν οι Έλληνες συγγραφείς ότι εδώ θα
βρουν έναν χώρο δοκιμής και πειραματισμού, με όλη την υλικοτεχνική υποστήριξη.
Οι ομάδες μας καταθέτουν τις προτάσεις τους από τις οποίες θα επιλέξουμε γύρω
στις δέκα που θα παρουσιαστούν τέλος Μαΐου και όλο τον Ιούνιο».

«Θέατρο χωρίς κοινό είναι θέατρο χωρίς σημασία», λέει ο Μπρεχτ. Το ζήτημα
είναι πώς προσεγγίζεις το κοινό, πώς το διαμορφώνεις…

«Δεν μ’ ενδιαφέρει ένα πειραματικό θέατρο, που πειραματίζεται για τον εαυτό
του. Όταν το κοινό έρχεται στην Πειραματική χωρίς τον φόβο πως αυτό που θα δει
είναι έξω από τα δεδομένα του, αυτό μας υποχρεώνει να ανεβάζουμε τον πήχυ. Το
θέατρο χρειάζεται καθημερινή άσκηση σε διαφορετικά ύφη και φόρμες. Και πάντα
έχει ένα συγκριτικό πλεονέκτημα: το κέρδος μιας συνάντησης. Και όπως λέει ο
τυφλός ήρωας του Στρίνμπεργκ «αποχαιρετισμοί και συναντήσεις είναι η ζωή».

Είναι εφικτός ο στόχος σας στην Πειραματική;

«Ο τελικός στόχος; Είναι σαν το όνειρο. Με το που το βλέπεις, ξυπνάς…».

Ρεπερτόριο εννέα έργων

Μικρή Σκηνή: Τρία πρωτοπαρουσιαζόμενα νεοελληνικά έργα «Συνεχιζόμενοι
λυγμοί», «Versous», «Τραστ» των Ηλία Πολλάτου, Χρήστου Στρέπκου και Νίκου
Λαμπρόπουλου, σε ενιαία παράσταση και σκηνοθεσία των Τάκη Τζαμαργιά, Δημήτρη
Τιμπιλή και Ελένης Τριανταφυλλοπούλου. Παίζουν οι: Στέλιος Ιακωβίδης, Πηνελόπη
Μαρκοπούλου, Ελένη Ρουσινού, Στάθης Μαντζώρος, Λουίζα Κωστούλα, Τάνια
Παλαιολόγου, Δημήτρης Μυλωνάς, Στράτος Σωπύλης, Γιώργος Στάμος. Σκηνικά –
κοστούμια: Μαρία Κονομή. Μουσική: Σταύρος Γασπαράτος. Κίνηση: Ζωή
Χατζηαντωνίου. Φώτα: Δήμος Αβδελιώδης (πρεμιέρα 31 Οκτωβρίου).

«Ο θάνατος και η κόρη» της Άριελ Ντόρφμαν, σε σκηνοθεσία Γιώργου Σαχίνη
(πρεμιέρα 6 Ιανουαρίου 2006).

«Ταρτούφος» του Μολιέρου στη μυθική μετάφραση του Κωνσταντίνου Κοκκινάκη, σε
σκηνοθεσία Λίλλυς Μελεμέ (πρεμιέρα 10 Μαρτίου 2006).

Μεγάλη Σκηνή: Το «Όνειρο» του Στρίντμπεργκ σε σκηνοθεσία Στάθη
Λιβαθινού. Παίζουν: Βασίλης Ανδρέου, Στάθης Γράψας, Δημήτρης Ήμελλος, Σοφιάννα
Θεοφάνους, Νίκος Καρδώνης, Δέσποινα Κούρτη, Κανελλίνα Μενούτη, Στρατής
Πανούριος, Νάντια Παπαθεοδώρου, Δημήτρης Παπανικολάου, Νίκος Πυροκάκος, Μαρία
Σαββίδου, Ναταλία Στυλιανού, Άρης Τρουπάκης, Σοφία Τσινάρη (πρεμιέρα 11
Νοεμβρίου).

«Ντιμπούκ» του Μπρους Μάγιερς σε σκηνοθεσία Σωτήρη Χατζάκη (πρεμιέρα 13
Ιανουαρίου 2006).

«Το βλέμμα του μελαψού άντρα» του Ιγνάθιο Ντελ Μοράλ σε σκηνοθεσία Στάθη
Λιβαθινού (πρεμιέρα 17 Μαρτίου 2006).

INFO

Εθνικό Θέατρο, Πειραματική Σκηνή, στο Από Μηχανής Θέατρο (Ακαδήμου 13,
Μεταξουργείο 2, τηλ. 210-5231.131). Εισιτήρια: 18 και 10 (φοιτητικό) ευρώ.