Aφιέρωμα στον σπουδαίο Aπόστολο Mαγγανάρη

Σπανίζουν, είναι αλήθεια, τα αφιερωματικά τεύχη περιοδικών σε δημοσιογράφους.
H «Έρευνα» (διευθυντής Κωνσταντίνος Κορίδης) το τόλμησε αναδεικνύοντας
στο τελευταίο της τεύχος το έργο και τη ζωή ενός σημαντικού και χαρισματικού
δημοσιογράφου, ποιητή, συνδικαλιστή, αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης, ενός
ανθρώπου που το ήρεμο και γλυκύ ύφος του δεν πρόδιδε την εσωτερική δύναμη και
τη μαχητικότητά του: του Απόστολου Μαγγανάρη (Σμύρνη 1904 – Αθήνα 1990). (Τον
πρόλαβα νεοσσός στην «ΟΜΑΔΑ» και στα «NEA», στη θέση του αρχισυντάκτη αυτής
της εφημερίδας να τον αποκαλούν με τρυφερότητα οι παλαιότεροι «θείο»).

Στο αφιέρωμα συνεισφέρει – και ασφαλώς έχει προσφέρει πολλά – με ένα μεγάλο
κείμενο η γυναίκα του Καίτη Κοντώση-Μαγγανάρη, προσφέροντας πολλές πληροφορίες
από την ιδιωτική και τη δημόσια ζωή του συζύγου της.

Το μεγάλο ταλέντο του πολύγλωσσου και γερμανοσπουδαγμένου Απόστολου Μαγγανάρη
ήταν, όπως ομολογούν όλοι, η δημιουργία και η διεύθυνση περιοδικών, με
ναυαρχίδα του, φυσικά, τη «Μάσκα», που πρωτοκυκλοφόρησε το 1935, τύπωσε 128
τεύχη, επανακυκλοφόρησε το 1946 και τύπωσε 188 τεύχη. H «Μάσκα» καθιερώθηκε
αμέσως στον χώρο της αστυνομικής φιλολογίας, βρήκε τεράστια ανταπόκριση και
όπως έλεγε ο Γιάννης Μαρής ήταν ένα από τα καλύτερα περιοδικά του είδους του
διεθνώς. Το 1954 ανέλαβε, για έναν χρόνο, τη διεύθυνση του «Ταχυδρόμου».
Εύστοχα ο Δημήτρης Χανούς σημειώνει: «Όποια σελίδα περιοδικού ποικίλης ύλης κι
αν ανοίξετε, στην περίοδο 1931 – 1960, θα βρείτε την τεχνοτροπία του Απόστολου
Μαγγανάρη».

Τον δημοσιογράφο, ποιητή, θεατρικό συγγραφέα και συνδικαλιστή σκιαγραφούν
άνθρωποι που τον γνώρισαν ή τον μελέτησαν. Ο χώρος είναι μικρός για έναν
μεγάλο της δημοσιογραφίας. Να κλείσω το μικρό σημείωμα με τα λόγια ενός
εκλεκτού συναδέλφου, του Πέτρου Λινάρδου: «… Όσοι καταφέρνουν κάτω από το
σκληρό και στυφό φλούδι της δημοσιογραφίας να διατηρήσουν τη θέρμη μιας
προσωπικής ακτινοβολίας είναι οι άξιοι, οι σωστοί. Ίσως δεν είναι πάρα πολλοί,
αλλά ευτυχώς δεν είναι και λίγοι. Και ανάμεσά τους, ο Απόστολος Μαγγανάρης.

Πρωτοπορίες και μετανεωτερική σκέψη

Στο δωδέκατο τεύχος του περιοδικού «Ύφος» δημοσιεύονται κείμενα από τα
πεδία της σύγχρονης σκέψης της λογοτεχνίας, του κινηματογράφου και των
εικαστικών τεχνών. Ο Απόστολος Αποστόλου επιμελήθηκε το αφιέρωμα «Πρωτοπορίες
και μετανεωτερική σκέψη». Το περιοδικό ανοίγει διάλογο με τη συνεισφορά
πανεπιστημιακών και θεωρητικών της Τέχνης σε μια προσπάθεια να αναδείξει
«ποιες έλξεις υπάρχουν – αν υπάρχουν -, ποια ενότητα, ποια ακαμψία και
εγγύτητα καλύπτει τη μετανεωτερική οπτική και την πρωτοποριακή έκφραση».

Από τα άλλα θέματα να σημειωθούν τα κείμενα για το «φανταστικό», όπου η Πόπη
Βερνάρδου παρουσιάζει το έργο του σπουδαίου Αμερικανού μυθιστοριογράφου Τομ
Ρόμπινς («Τρυποκάρυδος», «Το άρωμα του ονείρου», «Ο χορός των επτά πέπλων»,
«Villa incognito» κ.ά.). Από το περίφημο «Άρωμα του ονείρου» η Βερνάρδου
αποσπά τον πυρήνα σκέψης του Ρόμπινς:

«Όταν δεν είσαι ευτυχισμένος, φτάνεις να δίνεις μεγάλη σημασία στον εαυτό σου
κι αρχίζεις να τον παίρνεις πολύ στα σοβαρά. Οι πραγματικά ευτυχισμένοι
άνθρωποι, εννοώ δηλαδή οι άνθρωποι που αληθινά γουστάρουν τους εαυτούς τους,
δε σκέφτονται και τόσο πολύ τους εαυτούς τους. Ο δυστυχισμένος αγανακτεί όταν
προσπαθείς να τον ευθυμήσεις γιατί αυτό σημαίνει ότι πρέπει να πάψει να
ασχολείται με τον εαυτό του και ν’ αρχίσει να προσέχει τον κόσμο ολόκληρο. H
δυστυχία είναι η υπέρτατη μορφή αυτοενασχόλησης».

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΙΑΓΤΖΗΣ: Ακάματος ο Δρόσος Κραβαρτόγιαννος εκδίδει από
το 1974 στην Άμφισσα τα «Τετράμηνα», έχοντας, όπως ο ίδιος σημειώνει,
απαράβατα την ίδια γραμμή: «Ελεύθερη έκφραση, ελεύθερη διακίνηση των ιδεών».
Το τεύχος αρχίζει με κείμενο του Δημήτρη X. Παλούκη για τον ευεργέτη και
αγωνιστή του ’21 Νικόλαο Γιαγτζή, από την Άμφισσα, που μεταξύ άλλων βοήθησε
στη φυγάδευση του Μακρυγιάννη από την Πάτρα, κάτω από τη μύτη των Τούρκων,
λίγες ημέρες πριν ξεσπάσει ο Αγώνας. Από τα άλλα θέματα να σημειώσω το κείμενο
της Κλαυδίας Κανδηλάπτη για τις Δελφικές Εορτές 1927, 1930 και το κείμενο του
Γιώργου Ανδρειωμένου για τον Αλέξανδρο Κοτζιά και τη Γαλάτεια Σαράντη.

ΜΑΤΖΩΡΟΣ: «Εγχείρημα λόγου, τέχνης και λοιπής φαντασίας» ονομάζουν οι
άνθρωποι του συλλόγου «Φίλοι του λόγου», το περιοδικό «Εμβόλιμον» που
εκδίδεται στα Άσπρα Σπίτια και τύπωσε το διπλό τεύχος 51-52. Το περιοδικό
φιλοξενεί, μεταξύ άλλων, διήγημα της Σώτης Τριανταφύλλου, συζήτηση με τον
Αλέξη Σταμάτη, κείμενα θρησκειολογικού προβληματισμού, ποίηση, βιβλιοκρισίες.
Θα ήθελα, τέλος, να επισημάνω τις «Σελίδες αυτοβιογραφίας» του Τάσου Ματζώρου
– «τα γράμματά μου φτάσανε μέχρι τη δευτέρα Ελληνικού» σημειώνει στην
προμετωπίδα. Μια πολυκύμαντη ζωή στη θάλασσα, οργανωτής του EAM Αντίκυρας και
Δεσφίνας, στρατιώτης στον ΕΛΑΣ…

Και αν τα στοιχεία (γεγονότα, ονόματα, ημερομηνίες) είναι υπό την κρίση των
ερευνητών της εποχής, η ανάγνωση ενός ρέοντος, λαγαρού κειμένου είναι απόλαυση
όλων.

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

«ΈΡΕΥΝΑ»: A. Μεταξά 12 και Z. Πηγής, Αθήνα 106 81, τηλ. 210-3304.111.

«ΥΦΟΣ»: Π. Π. Γερμανού 7, Αθήνα 105 61, τηλ. 210-3245.771

«TETPAMHNA»: Αγίων Θεοδώρων 25, Άμφισσα 331 00, τηλ. 22650-28.505

«ΕΜΒΟΛΙΜΟΝ»: Άσπρα Σπίτια Βοιωτίας 320 03, τηλ. 22670-42.555