Kαταρρέει αναξιοποίητο το Tατόι

Μόλις 200.000 ευρώ από τις δημόσιες επενδύσεις έχουν διατεθεί προς το παρόν για τις σωστικές επεμβάσεις σε 29 κτίρια (υπό κατάρρευση τα περισσότερα, όπως τα εικονιζόμενα) του κτήματος του Τατοΐου, χρήματα τα οποία δεν επαρκούν για την ολοκλήρωση των έργων που εγκρίθηκαν από το Κεντρικό Συμβούλιο Νεώτερων Μνημείων

Σφραγίζονται πόρτες και παράθυρα που χάσκουν, τοίχοι οι οποίοι καταρρέουν
δέχονται «δεκανίκια» και κτίρια που έχουν χάσει τη στέγη τους «σκεπάζονται»,
ίσα ίσα για να βγάλουν τον χειμώνα. Για πρώτη φορά, τα 29 από τα 40 κτίρια του
πρώην βασιλικού κτήματος στο Τατόι δέχονται τη φροντίδα του υπουργείου
Πολιτισμού (με εξαίρεση τις εργασίες που έγιναν πέρυσι τον χειμώνα για να μην
μπαίνουν νερά στο κτίριο των ανακτόρων), αν και ήδη έχουν παρέλθει δύο χρόνια
από τη στιγμή που πέρασαν στα χέρια του ελληνικού Δημοσίου και κηρύχθηκαν ως
νεώτερα μνημεία. Όσο για τη μελλοντική αξιοποίησή των 47.427 στρεμμάτων; Δεν
υπάρχει ο παραμικρός επίσημος σχεδιασμός.

Βασιλικές άμαξες θαμμένες κάτω από τη στέγη του οινοποιείου – η οποία
έχει καταρρεύσει από ένα δένδρο. Σόμπες «χαμένες» κάτω από το υπόστεγο του
ελαιοτριβείου που έχει καταρρεύσει, ενώ κλαδιά, σκουπίδια και υλικά
κατάρρευσης «ξεχειλίζουν» από τα περισσότερα κτίσματα. «Υπάρχουν κτίρια που
μπορεί να μη βγάλουν τον χειμώνα», επισήμανε κατά τη συνεδρίαση του Κεντρικού
Συμβουλίου Νεώτερων Μνημείων – το οποίο και ενέκρινε ομόφωνα τις επεμβάσεις –
η προϊσταμένη της Εφορείας Νεώτερων Μνημείων Αττικής, Αθηνά Χριστοφίδου.

H εγκατάλειψη, οι σκληρές καιρικές συνθήκες, η πυκνή και άναρχη βλάστηση έχουν
«χτυπήσει» βαριά τα κτίρια. Τη χαριστική βολή όμως έδωσε ο σεισμός του 1999,
καθώς το συγκρότημα κτισμάτων του Τατοΐου βρέθηκε σε απόσταση αναπνοής από το
επίκεντρό του.

Για να αποφευχθούν τα χειρότερα θα τοποθετηθούν προσωρινές στέγες όπου έχουν
καταρρεύσει ή θα επισκευαστούν οι υπάρχουσες. Θα κλειστούν κουφώματα και θα
αλλαχθούν τζάμια, ώστε να μην μπαίνουν τα νερά της βροχής και ζώα. Θα γίνουν
αντιστηρίξεις τοίχων που κινδυνεύουν να καταρρεύσουν, αφού όμως καταγραφούν
όλα τα κινητά αντικείμενα που βρίσκονται εντός. Οι καθαρά σωστικού χαρακτήρα
επεμβάσεις οι οποίες προβλέπεται να αρχίσουν τον ερχόμενο μήνα δεν αφορούν
όμως μόνο τα σε κακή κατάσταση κτίρια, αλλά και ορισμένα που είναι σε σχετικά
καλή και χρησιμοποιούνται ή μπορούν να χρησιμοποιηθούν άμεσα, όπως το
αστυνομικό τμήμα ή το υπασπιστήριο, το οποίο μπορεί να λειτουργήσει ως αποθήκη
των κινητών ευρημάτων.

Στις καλένδες. H αξιοποίηση του κτήματος όμως, όπως όλα δείχνουν, έχει
παραπεμφθεί οριστικά στις ελληνικές καλένδες κι ας προσελκύει – παρά την
εικόνα εγκατάλειψης που παρουσιάζει – όσους θέλουν να απολαύσουν μια βόλτα στη
φύση. «Είναι πολύ μεγάλη δουλειά και απαιτεί τη συνεργασία πολλών φορέων»,
εκτιμούν υψηλόβαθμα στελέχη του υπουργείου Πολιτισμού.

Το μόνο που έχει γίνει μέχρι στιγμής από την πλευρά της Πολιτείας είναι μια
θεωρητική μελέτη προσέγγισης από τη Διεύθυνση Αναστήλωσης Νεώτερων και
Σύγχρονων Μνημείων. Βασικοί της άξονες είναι να μη δημιουργηθεί απλώς ένας
πολιτιστικός χώρος, αλλά να αποκτήσει και ανταποδοτικό χαρακτήρα, αναβιώνοντας
ίσως ο παραγωγικός του χαρακτήρας, καθώς όταν λειτούργησε ως αγρόκτημα (1924 –
1936) ήταν ιδιαιτέρως κερδοφόρο. Προς το παρόν, όμως, δεν υπάρχουν ούτε
πιστώσεις ούτε χρονικός ορίζοντας ούτε έστω οι γενικές κατευθύνσεις και
βεβαίως ούτε οι φορείς υλοποίησης του έργου.

Ας γίνει χώρος περιπάτου ή… χωματερή

Στέφανος Μάνος, ανεξάρτητος βουλευτής: «H σωστή λύση θα ήταν να οργανωθεί
και να εμπλουτιστεί με φυτά και να λειτουργήσει ως κήπος, ως χώρος περιπάτου
και αναψυχής».

Φώτης Κουβέλης, βουλευτής του Συνασπισμού: «Θα μπορούσε να λειτουργήσει ως
χώρος πολιτιστικών δραστηριοτήτων και ήπιας αναψυχής, που θα αποδοθεί άμεσα
στο κοινό».

Γιώργος Τζιρτζιλάκης, επίκουρος καθηγητής Αρχιτεκτονικής στο Πανεπιστήμιο
Θεσσαλίας: «Επειδή πρόκειται για μια γιγάντια έκταση θα έπρεπε να διαμορφωθεί
βάσει ενός μεικτού προγράμματος χρήσεων. Θα μπορούσε να γίνει ένα διεθνές
κέντρο που να συνδυάζει πάρκο αναψυχής με ξενώνες καλλιτεχνών, συνεδριακούς
και εκθεσιακούς χώρους, αλλά και χώρους που θα στέγαζαν πανεπιστημιακές
δραστηριότητες».

Κώστας Τσόκλης, ζωγράφος: «Να γίνει σκουπιδότοπος. Όχι πολιτιστικό κέντρο
ή στάδιο, διότι δεν τα θεωρώ χρήσιμα. Μια χωματερή θα ήταν χρησιμότερη για τον
λαό».

H ιστορία

1872. Αγορά τριών τσιφλικιών από τον Γεώργιο A’

1884-1886. Ανέγερση της βασιλικής έπαυλης

1916. Πυρκαγιά καταστρέφει το μεγαλύτερο μέρος.

1924. Απαλλοτρίωση Τατοΐου.

1936. Το Τατόι επιστρέφει στην ιδιοκτησία του τότε βασιλιά.

1973. Απαλλοτρίωση από το δικτατορικό καθεστώς

1975. Επιστροφή του στην τέως βασιλική οικογένεια.

1994. Νέα απαλλοτρίωση

2003. Περιέρχεται στην κυριότητα του Ελληνικού Δημοσίου