Δρόμοι

Στη Νέα Υόρκη…

… σήμερα, τρεις κορυφαίοι διανοούμενοι, από αυτούς που δεν εμφανίζονται στα
συνήθη «τοπ τεν» των περιοδικών που κάθε τόσο προβάλλουν την «αφρόκρεμα» της
διανόησης (οι απόψεις τους παραείναι αιρετικές για κάτι τέτοιο), θα μιλήσουν
για τα οράματά τους για τον εικοστό πρώτο αιώνα: ο Μαρκ Φιουρέντι, ο Ράσελ
Τζάκομπι και ο Ρίτσαρντ Σένετ. Μπορούμε εδώ να πάρουμε μια γεύση από τις
απόψεις τους.

Φρανκ Φιουρέντι…

… κοινωνιολόγος. H αγορά του φόβου. «Με μια έννοια, ο όρος «πολιτική του
φόβου» δεν είναι λανθασμένος. Γιατί αντίθετα με την πολιτική του φόβου που
ακολουθούν τα αυταρχικά καθεστώτα και οι δικτατορίες, η σημερινή πολιτική του
φόβου δεν έχει τόσο συγκεκριμένο στόχο. Ο δικός της στόχος είναι να μας πείσει
πόσο είμαστε ευάλωτοι. Ίσως το μεγαλύτερο θύμα αυτού του ολοκληρωτικού
καθεστώτος της ανασφάλειας είναι η ανάπτυξη της παιδικής πρωτοβουλίας. Το
παιχνίδι, η φαντασία, ακόμη και η αταξία, συμβάλλουν σε αυτή τη μοναδική
αίσθηση της περιπέτειας που βοηθούσε πάντα την κοινωνία να πάει μπροστά. Μια
κοινωνία που χάνει αυτή την αίσθηση της περιπέτειας και της φιλοδοξίας, κάποτε
το πληρώνει. Αυτή ακριβώς είναι η κατάληξη, όταν ενσταλάζουμε τον φόβο στα
παιδιά».

Ράσελ Τζάκομπι…

… ιστορικός. Κάνοντας εφικτό το ανέφικτο. «H Ιστορία καθορίζεται από την
αναζήτηση της καλύτερης κοινωνίας και κυβέρνησης. Αυτό δεν υπήρξε ποτέ κάτι
απόλυτο. Ήταν πάντα η αναζήτηση του “εφικτού”. Όμως, πώς μπορεί κανείς να
ερμηνεύσει το “εφικτό”; Αυτό είναι το ζήτημα. Το εφικτό και το ανέφικτο είναι
ρητορικοί και ιστορικοί όροι. Πάντα μου άρεσε αυτή η φράση που έχει αποδοθεί
στον μεγάλο αναρχικό Μπακούνιν: “Θα εξακολουθήσω να είμαι ένας ανέφικτος
άνθρωπος για όσο ακόμη εκείνοι που είναι σήμερα εφικτοί παραμένουν εφικτοί”.
Σήμερα έχουμε την τάση να νομίζουμε πως πολύ λίγα πράγματα είναι εφικτά, όπως
ας πούμε ο περιορισμός της ατμοσφαιρικής ρύπανσης ή ο τερματισμός ενός τοπικού
πολέμου. Αλλά γιατί; Ίσως φταίει που έχουμε παραδώσει τη σκέψη μας και τη
φαντασία μας».

Ρίτσαρντ Σένετ…

… κοινωνιολόγος. Κατακερματισμένη πολιτική, κατακερματισμένη ζωή. «Οι
εξεγερμένοι των νεανικών μου χρόνων, στη δεκαετία του 1960, πίστευαν πως με το
γκρέμισμα των θεσμών θα μπορούσαμε να φτιάξουμε κοινότητες. Αυθεντικές σχέσεις
εμπιστοσύνης και αλληλεγγύης, σχέσεις συνεχώς διαπραγματεύσιμες και
ανανεούμενες, έναν κοινοτικό χώρο που μέσα του οι άνθρωποι θα μπορούσαν να
έχουν ευαισθησία για τις ανάγκες του άλλου. Εκείνη η βεβαιότητα δεν έγινε
πραγματικότητα. Ο κατακερματισμός των μεγάλων θεσμών άφησε πολλούς ανθρώπους
μέσα σε ένα κατακερματισμένο κράτος. Οι χώροι όπου εργάζονται σήμερα μοιάζουν
πιο πολύ με σιδηροδρομικούς σταθμούς, η οικογενειακή ζωή έχει χάσει τον
προσανατολισμό της εξαιτίας των απαιτήσεων της εργασίας, η μετανάστευση είναι
η εικόνα της νέας παγκόσμιας εποχής, η συνεχής μετακίνηση και όχι η
εγκατάσταση».