Πρώτο ψαλίδι στον προϋπολογισμό

Μετά την ψυχρολουσία από το «όχι» του επιτρόπου Αλμούνια στην τιτλοποίηση ανείσπρακτων οφειλών, ο κ. Αλογοσκούφης προσπαθεί τώρα να δώσει δείγματα πραγματικής εξυγίανσης

Περαιτέρω περικοπές δαπανών από τον προϋπολογισμού του 2006, ύψους 200-400
εκατ. ευρώ, σχεδιάζει τώρα το υπουργείο Οικονομικών, θέλοντας να περάσει στις
Βρυξέλλες το μήνυμα ότι κάνει μία ακόμη προσπάθεια για πραγματική «εξυγίανση»
με «διαρθρωτικά» μέτρα και να εξασφαλίσει έτσι την έγκριση της περίφημης
τιτλοποίησης ανείσπρακτων οφειλών, ύψους 2 δισ. ευρώ.

Αντιμέτωπος με το αδιέξοδο στο οποίο έφερε την κυβέρνηση το «όχι» του
επιτρόπου κ. Χοακίν Αλμούνια στην τιτλοποίηση, ο υπουργός Οικονομίας κ. Γ.
Αλογοσκούφης δίνει τώρα, σύμφωνα με πληροφορίες από το επιτελείο του, τον υπέρ
πάντων αγώνα για να κάμψει τις αντιρρήσεις της Επιτροπής και να περάσει ο
προϋπολογισμός του επόμενου χρόνου από τις συμπληγάδες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Χωρίς την τιτλοποίηση, το σχέδιο προϋπολογισμού που παρουσίασε πριν από δύο
εβδομάδες η κυβέρνηση τινάζεται στον αέρα.

Τα σενάρια

* Το «ιδανικό» για την κυβέρνηση σενάριο, και αυτό για το οποίο
εργάζεται τώρα το επιτελείο του, είναι να χαμηλώσει τους τόνους η Ευρωπαϊκή
Επιτροπή και να περιοριστεί, στη γνωμοδότησή της για την Ελλάδα, σε μία
παρατήρηση ότι η μείωση του ελλείμματος του 2006 δεν γίνεται αποκλειστικά με
διαρθρωτικά μέτρα, αλλά βασίζεται και στο προσωρινό μέτρο της τιτλοποίησης.
Μία τέτοια διατύπωση, σύμφωνα με το οικονομικό επιτελείο, θα έδινε την
ευχέρεια στο Συμβούλιο Υπουργών να μην εκδώσει «καταδικαστική» απόφαση για την
Ελλάδα.

* Το χειρότερο σενάριο, από την άλλη πλευρά, αλλά χωρίς να μπορεί να
αποκλεισθεί, είναι να οδηγηθεί η Ελλάδα στο Συμβούλιο Υπουργών με
κατηγορηματικά αρνητική εισήγηση της Επιτροπής. Το ECOFIN δεν θα έχει, τότε,
πολλά περιθώρια να αγνοήσει την εισήγησή της και να εγκρίνει τον προϋπολογισμό
της Ελλάδας και θα καλέσει τον κ. Αλογοσκούφη να πάρει άμεσα πρόσθετα μέτρα
λιτότητας για να μειώσει το έλλειμμα.

* Κάπου ανάμεσα στα δύο κινείται το σενάριο της παράτασης, για έναν
ακόμη χρόνο, του καθεστώτος επιτήρησης της χώρας, με τη σύμφωνη γνώμη του
Συμβουλίου. Αυτό θα έδινε μια ανάσα στην κυβέρνηση να μην εφαρμόσει σκληρή
πολιτική το 2006, αλλά θα την οδηγήσει στην προεκλογική περίοδο με τα χέρια
δεμένα, αφού δεν θα μπορεί να προχωρήσει σε παροχές ούτε το 2007. Άλλωστε, η
παράταση, ακόμη κι αν την ήθελε η κυβέρνηση, δεν θα εξασφαλισθεί καθόλου
εύκολα από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Και αυτό γιατί το νέο Σύμφωνο Σταθερότητας,
που δίνει αυτή τη δυνατότητα «ευελιξίας» ως προς τον χρόνο προσαρμογής ενός
κράτους – μέλους, θέτει ως προϋπόθεση να έχει αυτό χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης.
H Ελλάδα, με τους σχετικά υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης που εξακολουθεί να έχει,
δεν δικαιολογείται, σύμφωνα με τη λογική του Συμφώνου, να καθυστερεί την
προσαρμογή.

Να βγει από την επιτήρηση

Το σίγουρο είναι ότι ο κ. Αλογοσκούφης θα ήθελε να φύγει η χώρα το ταχύτερο
δυνατό από το καθεστώς του άρθρου 104 παρ. 9 που βρίσκεται τώρα, δηλαδή από
την αυστηρή επιτήρηση της οικονομικής του πολιτικής. Και αυτό γιατί μόνο έτσι
θα μπορέσει η κυβέρνηση να προχωρήσει το 2007 σε κάποιες πρώτες παροχές, εν
όψει των εκλογών. Σε μία τέτοια περίπτωση, ακόμη κι αν το έλλειμμα στη
συνέχεια ξεφύγει και πάλι πάνω από το όριο του 3%, το ρολόι θα έχει μηδενιστεί
και η διαδικασία του υπερβολικού ελλείμματος θα ξεκινήσει και πάλι απ’ την
αρχή. Διαφορετικά, όχι μόνο δεν θα μπορέσει να κάνει παροχές, αλλά και θα
αντιμετωπίσει την έναρξη της διαδικασίας επιβολής προστίμου κατά της χώρας.

«Μαξιλάρι»

Έτσι, στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης έχουν αποφασίσει να σηκώσουν τα
μανίκια ψηλά και να ξαναδουλέψουν το προσχέδιο του προϋπολογισμού, με στόχο να
περικόψουν επιπλέον δαπάνες ίσες με 0,1-0,2% του ΑΕΠ (περίπου 200-400 εκατ.
ευρώ). Έτσι, το έλλειμμα θα προβλέπεται στο 2,6-2,7% του ΑΕΠ το 2006,
δημιουργώντας ένα «μαξιλάρι» σε περίπτωση αστοχίας σε κάποια από τις
προβλέψεις. Ακόμη δηλαδή και αν η Επιτροπή διατυπώσει πρόβλεψη για χαμηλότερο
ρυθμό ανάπτυξης από τον προβλεπόμενο από την ελληνική κυβέρνηση, δεν θα
υπάρχει κίνδυνος να ξεπεραστεί το 3% του ΑΕΠ.

Πάντως, οι πρώτες επαφές που είχε ο υπουργός Οικονομίας στο Λουξεμβούργο, στο
περιθώριο του ECOFIN την περασμένη εβδομάδα, δεν ήταν ενθαρρυντικές και
σίγουρα δεν άλλαξαν το σκηνικό που αιφνιδιαστικά δημιούργησε πριν από δύο
εβδομάδες ο κ. Αλμούνια.

Μόνο «καλά χρέη» στην τιτλοποίηση

Μόνο «καλά χρέη» θα περιλαμβάνει η τιτλοποίηση, υπόσχεται η κυβέρνηση στην
Eurostat, προκειμένου να εξασφαλίσει την έγκρισή της. «Καλά χρέη» σημαίνει
χρέη που μπορεί να εισπραχθούν. Μάλιστα, η κυβέρνηση αναφέρει ότι τα χρέη
αξιολογούνται από ανεξάρτητους οίκους και ότι μόνο αυτά που θα έχουν την
καλύτερη βαθμολογία θα μπουν στο «καλάθι» της τιτλοποίησης. Συνολικά,
υπολογίζεται ότι οι ανείσπρακτες οφειλές προς το Δημόσιο ανέρχονται σε 17 δισ.
ευρώ. Από αυτά, τα 10 δισ. ευρώ είναι εισπράξιμα και από αυτά τιτλοποιούνται
τα 4 δισ. ευρώ περίπου, που αντιπροσωπεύουν τα «καλύτερα χρέη».

Ο επενδυτής

Ο επενδυτής, στην προκειμένη περίπτωση η Citigroup, σε συνεργασία με την
πορτογαλική BCP και τις Εθνική, Eurobank και Alpha Bank, αναλαμβάνει πάντως
τον κίνδυνο, σε περίπτωση που δεν εισπραχθεί ένα μέρος του προϋπολογιζόμενου
ποσού. Αυτός είναι ο όρος της συμφωνίας προκειμένου να εγκριθεί η τιτλοποίηση
από τη Eurostat. Ακριβώς όμως επειδή αναλαμβάνει τον κίνδυνο, η μέση απόδοση
των τίτλων που θα πάρει από την κυβέρνηση θα είναι μεγάλη. «Αυτό είναι
αναπόφευκτο, γιατί ο επενδυτής πρέπει να αντισταθμίσει τον κίνδυνο», σημειώνει
αρμόδιο κυβερνητικό στέλεχος.

Δύσκολη αποστολή στις Βρυξέλλες

Τη σκυτάλη παίρνει τις επόμενες ημέρες ο κ. Πλ. Σακελλάρης, πρόεδρος του
Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων, που θα έχει επαφές στις Βρυξέλλες,
προκειμένου να εξασφαλίσει την έγκριση της τιτλοποίησης από την Eurostat σε
τεχνικό επίπεδο. Να αποφασισθεί, δηλαδή, ότι η τιτλοποίηση γίνεται σύμφωνα με
τους κανόνες της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας, ότι ο ανάδοχος αναλαμβάνει
ρίσκο και ότι δεν είναι ένας καμουφλαρισμένος δανεισμός της κυβέρνησης. Αυτό
δεν θα είναι καθόλου εύκολο. Μήνες τώρα η Eurostat ζητά ξανά και ξανά
πληροφορίες από την κυβέρνηση για το περιεχόμενο της σύμβασης που έχει σκοπό
να υπογράψει με τη Citigroup και η ενημέρωση που έχει είναι προφανώς
ανεπαρκής, αφού ακόμη δεν έχει εκδώσει απόφαση.

Στις 30 Οκτωβρίου θα υποβληθεί η έκθεση της Ελλάδας για το πώς εφάρμοσε τις
συστάσεις των υπουργών Οικονομίας του περασμένου Απριλίου, η οποία θα
βασίζεται στο προσχέδιο του προϋπολογισμού, όπως αυτό θα τροποποιηθεί τις
επόμενες ημέρες, δηλαδή με τις περικοπές των 200 – 400 εκατ. ευρώ.

Μετά θα αρχίσει η πολιτική διαπραγμάτευση σε πρώτη φάση με την Επιτροπή και
στη συνέχεια με τους υπουργούς Οικονομίας και τις κυβερνήσεις των άλλων κρατών
– μελών. Το σκηνικό που επικρατεί σήμερα στην Ευρώπη, με τους θεσμούς να έχουν
εξασθενήσει και αρκετά κράτη – μέλη να εμφανίζουν υπερβολικό έλλειμμα
(Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Πορτογαλία) βοηθά την ελληνική κυβέρνηση, αλλά αυτό
δεν σημαίνει ότι θα αποφύγει κάθε συνέπεια της αποτυχίας της να εφαρμόσει αυτά
που είχε υποσχεθεί πριν από λίγους μήνες στους εταίρους της χώρας στην ευρωζώνη.