Yπάρχουμε… Συνυπάρχουμε;

Ένας φίλος μου, μετανάστης από τη Βουλγαρία, που ζει εδώ και δεκατρία χρόνια
στην Ελλάδα, είχε μια ιδέα: να μαζεύει προφορικές μαρτυρίες από τους
μετανάστες, κυρίως Βουλγάρους αλλά και άλλους. Μου τις έφερε μια μέρα να τις
διαβάσω, αφού πρώτα με προειδοποίησε πως δεν πρόκειται για «συνηθισμένες
ιστορίες». Νόμισα τότε πως θα έβρισκα ιστορίες άκρως δραματικές και βαριές,
τραγικές και επώδυνες. Διαψεύστηκα όμως. Οι μαρτυρίες που διάβασα ήταν όλες
τους, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, αστείες. Ο Πλάμεν (έτσι τον λένε τον
«συλλέκτη») είχε επιλέξει συνειδητά να καταγράψει μόνο μαρτυρίες που έδειχναν
την άλλη πλευρά της μεταναστευτικής εμπειρίας: εκείνη που κινείται ανάμεσα στο
ανέκδοτο, το αστείο και την αυτο-ειρωνεία.

Και είναι αλήθεια πως οι μετανάστες «ξεχειλίζουν» από τέτοιες ιστορίες.
Αποτελούν, κατά κάποιον τρόπο, τη γελοία ματιά πάνω στον εαυτό τους. Αν τις
ακούσει όμως και τις διαβάσει κανείς προσεκτικά, τότε μπορεί να «αγγίξει» τον
πόνο και τη μοναξιά που πηγάζουν από αυτές τις καθημερινές ιστορίες… Όπως η
ιστορία του Γκεζίμ από την Αλβανία, ο οποίος περιγράφει την περιπέτειά του,
όταν μπήκε για πρώτη φορά σε ένα σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα. Στη χώρα του
τέτοια πράγματα δεν υπήρχαν. Ήταν απόγευμα και εκείνος μόλις είχε σχολάσει από
τη δουλειά: εκείνη την ημέρα είχε πάρει και τον πρώτο του μισθό… Μέχρι τότε
έτρωγε μόνο σουβλάκια: δύο μήνες μόνο σουβλάκια μέχρι που τα σιχάθηκαν και το
στομάχι και η ψυχή του…

***

Έφθασε στην είσοδο του σούπερ μάρκετ και είδε την πόρτα πώς ανοιγόκλεινε. Αλλά
όταν εκείνος έκανε να μπει η πόρτα δεν άνοιγε… Το δοκίμασε δύο φορές.
Τίποτα. Τότε απομακρύνθηκε δέκα βήματα. Έβλεπε τους άλλους πώς έμπαιναν. Για
αυτούς η πόρτα ανοιγόκλεινε χωρίς πρόβλημα, ενώ για εκείνον όχι. Δοκίμασε να
πάει με γοργά βήματα. Τίποτα. Αποφάσισε να πάει με αργά βήματα. Τίποτα. Είχε
γίνει κόκκινος από την ντροπή και την οργή. Είδε έναν κύριο ο οποίος είχε
γυρισμένη την πλάτη του στην πόρτα όταν μπήκε. Το δοκίμασε και αυτό: πήγε με
γυρισμένη την πλάτη προς την πόρτα. Τίποτα. Πώς μπορούσαν όλοι αυτοί και
μπαινόβγαιναν χωρίς κανένα πρόβλημα, ενώ εκείνος… «Μήπως δεν ανοίγει σε
Αλβανούς;», σκέφθηκε… Τότε αποφάσισε να κάνει το πιο εύκολο πράγμα: θα
ακολουθούσε από πίσω κάποιον από αυτούς που έμπαιναν. Πώς δεν το είχε σκεφθεί
πιο πριν αυτό ο βλάκας; Τώρα όμως μόνο έβγαιναν από το σούπερ μάρκετ και
κανείς δεν ερχόταν να μπει. «Γαμώ την τύχη μου, γαμώ», ψιθύρισε… Και τότε
είδε τον σωτήρα του ή για την ακρίβεια τη σωτήρα του. Μια χοντρή κυρία, πάρα
πολύ χοντρή, που περπατούσε σαν πληγωμένη πάπια και που προ παντός δεν
μπορούσε να μπει μέσα εάν δεν άνοιγαν διάπλατα οι πόρτες του σούπερ μάρκετ…
Εκείνος την ακολούθησε από πίσω, τάχα ανέμελα, και την πλησίασε. Κατάλαβε πως
αυτή ήταν μια ευκαιρία που δεν θα ερχόταν πια, ίσως η τελευταία ευκαιρία για
να μπει στο σούπερ μάρκετ και δεν έπρεπε να τη χάσει με τίποτα. Από το άγχος
του πλησίασε πολύ και πάνω στη βιασύνη του, όταν είδε την πόρτα να ανοίγει
έσπρωξε σχεδόν την κυρία… Τότε είδε πως είχε περάσει επιτέλους το κατώφλι
του σούπερ μάρκετ. Είπε συγγνώμη στην κυρία, ενώ διαπίστωσε πως είχε ιδρώσει,
λες και είχε τρέξει οκτακόσια μέτρα μετ’εμποδίων… Είδε την κυρία να του
ρίχνει ένα πολύ αυστηρό βλέμμα, σχεδόν φονικό και αυτός αρκετά αμήχανος
απομακρύνθηκε γρήγορα. Άκουσε μόνο το μουρμουρητό της και του φάνηκε σαν να
άκουσε τη λέξη «Αλβανός»: του φάνηκε όμως, δεν ήταν σίγουρος…

LINK:

* www.gkapllani.com