«Ένωσε τις δύο Eλλάδες»

![]() |
![]() |
|
«Ο Ζακ Λακαριέρ έδωσε ένα σπουδαίο συγγραφικό ψηφιδωτό της ελληνικής ζωής», |
«Αν ο Σεφέρης έγινε γνωστός στη Γαλλία, αυτό οφείλεται στον Ζακ Λακαριέρ»,
λέει στα «NEA» ο Βασίλης Αλεξάκης. «Διαφορετικά θα ήταν άγνωστος, παρά το
Νόμπελ, όπως άγνωστος έμεινε ο Ελύτης. Ο Ελύτης ενέκρινε μια άθλια μετάφραση
του “Άξιον Εστί”, με αποτέλεσμα να μην τον ξέρει κανείς στη Γαλλία. Και αυτό
είναι μάλλον οριστικό. Πράγμα που δείχνει τη σημασία που έχει ο μεταφραστής
στο πέρασμα σε μια άλλη γλώσσα».
Ο Βασίλης Αλεξάκης γνώριζε καλά τον Λακαριέρ, νιώθει μάλιστα ότι υπήρξε
διάδοχός του στην εφημερίδα «Le Monde» το ’70 και το ’80. «Μέχρι και τις αρχές
του ’70, ό,τι ελληνικό συνέβαινε και είχε σχέση με τον πολιτισμό το ανέθεταν
στον Ζακ Λακαριέρ να το γράψει. H “Le Monde” ήταν, μάλιστα, εκείνη την εποχή η
μοναδική εφημερίδα που έγραφε για ελληνικά θέματα. Ένιωσα ότι πήρα μία
διαδοχή, καθώς ο Λακαριέρ ήθελε να αποτραβηχτεί για να αφοσιωθεί στο
συγγραφικό του έργο. Ήδη για τον θάνατο του Σεφέρη έγραψα πλέον εγώ και έγραφα
εκεί περίπου για δεκαπέντε χρόνια».
Ο Βασίλης Αλεξάκης μας θυμίζει κάτι που δεν είναι πολύ γνωστό: «Ο Λακαριέρ
αρνήθηκε την είσοδό του στη Γαλλική Ακαδημία, πράγμα χαρακτηριστικό του
ανθρώπου. Ήθελε να παραμείνει ελεύθερος και ανεξάρτητος. Θυμάμαι ακόμα τη
σκηνή στην κουζίνα του σπιτιού του, όταν μου είπε ότι από την Ακαδημία τού
ζήτησαν να υποβάλει υποψηφιότητα – όπως προβλέπει η σχετική διαδικασία – για
να εισέλθει στους κόλπους της. Αμφιταλαντεύτηκε λίγο, γιατί βέβαια είναι πολύ
τιμητικό να σου γίνει τέτοια προσφορά, κατέληξε όμως να πει: “Δεν μου
ταιριάζει το δίκοχο του ακαδημαϊκού”».
Από το βιβλίο του «Ελληνικό καλοκαίρι» πρέπει να έζησε δέκα χρόνια, λέει ο
Βασίλης Αλεξάκης. «Είχε γίνει μπεστ σέλερ. Είχε πουλήσει οπωσδήποτε 100.000
αντίτυπα και πουλάει ακόμα». Τι θα έλεγε κανείς για την προσφορά του στον
πολιτισμό μας; «Πιστεύω ότι η Ελλάδα του χρωστάει πάρα πολλά και πρέπει να
τιμήσει ανάλογα τη μνήμη του. Στην ουσία ο Λακαριέρ επέβαλε τη σύγχρονη Ελλάδα
στη Γαλλία. Τέτοια τύχη, να τους εκπροσωπεί στη Γαλλία ένα μέγεθος όπως ο
Λακαριέρ, δεν την είχαν άλλοι λαοί. Ούτε οι Αλβανοί ούτε οι Ρουμάνοι. Την
είχαν όμως οι Έλληνες. Θα μπορούσε κανείς να πει ότι ήταν ένας “επαγγελματίας
Έλληνας”. Από τις κορυφαίες στιγμές του, νομίζω, η μετάφραση που έκανε στο
“Τρίτο Στεφάνι” του Κώστα Ταχτσή. Για δεκαετίες υπήρξε ο πρέσβης μας στη
Γαλλία. Υπήρξε, βέβαια, και μια εποχή που η επιρροή του ήταν υπερβολική.
Όλη η Ελλάδα περνούσε μέσα από αυτόν. Έμοιαζε με μονοπώλιο. Αλλά αυτό
δεν σημαίνει τίποτα. H προσφορά του είναι τεράστια. Πριν από αυτόν υπήρχε ο
φιλελληνισμός του Ουγκώ και του Ντελακρουά, που έβλεπε όμως τη σύγχρονη Ελλάδα
υπό το πρίσμα της αρχαίας της ιστορίας, προσδίδοντας μια ρομαντική διάσταση
στην ανακάλυψή της.
Ο Λακαριέρ, που έγραφε και καλά, μίλησε για πράγματα άγνωστα στους
Γάλλους. Για το Άγιον Όρος και την Ορθοδοξία, για τον λαϊκό πολιτισμό και το
ρεμπέτικο – ήταν φίλος και με τον Νικόλα Σύρο, τον Έλληνα μπουζουξή του
Παρισιού, και με τον Νίκο Πετρόπουλο. Κατάφερε, με άλλα λόγια, να ενώσει τις
δύο Ελλάδες. Να δημιουργήσει την υποψία ότι κάτι συμβαίνει στη σύγχρονη
Ελλάδα, που δεν το ξέρουμε. Νομίζω ότι χάρη στον Λακαριέρ υπήρξαν Γάλλοι
πανεπιστημιακοί που στράφηκαν στη σύγχρονη Ελλάδα, ξεφεύγοντας από την
αποκλειστικότητα των κλασικών σπουδών».
«Αν δώσετε το όνομά του σε δρόμο, καλύτερα να είναι στα Ταμπούρια»
![]() |
|
«Ο Λακαριέρ μίλησε στους Γάλλους για πράγματα άγνωστα: το Άγιον Όρος και την |
Ο Βασίλης Αλεξάκης περιγράφει τον Ζακ Λακαριέρ, πέρα από λάτρη της Ελλάδας
και «επαγγελματία Έλληνα», ως γλεντζέ, λάτρη του καλού φαγητού και του
κρασιού. Και θυμίζει ότι άφησε πίσω σύζυγο – τη Σιλβί – και ένα αγόρι 13 ετών.
«Αν πάντως κάποιοι αποφασίσουν να δώσουν σε έναν δρόμο το όνομά του, ας το
κάνουν σε λαϊκή συνοικία. Καλύτερα στα Ταμπούρια παρά στο Κολωνάκι. Αυτό
νομίζω του ταιριάζει», λέει.
















