Tα καλλυντικά του… βυθού

Τα πρώτα καλλυντικά που θα είναι παρασκευασμένα από οργανισμούς – κυρίως
από φύκη – που ζουν στα βάθη των ελληνικών θαλασσών αναμένεται να
κυκλοφορήσουν στην αγορά μέσα στους επόμενους μήνες. Ύστερα από πολύχρονες
έρευνες, επιστήμονες του Πανεπιστημίου Αθηνών κατάφεραν να απομονώσουν ουσίες
που «υπόσχονται» να έχουν ευεργετική επίδραση στην ανθρώπινη επιδερμίδα!

Στο εργαστήριο τού Τομέα Φαρμακογνωσίας και Χημείας Φυσικών Προϊόντων του
Πανεπιστημίου Αθηνών, οι αναπληρωτές καθηγητές κ. Βασίλης Ρούσης και Κώστας
Βάγιας, περνούν ατέλειωτες ώρες πάνω από φύκη. Τα συλλέγουν οι ίδιοι από βάθη
μέχρι και 50 μέτρα. Έμπειροι αυτοδύτες καθώς είναι, επισκέπτονται με φουσκωτό
σκάφος πολλές περιοχές της Ελλάδας για να μαζέψουν αυτούς τους τόσο
συνηθισμένους οργανισμούς. Στο… κόλπο έχουν μπει και αρκετοί φοιτητές, που
με τις μάσκες τους αναζητούν κι εκείνοι οργανισμούς από τους οποίους μπορούν
να παρασκευαστούν καλλυντικά και, κυρίως, ελπιδοφόρα φάρμακα.

Πολύτιμες ουσίες

«Τα φύκη κρύβουν πολύτιμες ουσίες», λέει στα «NEA» ο κ. B. Ρούσης. «Τα
τελευταία χρόνια προσπαθούμε να απομονώσουμε τις ουσίες αυτές, να κατανοήσουμε
τους οικολογικούς τους ρόλους και να αξιολογήσουμε τις ωφέλιμες για τον
άνθρωπο βιολογικές τους δράσεις». Τα νερά του Αιγαίου και του Ιονίου
προσφέρουν καταφύγιο σε πολλά είδη φυκών, που ανήκουν στις τάξεις των
χλωροφυκών, φαιοφυκών και ροδοφυκών. Το χρώμα τους είναι πράσινο, καφέ και
κόκκινο αντιστοίχως. Πρόκειται για οργανισμούς που φωτοσυνθέτουν, αφού στο
βάθος που ζουν μπορούν και εισχωρούν οι ακτίνες του ηλίου.

Πολλές υποσχέσεις

H πολύχρονη έρευνα έχει δείξει ότι τα φύκη των ελληνικών θαλασσών εμπεριέχουν
ουσίες που, με την κατάλληλη επεξεργασία, θεωρούνται ως πολλά υποσχόμενες εάν
χρησιμοποιηθούν κατά της γήρανσης του δέρματος. Πρόκειται για ουσίες ικανές να
συνεισφέρουν στην ενυδάτωση της επιδερμίδας, στη διατήρηση της ελαστικότητας
του δέρματος και παράλληλα να καταπολεμήσουν την κυτταρίτιδα. Κάθε φορά που οι
Έλληνες ειδικοί μεταφέρουν στο εργαστήριο τα πλαστικά κιβώτια με τα φύκη,
κάνουν δειγματοληψίες εκχυλισμάτων και αναζητούν τη χημική δομή των συστατικών
τους, για να καταλάβουν ποιοι είναι οι παράγοντες εκείνοι που προσδίδουν στους
οργανισμούς αυτούς τις ιδιότητες που μπορεί να αποδειχθούν πολύτιμες για τον
άνθρωπο. Τα τελευταία 20 χρόνια, ολοένα και περισσότεροι επιστήμονες
στρέφονται στη θάλασσα για να βρουν τις πρώτες ύλες που θα χρησιμοποιηθούν σε
καινούργια φάρμακα ή στη βιομηχανία των καλλυντικών. H Ανατολική Μεσόγειος
ελάχιστα έχει εξερευνηθεί και οι Έλληνες επιστήμονες πιστεύουν πως ο βυθός των
ελληνικών θαλασσών μπορεί να κρύβει πολλά μυστικά.

«Ίσως αποτελέσουν τη βάση για νέα γενιά φαρμάκων»

Το ταχύπλοο σκάφος που χρησιμοποιούν οι επιστήμονες του Τομέα Φαρμακογνωσίας και Χημείας Φυσικών Προϊόντων του Πανεπιστημίου Αθηνών για να κάνουν τις δειγματοληψίες τους

ΤΟΥΣ ΔΥΟ καθηγητές του Πανεπιστημίου Αθηνών, Βασίλη Ρούση και Κώστα
Βάγια, δεν τους τρομάζει η μπουρινιασμένη θάλασσα. Ακόμη κι αν το φουσκωτό
σκάφος των επτά μέτρων κουνιέται σαν καρυδότσουφλο, εκείνοι ποντίζουν σε
μεγάλα βάθη ειδικούς συλλέκτες για να ανασύρουν από τον βυθό διάφορα είδη
θαλασσίων οργανισμών.

Πολύ συχνά, τους βλέπουν με μια ειδική κάμερα που μπορεί να κινηματογραφεί
μέχρι και 300 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. H εικόνα μεταδίδεται
ζωντανά σε έναν φορητό υπολογιστή, που βρίσκεται πάνω στο φουσκωτό. Αν κάτι
τους κινήσει την περιέργεια, ετοιμάζουν τους δειγματολήπτες και τους αφήνουν
με τα μακριά συρματόσχοινα να πέσουν πάνω στους οργανισμούς και να τους
παγιδέψουν. Κάθε «ψαριά» είναι κι ένα μεγάλο στοίχημα. Μπορεί να κρύβει φύκη,
σπόγγους, σκώληκες, κοράλλια ή βρυόζωα, που ίσως αποτελέσουν στο μέλλον τη
βάση για την παρασκευή μιας νέας γενιάς φαρμάκων και – πολύ πιο σύντομα – την
πρώτη ύλη για τη δημιουργία φυτικών καλλυντικών με άρωμα Αιγαίου και Ιονίου.

«Μόλις ανασύρουμε στην επιφάνεια τα δείγματα, τα ψύχουμε με πάγο και ξεκινάμε
όσο πιο γρήγορα γίνεται για την Αθήνα. Θα πάμε στο εργαστήριο του
Πανεπιστημίου και θα τα τοποθετήσουμε σε βαθιά ψύξη, έτσι ώστε όταν έρθει η
ώρα να τα εξετάσουμε, να μην έχουν χάσει τα συστατικά και τις βιολογικές τους
ιδιότητες ». Να, λοιπόν, σε τι χρησιμεύει ένα ταχύπλοο φουσκωτό! «Είτε είναι
χειμώνας και πνέουν 7 Μπωφόρ, είτε είναι καλοκαίρι είτε βρισκόμαστε σε ανοικτό
πέλαγος με τον πυθμένα να βρίσκεται στα 2 χιλιόμετρα από κάτω μας, είτε
είμαστε δίπλα σε μια βραχονησίδα, η δουλειά πρέπει πάντα να γίνει».