EMIP KΟYΣTΟYPITΣA «Ο “Tιτανικός” βυθίστηκε στη Σερβία»

«Χωρίς τον κυκλώνα Κατρίνα δεν θα παίρναμε χαμπάρι για την άλλη, την τριτοκοσμική όψη της πιο ισχυρής, ελεύθερης και πιο πλούσιας χώρας του πλανήτη», λέει ο Εμίρ Κουστουρίτσα από τη Βενετία

Σπάνια συναντά κανείς ένα τόσο εύστροφο, πνευματώδες, απρόβλεπτο μυαλό. Ο
Μαυροβούνιος έχει μπόλικο από αυτό. Συμπυκνωμένο σε μία από τις πιο θρυλικές
ατάκες στην ιστορία του διεθνούς λογοπαιγνίου!

«Ξέρεις γιατί το ΝΑΤΟ βομβάρδισε τη Γιουγκοσλαβία; Επειδή ο “Μαύρος γάτος,
άσπρος γάτος” έκοψε περισσότερα εισιτήρια από τον “Τιτανικό”»! Ψέματα;

Μία από τις ελάχιστες, αλησμόνητες στιγμές του δεκαήμερου βενετσιάνικου
φεστιβάλ ήταν η σπονδυλωτή ταινία «Όλα τα αόρατα παιδιά», με επτά ιστορίες από
ισάριθμες υπογραφές, μεταξύ των οποίων του Κουστουρίτσα, του Τζον Γου, του
Σπάικ Λι και του Ρίντλεϊ Σκοτ. Το «επεισόδιο» του Εμίρ ήταν όλα τα λεφτά. Ένα
πιτσιρίκι κουρεμένο γουλί προτιμάει το αναμορφωτήριο από την ελεύθερη ζωή.

«Απίστευτο; Απίστευτο! Και όμως, ελευθερία για πολλά πιτσιρίκια στη
μετα-κομουνιστική Γιουγκοσλαβία σημαίνει αναζήτηση τροφής στα σκουπίδια.
Επομένως, ο μόνος τρόπος να βρουν αξιοπρεπή τροφή, αξιοπρεπές κρεβάτι και
στοιχειώδη ασφάλεια είναι η φυλακή. Έτσι, μόλις βγουν από το αναμορφωτήριο
χουφτώνουν κάποιο πορτοφόλι και επιστρέφουν στην ελευθερία της φυλακής».

Αυτός είναι ο ορισμός της μετά Μιλόσεβιτς εποχής;

«Αν με ρωτάς ποιο από τα δύο συστήματα είναι καλύτερο, σηκώνω τα χέρια ψηλά.
Για τους Σέρβους το καλό με τον καπιταλισμό είναι πως τους επιτρέπει να μιλάνε
ακατάπαυστα. Το κακό είναι πως επίσης τους επιτρέπει να ονειρεύονται πισίνες,
βίλες, Φεράρι και γιοτ. Εν κατακλείδι η Σερβία εξακολουθεί να είναι
απομονωμένη. Και επί 50 χρόνια σοσιαλιστικού καθεστώτος και επί
καπιταλιστικού. Σου είπα. Δεν μας συγχωρούν την ξεροκεφαλιά μας. Ο “Τιτανικός”
βούλιαξε στη Γιουγκοσλαβία!».

Υποτίθεται πως ζούμε σε μια ανοικτή κοινωνία…

«Τόσο ανοικτή που χωρίς τον κυκλώνα Κατρίνα δεν θα παίρναμε χαμπάρι για την
άλλη, την τριτοκοσμική όψη της πιο ισχυρής, ελεύθερης και πιο πλούσιας χώρας
του πλανήτη. Κανένα τηλεοπτικό δίκτυο, καμία ταινία και κανένα γνωστό έντυπο
δεν φρόντισε να ενημερώσει τους αναγνώστες και τους θεατές του για μερικές
στοιχειώδεις αλήθειες. Απίστευτη και μαζική φτώχεια, ξεχαρβαλωμένος κρατικός
μηχανισμός και κτηνώδης ρατσισμός. Αν με ρωτήσεις, δεν ξέρω να σου ποια από
τις δύο χώρες, Ταϊλάνδη ή ΗΠΑ, βρίσκεται στον βυθό».

Το Χόλιγουντ, προπαγανδιστικός μηχανισμός;

«Ξεπερνάει ακόμα και το σταλινικό μοντέλο. Παράγουν εικόνες που τις ονομάζουν
movies με τις ίδιες προδιαγραφές που κατασκευάζουν και συσκευάζουν τυριά και
στη συνέχεια με τα media και το promotion καταφέρνουν να επιβάλουν κάθε
μαλακία σαν αριστούργημα».

Ενώ η αντίθετη, η δημιουργική λογική;

«Ας πούμε το “Amacord” του Φελίνι. Ο αληθινός καλλιτέχνης δεν σταματάει ποτέ
να παίζει με τη μνήμη και να ταξιδεύει στον χρόνο. Είναι όρος ζωής. H
δημιουργική διασταύρωση ιστορικότητας και φαντασίας είναι το αποκλειστικό
πλεονέκτημα και ο μοναδικός σκοπός της αυθεντικής Τέχνης».

Πνευματώδης, αλλά απαισιόδοξος…

«Κοίταξε, προσποιούνται τους χαζοχαρούμενους. Το ένστικτο της αυτοσυντήρησης
είναι πανούργο και ευέλικτο. Παριστάνουν τους ευτυχισμένους. Κατά βάθος κανείς
δεν είναι ικανοποιημένος. Να σου φέρω ένα παράδειγμα; Οι μοναδικές χώρες που
αρνήθηκαν να υπογράψουν για τα δικαιώματα του παιδιού είναι η τριτοκοσμική
Σομαλία και οι ΗΠΑ. Πώς σου φαίνεται αυτό;»

Καμία ελπίδα στον ορίζοντα;

«Προς το παρόν, μόνο μία. Το Internet. Το μείγμα ελεύθερης συμμετοχής και
τεχνολογίας μπορεί να αποδειχθεί εκρηκτικό».

Κλούνεϊ, το φαβορί

Στη θέση του president Ντάντε Φερέτι θα τελείωνα την ακροαματική διαδικασία
της Κριτικής Επιτροπής στο πιτς φιτίλι. Θα έδινα αύριο, Σάββατο, το Χρυσό
Λιοντάρι στον Τζιόρτζιο Κλούνεϊ και… ραγκάτσι «Καληνύχτα και καλή τύχη»!

Τι είδα αυτές τις δέκα ημέρες; Πέντε ταινίες της προκοπής, άλλες πέντε
ασκήσεις επί σκηνοθετικού χάρτου, πέντε φτωχότατες και άλλες πέντε εκτός
τόπου, χρόνου και φεστιβάλ. Ακόμα και της Θεσσαλονίκης.

Οι ΗΠΑ του περιθωρίου, με τρεις από καλές έως πολύ καλές συμμετοχές: «Good
night, good luck» του Τζιόρτζιο, «Broackback mountain» του Ανγκ Λι, «Romance
and cigarettes» του Τζον Τορτούρο. Και οι τρεις γενικής αποδοχής. Κοινού και
κριτικής.

H Γαλλία είναι πάντα στην πρώτη σειρά, πάντα απειλητική να κάνει τη ζημιά. Με
δύο μνηστήρες των βραβείων: «Γκαμπριέλ» του Πατρίς Σερό, «Τακτικοί εραστές»
του Φιλίπ Γκαρέλ!

Εδώ βάζω γραμμή και συνεχίζω προς τη δεύτερη διαλογή: Το KKI (Κίνα – Κορέα –
Ιαπωνία) καθηλωμένο και ολίγον καθυστερημένο. Ρεσιτάλ φορμαλισμού ο Κορεάτης
Γου Τσαν Παρκ (του «Old boy»), «κλέφτης» του Γουόνγκ Καρ Βάι ο Κινέζος Στάνλεϊ
Κουάν του «Everlasting regret», μέγας αντιγραφέας ο Κινέζος Τσούι Χαρκ και
αξιοπρεπής ο Τακέσι Κιτάνο στο «Takeshi’s».

H Ιταλία (εξαιρουμένου του Πούπι Αβάτι που θα προβληθεί την τελευταία στιγμή)
συναγωνίζεται το επίπεδο του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου). H Πορτογαλία
πέρα βρέχει. Ο Τέρι Γκίλιαμ των «αδελφών Γκριμ» και ο Τζον Μάντεν του «Proof»
περνούν τις εξετάσεις της Μαριέττας Γιαννάκου – Κουτσίκου αποσπώντας ένα
δεκάρι. Αυτά και από Δευτέρα τα κεφάλια μέσα!

INFO

Απονομή των βραβείων το Σάββατο 10 Σεπτεμβρίου. Ίντερνετ: http: //www.labiennale.org/it/cinema/mostra.