«Φωνάζουν» για τη θολή εικόνα της πραγματικότητας

H γυμνή Μπριγκίτ Πολκ (εδώ, στο έργο του Γκέρχαρντ Ρίχτερ – 1971) ήταν μία από τις σούπερ σταρ στο «εργοστάσιο» του Άντι Γουόρχολ

Δύο σχεδόν σύγχρονοι σημαντικοί καλλιτέχνες από τη Δρέσδη, ο πολύς
Γκέρχαρντ Ρίχτερ και ο ιδιόρρυθμος A. P. Πενκ, συναντήθηκαν στη συλλογή
Γκεόργκ και Ίνγκριντ Μπέκμαν και επιχειρούν την πρώτη οργανωμένη εκθεσιακή
τους έξοδο στην Αθήνα, στο Μουσείο Φρισύρα, λίγο πριν να συνεχίσουν για τη…
Σεούλ.

Γκέρχαρντ Ρίχτερ: Ακόμα δύο μεγάλες εκθέσεις του γεννημένου το 1931
καλλιτέχνη, στην Ιαπωνία και στις Ηνωμένες Πολιτείες, δίνουν το μέτρο της
σημασίας που έχει σήμερα το έργο του πρωτοπόρου νεοεξπρεσιονιστή ζωγράφου από
την τέως Ανατολική Γερμανία, από την οποία έφυγε λίγο πριν από την ανέγερση
του Τείχους. Από τη μία ημέρα στην άλλη βρέθηκε από την απομόνωση του
σοσιαλιστικού παραδείσου στον πολύβουο δυτικό κόσμο που παρακολουθεί κριτικά.
Με τις ταινίες, τα άρθρα και τα βιβλία του ήταν επόμενο να αναπτύξει ένα δικό
του σύστημα σκέψης για τη ζωγραφική και τη ζωή που οδηγεί από τον ρεαλισμό
στην αφαίρεση.

Θεμέλιο του έργου η φωτογραφία, την οποία προβάλλει στον καμβά,
ζωγραφίζει, καλύπτει, μεγεθύνει, διαλύει, παραμορφώνει και κρύβει με
επιζωγραφίσεις, ώσπου να μας πείσει ότι η εικόνα της πραγματικότητας είναι
θολή, αμφίβολη, τα πράγματα δεν είναι όπως φαίνονται και καλό είναι να τα
βλέπουμε ψύχραιμα και από κάποια απόσταση.

Απόψεις: «Όταν ζωγραφίζω έναν αφηρημένο πίνακα δεν γνωρίζω εκ των
προτέρων πώς θα έπρεπε να είναι, ούτε γνωρίζω πού θέλω να φθάσω». «H ζωγραφική
είναι μια σχεδόν τυφλή απεγνωσμένη προσπάθεια, σαν να είναι αποκλεισμένη,
χωρίς κανένα μέσο βοήθειας σ’ ένα ακατανόητο περιβάλλον».

Ψευδώνυμο: Το A και το Πενκ είναι ψευδώνυμα και μόνο το P είναι ένα
κλειδί για τον εσωστρεφή και ιδιόρρυθμο, αυτοδίδακτο Ραλφ Βίνκλερ, καλλιτέχνη
underground, που επίσης υπογράφει ως Άλμπρεχτ. Το Πενκ είναι δανεισμένο από το
επώνυμο ενός επιστήμονα που μελετούσε την εποχή των παγετώνων, είναι γνωστός
και ως Τίοντορ Μαρξ.

Στις τσέπες και στα σακάκια φίλων φυγαδεύτηκαν προς τη Δύση τα έργα του
A. P. Πενκ. Τώρα ζει στο Δουβλίνο μακριά από τη δημοσιότητα.

Συνθηματική γλώσσα. Παιδί της εποχής που γέννησε την κυβερνητική, ο
Πενκ εκφράζεται με ένα αλφαβητάρι σημάτων. Το ανθρωπάκι και ο απειλητικός
άνθρωπος-πουλί, το κόκκινο λιοντάρι και οι βόμβες δοσμένα με λίγες άγριες
γραμμές και έντονα χρώματα όπως στα γκράφιτι, το αληθινό και το φανταστικό που
αντιμάχονται, θυμίζουν την προϊστορική ζωγραφική των σπηλαίων.

Παγετώνες: H εποχή που εμπνέει τον Πενκ είναι συνώνυμη του Ψυχρού
Πολέμου, αλλά και «του αγώνα για την αντιμετώπιση των δύσκολων καταστάσεων στη ζωή».

INFO

Γκέρχανρτ Ρίχτερ και A. P. Πενκ στο Μουσείο Φρυσίρα (M. Αστερίου 3 και 7, τηλ.
210-3234.698), έως 4 Δεκεμβρίου. Επιμέλεια: Γιούργκεν Σίλινγκ. Κατάλογος 35
ευρώ. Είσοδος 6 (και 3) ευρώ.