Tο Tέταρτο κουδούνι

Καλό μήνα. Μπαίνει ο Σε-M-πτέΒριος. Και έπεται ο Οκτώ-M-βριος.

Οι δυο μήνες που σ’ όποιο κανάλι – και όχι μόνον… – και να ταξιδέψω
με πληγώνουν…

Όλος ο κόσμος είναι μια σκηνή…

Ο «Βασιλιάς Ληρ» στη Σκηνή «Κοτοπούλη» σε σκηνοθεσία Σλόμπονταν
Ουνκόφσκι δε θα ‘ναι το μόνο σαιξπηρικό έργο που θα παρουσιάσει το χειμώνα το
Εθνικό.

Ο ηθοποιός Νίκος Καραθάνος (φωτογραφία) θα πρωτοδοκιμαστεί στη σκηνοθεσία
στην «Νέα Σκηνή» – στο «Χώρα» – με τον «Ιούλιο Καίσαρα» του Σαίξπηρ που θα τον
ανεβάσει σε «συμπυκνωμένη» εκδοχή και με ματιά πειραματική στη μετάφραση του
Μίνου Βολανάκη.

Το έργο έχει παιχτεί απ’ το Εθνικό μόνο το 1932, την πρώτη σεζόν της
λειτουργίας του – ήταν μόλις η δεύτερη παράστασή του -, όταν το ανέβασε ο
Φώτος Πολίτης με Νικόλαο Ροζάν στον επώνυμο ρόλο, Βρούτο τον Αιμίλιο Βεάκη και
Μάρκο Αντώνιο τον Αλέξη Μινωτή.

Έκτοτε, στην Ελλάδα, έχει παρουσιαστεί μόνο τρεις φορές ακόμα – τα
καλοκαίρια του 1945 απ’ τους «Ενωμένους Καλλιτέχνες» σε σκηνοθεσία Γιαννούλη
Σαραντίδη, του 1964 απ’ το «Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο» του Μάνου Κατράκη –
σκηνοθέτης ο Μίνως Βολανάκης – οπότε, ας σημειωθεί ότι Μάρκο Αντώνιο έκανε ο
νεαρός τότε Νίκος Κούρκουλος, διευθυντής τώρα του Εθνικού, και του 1978 απ’ το
ΚΘΒΕ με σκηνοθέτη τον Σπύρο Ευαγγελάτο – η παράσταση είχε παιχτεί και στο
Ηρώδειο, στο Φεστιβάλ Αθηνών.

Ο Μίνως Βολανάκης ετοίμαζε τη σαιξπηρική τραγωδία για το Εθνικό – στη
Σκηνή «Κοτοπούλη» – και το χειμώνα του 1996 – ’97, αλλά εγκατέλειψε τις
δοκιμές κι η παράσταση ποτέ δεν έγινε. Τις δοκιμές είχε εγκαταλείψει και το
’64, αλλά ο Μάνος Κατράκης άρπαξε τα ηνία κι αυτή η παράσταση τελικά ανέβηκε
με την υπογραφή του Βολανάκη…

«Μισείς τον πρωταγωνιστή μου και θες να τον εξοντώσεις»: μου το
απηύθυνε επιθετικά διακεκριμένος σκηνοθέτης μας, τον οποίο σέβομαι μάλιστα.
«Δε γεννήθηκα για να μισώ, αλλά μονάχα ν’ αγαπώ», του απάντησα αυθόρμητα, ως
άλλη Αντιγόνη. Τι άλλο να του πω;

Όταν κάνουν θιάσους κι ανεβάζουν κάτι γελοία κείμενα ή αυτοχρίονται
σκηνοθέτες, ενώ ιδέα δεν έχουν, ή ξεφτιλίζονται επί σκηνής καμποτινίζοντας ως
το μη περαιτέρω και τους τα γράψεις, «τους μισείς», και «θες να τους
εξοντώσεις», και «με κυνηγάνε», και σου κόβουν και το «καλημέρα» αν
γνωρίζεστε, και το βλέμμα στο πουθενά όταν τους συναντήσεις, κι αν είναι και
φίλοι σου – ακόμα και αιώνων… – μπορεί να σου αφήσουν και μήνυμα στον
τηλεφωνητή «αρκετά, εμείς τελειώσαμε» – κάτι σαν το «Μόλις χώρισα» που
παίζεται στο «Λαμπέτη».

Και δώσ’ του οι υποθέσεις περί οικονομικού, και πολιτικού, και
ερωτικού, και σεξουαλικού, και… γαστρονομικού, και…, και… «background»
απ’ το οποίο υποτίθεται ότι πηγάζουν οι αντιρρήσεις σου. Και «ξέρω εγώ….» –
προφανώς εξ ιδίων κρίνοντες τα αλλότρια -, και σύννεφο τα υπονοούμενα. Που όλα
παίρνουν, σιγά σιγά, διαστάσεις απόλυτης σιγουριάς. Και που, εν ριπή οφθαλμού,
διαδίδονται απ’ τους καλοθελητές μετά πάσης βεβαιότητος – «τον έβαλε να τα
γράψει ο τάδε, που είναι φίλος του τάδε, που έχει τσακωθεί με το χορογράφο»
(για τον οποίο, ας πούμε, έγραψες ότι έκανε – όντως, όλοι το ‘πανε, αλλά μόνο
εσύ το ‘γραψες – μια χορογραφία – σούργελο). Ουδέ κόκκος αυτοκριτικής – να
πουν, να σκεφτούν έστω: «Μπας κι έχει δίκιο; Μπας και γράφει αυτό που
πιστεύει;».

Άλλοτε «τα παίρνω» όταν μαθαίνω τα σχετικά, άλλοτε διασκεδάζω ή και
σκάω στα γέλια. Για ένα αναρωτιέμαι όμως – κι έχω μείνει με την απορία:
αν σου αρέσουν και το γράψεις – και χαίρεσαι που, επιτέλους, σου άρεσαν και
μπορείς να το γράψεις (διότι τι «προηγούμενο» να ‘χεις μαζί τους και γιατί;) –
τότε TI λένε; Ποτέ δεν το ‘μαθα. Υποθέτω ότι το θεωρούν αυτονόητο. Βρε, ουστ!

Το «Πάρτι γενεθλίων» του Πίντερ ανεβάζει ο Αντώνης Αντύπας στην
Κεντρική Σκηνή του «Απλού Θεάτρου» του το χειμώνα, στην παλαιά –
ξανακοιταγμένη – μετάφραση του Παύλου Μάτεσι.

Με Ράνια Οικονομίδου (στη φωτογραφία), Γιάννη Καρατζογιάννη, Γιώργο
Μωρόγιαννη, Γιάννη Τσορτέκη, Μαρία Καλλιμάνη, Λαέρτη Βασιλείου.

Το έργο είχε να παιχτεί στην Αθήνα απ’ τη σεζόν 1996 – ’97, όταν το
ανέβασε στο «Αλκμήνη», με το Θέατρο «Αρόδο», ο Άκης Δαβής.

Οι περσινοί «Βρικόλακες» του Ίψεν, εν τέλει, αν και έκλεισαν τη σεζόν
με ουρές στα ταμεία και παρά την αρχική πρόθεση του σκηνοθέτη να τους
συνεχίσει, δε θα επαναληφθούν.

Διότι, εκτός απ’ τον Δημήτρη Καταλειφό – Πάστορας Μάντερς στην
παράσταση – που έκλεισε να κάνει Ληρ στο Εθνικό και τον οποίο επρόκειτο να
αντικαταστήσει ο Αλέξανδρος Μυλωνάς – Αρπαγκόν, τελικά, το χειμώνα, στον
μολιερικό «Φιλάργυρο» του Εύη Γαβριηλίδη στο «Θέατρο Τέχνης» – κι άλλοι
ηθοποιοί της διανομής δήλωσαν ότι δε θέλουν ή δεν μπορούν να συνεχίσουν.
Οπότε, πάμε γι άλλα…