ΓNΩMH Ένας μικρός Mάης του ’68

Ίσως είναι παρακινδυνευμένο, ακόμα και ανεύθυνο, να «δει» κανείς στις ταραχές
την κρίση των προαστίων που τόσες και τόσες Κασσάνδρες αναγγέλλουν εδώ και
χρόνια. Επιβάλλεται όμως μια διαπίστωση: για πρώτη φορά από τότε που μιλάμε
για αποτυχία της ενσωμάτωσης, για δύσκολες συνοικίες, για παράλληλη οικονομία,
για ζώνες ανομίας υπό τον έλεγχο εμπόρων ναρκωτικών, η κοινωνική αυτή
πραγματικότητα της Γαλλίας παίρνει πολιτική τροπή.

H εξέγερση των προαστίων αγγίζει θέματα που βρίσκονται στην καρδιά της
δημόσιας συζήτησης από τα τέλη της δεκαετίας του 1970: ανεργία, μετανάστευση,
εγκατάλειψη του σχολείου, αστυφιλία, ρατσισμός… Τα πάθη, και κατά συνέπεια ο
πολιτικός ανταγωνισμός, γίνονται πιο έντονα όταν πλησιάζουμε αυτά τα θέματα.
Στο συγκεκριμένο πλαίσιο, με τον Ζακ Σιράκ να πλησιάζει στο τέλος της θητείας
του, το ερώτημα «πώς πρέπει να χειριστούμε τις ταραχές» έφερε γρήγορα
αντιμέτωπους τους δύο δελφίνους της κυβερνητικής πλειοψηφίας, τον Ντομινίκ ντε
Βιλπέν και τον Νικολά Σαρκοζί. Για μια ακόμα φορά, η διαμάχη τους επισκίασε τη
συνήθη αντιπαράθεση Δεξιάς – Αριστεράς.

Ένας πρόεδρος που αμφισβητείται από το στρατόπεδό του, ένας εκπρόσωπος της
πλειοψηφίας που αναδεικνύεται σε φαβορί για τη διαδοχή του γηραιού μονάρχη,
ένα τέλος εποχής, μια εξέγερση των νέων – δεν σας θυμίζουν κάτι όλα αυτά;
Φυσικά, οι διαφορές ανάμεσα στις σημερινές ταραχές και τα προοίμια των
γεγονότων του Μάη του ’68 είναι συντριπτικές. Οι εξεγερμένοι δεν είναι
φοιτητές, δεν είναι παιδιά της γαλλικής μπουρζουαζίας: είναι παιδιά και
εγγόνια μεταναστών, εξορισμένα στα περιθώρια της κοινωνίας, συχνά άνεργα,
συνήθως χωρίς παιδεία. Αν και ένα μέρος της κοινής γνώμης καταλαβαίνει ή
μαντεύει την απελπισία τους, εμπνέουν περισσότερο φόβο παρά συμπάθεια. Το
μήνυμά τους είναι συνοπτικό, αν όχι ανύπαρκτο.

Κι όμως, στις μεταδοτικές αυτές ταραχές, υπάρχει δυνητικά το σπέρμα μιας
συνειδητοποίησης. Ο κυκεώνας που ξεκίνησε από το Κλισί-σου-Μπουά μπορεί
κάλλιστα να θεωρηθεί ως μια καινούργια απόδειξη της εξαφάνισης των πολιτικών
σημείων αναφοράς. Οι εξεγερμένοι του σήμερα δεν έχουν άλλον ορίζοντα, παρεκτός
την επανάληψη των βανδαλισμών, χωρίς άλλο σκοπό, παρεκτός την εξωτερίκευση της
δυσφορίας τους. Δεν έχουν μνήμη, ούτε όνειρα. Υπάρχει όμως επίσης η
πιθανότητα, οι εξεγερμένοι αυτοί – ή ένα μέρος τους – να βρουν με τον τρόπο
τους τον δρόμο μιας διεκδίκησης και μιας φιλοδοξίας, που να τους αναβαθμίσει
από αντικείμενα κοινωνιολογικής μελέτης σε πολίτες.