Οι θεσμοί της σχολικής ζωής

Παρακμάζουν οι θεσμοί της σχολικής ζωής; Γράφει ο κ. Γεώργιος Χατζητέγας,
πρόεδρος της Ομοσπονδίας Εκπαιδευτικών Φροντιστών Ελλάδας:

«Το σύγχρονο ελληνικό σχολείο ανεξάρτητα από τις αιώνιες στερεότυπες αιτιάσεις
και παρά την απουσία αξιολόγησης, κατά μαγικό εν πολλοίς τρόπο, στηριζόμενο
μόνο στην πρωτοβουλία και τη δράση των μαχόμενων εκπαιδευτικών, έχει συγκλίνει
σε σημαντικό βαθμό με την κοινωνία. H ισχυροποίηση όμως του σχολικού
παιδαγωγικού περιβάλλοντος απαιτεί εκτός των άλλων ζητημάτων της διδακτικής
και διαθεματικής προσέγγισης της γνώσης, μια συνολική αναθεώρηση των θεσμών
της σχολικής ζωής, οι οποίοι έχουν απονεκρωθεί και διαστρέφουν την έννοια της
συμμετοχικής και συλλογικής προσπάθειας.

Ο θεσμός της σχολικής “εκπαιδευτικής” εκδρομής, ιδίως στη δευτεροβάθμια
βαθμίδα έχει απολέσει κάθε συλλογικό και μορφωτικό στόχο. Από τους
καθιερωμένους μηνιαίους περιπάτους μέχρι την πενθήμερη εκδρομή της Γ’ Λυκείου,
απουσιάζει παντελώς ο προγραμματισμός, η έμπνευση, η πρωτοβουλία, ο
εναλλακτικός προορισμός.

Είναι δυνατόν, για παράδειγμα, να μην έχει πραγματοποιηθεί ποτέ μια μαθητική
εκδρομή στην ωραιότερη κατά τον Ηρόδοτο ελληνική πόλη της Σάμου, στα έγκατα
της οποίας υπάρχει το Ευπαλίνειο Όρυγμα, το μεγαλύτερο μνημείο της αρχαίας
εφαρμοσμένης Γεωμετρίας; Γιατί άραγε να μη συνδυάζεται μια πενθήμερη εκδρομή
με τα χειμερινά σπορ στις λευκές κορυφές του Καϊμακτσαλάν;

Ο εκμαυλισμός των εφηβικών συνειδήσεων μέσω των free tickets και οι
κατευθυνόμενες από ειδικευμένους operators μαθητικές εκδηλώσεις – με πρόφαση
την ενίσχυση της πενθήμερης – στα μεγάλα club των ορθίων και των καθημένων του
δεκαπενταμελούς με “μπουκάλι”, είναι το ηθικό καταστάλαγμα μιας καλά
οργανωμένης ψυχαγωγικής διαδικασίας που συχνά αποσυντονίζει τους μαθητές στην
πιο κρίσιμη καμπή λίγο πριν από τις γενικές εξετάσεις». Ο κ. Χατζητέγας θεωρεί
πως σε παρακμή βρίσκονται επίσης οι θεσμοί της σχολικής γιορτής («με ελάχιστες
φωτεινές εξαιρέσεις»), του σχολικού αθλητισμού («καρκινοβατεί») και των
μαθητικών συμβουλίων (έχουν «απαξιωθεί στα μάτια των ίδιων των μαθητών») και
καταλήγει:

«H παρακμή όμως των θεσμών στο ελληνικό σχολείο μπορεί να αντιμετωπισθεί άμεσα
χωρίς το κόστος – πολιτικό ή οικονομικό – να αποτελεί εμπόδιο στην συνολική
τους ανάπλαση. Διαφορετικά πρέπει να αποδεχθούμε αυτό που οι ίδιοι οι μαθητές
επιβεβαιώνουν με τη μικρή τους συμμετοχή: ότι η εκδρομή είναι μία αμφίβολης
ποιότητας “ψυχαγωγία”, η σχολική γιορτή μια στερεοτυπία και ο αθλητισμός ώρα
κενή ή έπαθλο εγωπληξίας».