Πρόσωπα H γεωγραφία των συγκινήσεων

Τα ταξίδια έχουν αξία επειδή μ’ αυτά γνωρίζει κανείς νέους τόπους,
πολιτισμούς, ήθη, ανθρώπους. Όχι, λέει η Τζουλιάνα Μπρούνο. Τα ταξίδια αξίζουν
για τις συγκινήσεις που δίνουν.

Τζουλιάνα Μπρούνο. Ναπολιτάνα που διδάσκει στο Χάρβαρντ είναι η θεωρητικός της «γεωγραφίας των συγκινήσεων»

Ένας σωρός από πέτρες στον κρατήρα στη Νίσυρο, ένα χάλασμα στο Κάστρο της
Σκιάθου, ένα κομμάτι αρχαίου μαρμάρου στην άκρη της Ανάφης: η πραγματικότητα
του τόπου και του χρόνου μπερδεύεται με συγκινήσεις, εντυπώσεις, συναισθήματα.
Το πραγματικό ταξίδι ανακάλυψης, έγραφε ο Βολταίρος, δεν έγκειται στο να
αναζητήσεις νέους τόπους, αλλά στο να αποκτήσεις νέα μάτια. Και νέα
ευαισθησία, συμπληρώνει η Μπρούνο, μέσω των συναισθημάτων που δημιουργούνται
από το ταξίδι στον χώρο, από την απεικόνιση της ατμόσφαιρας του χώρου.

Ναπολιτάνα που διδάσκει στο Χάρβαρντ, η Τζουλιάνα Μπρούνο είναι η θεωρητικός
της «γεωγραφίας των συγκινήσεων». Από το 2002, που εξέδωσε τον μνημειώδη
«Άτλαντα των συγκινήσεων», η γεωγραφία της αυτή έχει ριζώσει λίγο-πολύ παντού,
από το Λονδίνο ώς το Τόκιο, από το Βερολίνο ώς το Χονγκ Κονγκ – πρόσφατα
έφθασε και στην Ιταλία με την επιθεώρηση Aria, που γεννήθηκε στο Μιλάνο, με
διεθνείς συνεισφορές από συγγραφείς, φωτογράφους, κινηματογραφιστές. H
γεωγραφία των συγκινήσεων «είναι μια ιδέα πάνω στην οποία δούλευα για χρόνια»,
λέει στην ιταλική «Κορριέρε» η Μπρούνο, η οποία εδώ και δύο δεκαετίες ζει στις
ΗΠΑ. «Συνήθως, όταν μιλάει κανείς για μνήμη και για συγκινήσεις σκέπτεται τον
χρόνο, αλλά για μένα σημασία έχει ο χώρος, η συναισθηματική σχέση με τη
γεωγραφία».

Στη σχέση αυτή είχε αναφερθεί για πρώτη φορά το 1654 η Μαντάμ ντε Σκυντερύ, η
οποία, για να εικονογραφήσει το μυθιστόρημά της «Clelie», είχε σχεδιάσει έναν
χάρτη με τίτλο «Carte du pays de tendre», Χάρτης της χώρας του τρυφερού. Ήταν
μια προσπάθεια απεικόνισης μιας χώρας εσωτερικής ή μιας «γεωγραφίας της
καρδιάς», που ακολουθούσε την κίνηση των συγκινήσεων μέσα από λιβάδια,
χερσότοπους, ποτάμια, λίμνες, νησιά, βουνά. «Πιστεύω πως βρισκόμαστε στην αρχή
μιας νέας εποχής», λέει η Μπρούνο. «Μετά τον μεταμοντερνισμό, με τον οποίο
εκφράσθηκε η τάση να αντιλαμβάνεται κανείς τον εαυτό του έξω από τα πράγματα,
σήμερα υπάρχει μια ανανεωμένη επιθυμία να καταλάβει κανείς τι σημαίνει να
κατοικεί και τι είναι ο βιωμένος κόσμος, με άλλα λόγια το σύνολο των τόπων που
έχει γνωρίσει». Τέλος τα παιγνίδια του σαρκασμού και του αυτοσαρκασμού, οι
χιουμοριστικές επιτηδεύσεις που χαρακτήρισαν τη μεταμοντέρνα εποχή. H
γεωγραφία των συγκινήσεων αφορά καλλιτεχνικές πρακτικές από τη ζωγραφική ώς τη
φωτογραφία, από το σινεμά ώς την αρχιτεκτονική, από τη μόδα ώς τη διαφήμιση.
Σύμφωνα με την Μπρούνο, αφορά «όλο το ιδεατό που συσχετίζει το ταξίδι με την
ταυτότητα του προσώπου». Ταξιδεύοντας ανακαλύπτουμε την προσωπική μας
γεωγραφία, μακριά από στερεότυπα και κοινοτοπίες.