Eτήσιο καπέλο 1.000 ευρώ από αύξηση των επιτοκίων κατά μία μονάδα

Στην κόψη του ξυραφιού βρίσκονται εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά που έχουν
πάρει στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο ή
χρησιμοποιούν πιστωτικές κάρτες.

Το ενδεχόμενο αύξησης των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, που θα
οδηγήσει σε αύξηση το κόστος δανεισμού των καταναλωτών από τις Εμπορικές
Τράπεζες, είναι περισσότερο ορατό παρά ποτέ, καθώς η κούρσα στις τιμές του
πετρελαίου έχει δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για έκρηξη στον πληθωρισμό.

Μια τέτοια αύξηση στα επιτόκια της τάξης τής μίας μονάδας θα κοστίσει σε μια
οικογένεια που έχει από ένα στεγαστικό και καταναλωτικό δάνειο, καθώς και μια
πιστωτική κάρτα, σχεδόν 100 ευρώ επιπλέον τον μήνα ή 1.200 ευρώ τον χρόνο. Από
αυτά, τα 1.000 περίπου ευρώ θα αφορούν την αύξηση της δόσης για το στεγαστικό
δάνειο.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι με τα εισοδηματικά κριτήρια που βάζουν οι τράπεζες,
δάνειο 150.000 ευρώ μπορεί να πάρει νοικοκυριό με ετήσιο εισόδημα περίπου
25.000 ευρώ τον χρόνο. Αυτό σημαίνει ότι η απώλεια των 1.200 ευρώ που θα
υποστεί το νοικοκυριό, λόγω της αύξησης των επιτοκίων, ισοδυναμεί με μείωση
του εισοδήματός του κατά 5% τον χρόνο.

Για τον κίνδυνο αύξησης των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα
προειδοποίησε και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος κ. Νίκος Γκαργκάνας, ο
οποίος επικαλέστηκε την ανοδική πορεία του πληθωρισμού που προκαλεί η κούρσα
του πετρελαίου. Τον κώδωνα του κινδύνου έκρουσε ο κ. Γκαργκάνας και προς τους
τραπεζίτες, κατά τη διάρκεια συνάντησης που είχε με την Ένωση Ελληνικών
Τραπεζών, προειδοποιώντας τους για τους κινδύνους που εγκυμονεί ο
υπερδανεισμός των νοικοκυριών, από μια πιθανή αύξηση των επιτοκίων.

Τα παραδείγματα

Τα παραδείγματα που ακολουθούν είναι ενδεικτικά των κινδύνων, με τους οποίους
θα βρεθούν αντιμέτωπα τα νοικοκυριά – κυρίως όσα έχουν υπερδανειστεί – από μια
πιθανή αύξηση των επιτοκίων.

Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα επιβαρύνει σημαντικά τον μηνιαίο προϋπολογισμό των
νοικοκυριών – ανεβάζοντας κατά δεκάδες ή ακόμη και κατά εκατοντάδες ευρώ τις
δόσεις που καταβάλλουν για στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια, καθώς και για
πιστωτικές κάρτες.

1. Για ένα στεγαστικό δάνειο 150.000 ευρώ με διάρκεια αποπληρωμής 25
έτη και κυμαινόμενο επιτόκιο 4,06% (μέσος όρος σήμερα με βάση στοιχεία της
Τράπεζας της Ελλάδος), ένα νοικοκυριό πληρώνει κάθε μήνα δόση ύψους 796,73
ευρώ. Μια αύξηση στα επιτόκια κατά μισή εκατοστιαία μονάδα (0,50) θα αυξήσει
τη μηνιαία δόση κατά 42,14 ευρώ τον μήνα ή κατά 505, 68 ευρώ τον χρόνο. Μια
αύξηση στα επιτόκια κατά μία μονάδα, θα αυξήσει τη μηνιαία δόση κατά 85,41
ευρώ ή κατά 1.024,92 ευρώ τον χρόνο.

2. Για ένα καταναλωτικό δάνειο 15.000 ευρώ με διάρκεια αποπληρωμής τα 5
έτη και επιτόκιο 10,8%, ένα νοικοκυριό πληρώνει σήμερα μηνιαία δόση ύψους
324,64 ευρώ. Μια αύξηση στα επιτόκια κατά μία μονάδα θα αυξήσει τη δόση αυτή
κατά 7,51 ευρώ ή κατά 90,12 ευρώ τον χρόνο.

3. Σήμερα, ένα νοικοκυριό που έχει ένα στεγαστικό 150.000 ευρώ
διάρκειας αποπληρωμής 25 έτη, με κυμαινόμενο επιτόκιο 4,06%, ένα καταναλωτικό
δάνειο 15.000 ευρώ, με επιτόκιο 10,8% και διάρκεια αποπληρωμής 5 έτη και
χρωστάει σε μια πιστωτική κάρτα 3.000 ευρώ (επιτόκιο 13,75% για ένα έτος),
καλείται να καταβάλει για την εξυπηρέτηση των χρεών του 1.390,38 ευρώ τον μήνα
ή 16.684,56 ευρώ τον χρόνο. Μια αύξηση των επιτοκίων κατά μία μονάδα θα αύξανε
το ποσό που θα καλείται να πληρώσει το νοικοκυριό αυτό για την εξυπηρέτηση των
χρεών του κατά 94,33 ευρώ τον μήνα ή κατά 1.131,96 ευρώ τον χρόνο. Πρόκειται
για ποσό που ισοδυναμεί με όσα πληρώνει μια οικογένεια κάθε χρόνο για τα
φροντιστήρια δύο παιδιών ή για την ασφάλιση δύο αυτοκινήτων.

Έρευνα από την Τράπεζα της Ελλάδος για την υπερχρέωση

Τον βαθμό υπερχρέωσης των ελληνικών νοικοκυριών από τα καταναλωτικά δάνεια
θέλει να καταγράψει η Τράπεζα της Ελλάδος, γι’ αυτό και ανέθεσε στην ICAP να
διεξάγει αναλυτική έρευνα.

Το κεντρικό πιστωτικό ίδρυμα της χώρας θέλει να διαπιστώσει την εξέλιξη της
καταναλωτικής πίστης στην Ελλάδα, το ποσοστό υπερδανεισμού των καταναλωτών,
ποια είναι η μέση πληρωμών τόκων ανά νοικοκυριό, καθώς και τι έχουν αγοράσει
με τα δάνεια αυτά (π.χ. αυτοκίνητα, άλλα αγαθά κ.λπ.).

Το τελευταίο διάστημα η Τράπεζα της Ελλάδος δεν κρύβει τον προβληματισμό της
για τον κίνδυνο υπερχρέωσης των νοικοκυριών και για να είναι σίγουρη ποια
ακριβώς είναι η εικόνα ανέθεσε στην ICAP να διεξάγει αναλυτική έρευνα σε
δείγμα 10.000 νοικοκυριών. Η τράπεζα είχε κάνει ανάλογη έρευνα και πριν από
τρία χρόνια, από την οποία δεν είχε προκύψει εικόνα υπερδανεισμού. Έκτοτε,
όμως, πολλά έχουν αλλάξει. Ανάλογα με τα αποτελέσματα της έρευνας, η τράπεζα
θα πάρει τα μέτρα της.

Η ανησυχία για τις δυνατότητες των ελληνικών νοικοκυριών να εξυπηρετήσουν τα
χρέη τους προς τις τράπεζες από καταναλωτικά δάνεια ενισχύεται από το γεγονός
ότι ο δανεισμός αυτός εκτινάχθηκε στα ύψη μόλις σε διάστημα τριών ετών, χωρίς
να συνοδευθεί από αντίστοιχη αύξηση των εισοδημάτων τους. Ο δανεισμός των
ελληνικών νοικοκυριών για καταναλωτικούς σκοπούς από τα 10 δισ. ευρώ που ήταν
το 2002 προβλέπεται να φθάσει στα τέλη του 2005 τα 20 δισ. ευρώ, γεγονός που
άρχισε να φοβίζει και τις τράπεζες. Όπως δείχνουν τα στοιχεία της Τραπέζης της
Ελλάδος, από τις αρχές του 2005 έχουν αρχίσει να συγκρατούνται οι ρυθμοί
αύξησης των καταναλωτικών δανείων. Στα τέλη του 2004 το συνολικό υπόλοιπό τους
ανερχόταν περίπου σε 17 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 4,3 δισ. ευρώ σε
σύγκριση με το προηγούμενο έτος, ενώ φέτος η αντίστοιχη αύξηση δεν θα
ξεπεράσει τα 3 δισ. ευρώ, όπως εκτιμούν τραπεζικές πηγές.

Το σύνολο των στεγαστικών και καταναλωτικών δανείων που έχουν πάρει τα
ελληνικά νοικοκυριά ανέρχεται στο 32,28% του ΑΕΠ από 22,26% του ΑΕΠ πριν από
τρία χρόνια, δηλαδή, έχουν αυξηθεί κατά δέκα ποσοστιαίες μονάδες.

Σύμφωνα με άλλες εκτιμήσεις, τα δάνεια που έχουν σταματήσει να εξοφλούνται
ανέρχονται σε τουλάχιστον 150.000, με αποτέλεσμα οι δανειολήπτες της
κατηγορίας αυτής να έχουν περάσει στη «μαύρη λίστα» του Τειρεσία. Ο Τειρεσίας
είναι, άλλωστε, η πηγή στην οποία βασίζουν συχνά οι τράπεζες το «όχι» στη
χορήγηση καταναλωτικού δανείου σε υποψήφιους πελάτες.