Στην Kύπρο βρέθηκε το αρχαιότερο μετάξι

Για μία δεκαετία συνεχίζονταν οι ανασκαφές στο χωριό Πύργος της Κύπρου. Ένας σεισμός είχε σκεπάσει τα στοιχεία που πιστοποιούσαν την ανάπτυξη της περιοχής στην υφαντουργία. Ήρθαν όμως στην επιφάνεια ίχνη μεταξιού (στο κυκλωμένο σημείο), αλλά και ίνες από μαλλί και βαμβάκι, βαρίδια και μικρή μπομπίνα

Μπορεί να είναι αναγνωρίσιμα μόνο στο μικροσκόπιο τα ίχνη αυτά του μεταξιού
που βρέθηκαν μέσα σε δοχείο από τερακότα, όμως η διάγνωση του καθηγητή
Τζουζέπε Σκάλα από το Πανεπιστήμιο της Φλωρεντίας είναι σαφέστατη – πρόκειται
για μεταξένιες ίνες που προέρχονται από το κουκούλι του λεπιδόπτερου tortrix
viridens, το οποίο ζούσε στα νησιά του Αιγαίου. Επομένως δεν ήταν εισαγόμενο
από την Κίνα όπου γινόταν από χρόνια, όπως είναι γνωστό, παραγωγή μεταξιού,
αλλά μόνο από το κουκούλι της πεταλούδας bombyxmori. To μετάξι του Πύργου το
έφτιαχναν σίγουρα επί τόπου άνθρωποι που δεν γνώριζαν την τεχνική των Κινέζων,
αλλά έμαθαν μόνοι τους αξιοποιώντας τα κουκούλια.

Οι Κινέζοι βέβαια, για να λέμε την αλήθεια, γνώριζαν και το επόμενο βήμα, να
εκτρέφουν μεταξοσκώληκες ώστε να παράγουν ποσότητες μεταξιού. Αυτό ήταν και το
πραγματικό τους μυστικό που τους έκανε ικανούς κυρίαρχους του μεταξιού στον
κόσμο, με καθεστώς απόλυτου μονοπωλίου. Λέει μάλιστα η ιστορία πως ο
αυτοκράτορας Ιουστινιανός έστειλε στην Κίνα δύο μοναχούς σαν μυστικούς
πράκτορες με σκοπό να φέρουν στην Κωνσταντινούπολη αυγά μεταξοσκωλήκων μαζί με
το μυστικό της εκτροφής τους. Πριν από αυτό όμως, στη Μεσόγειο έφτιαχναν
μετάξι αναζητώντας διάφορα λεπιδόπτερα στα δέντρα. Επρόκειτο ωστόσο για μια
πολύ μικρή παραγωγή.

«Στην πραγματικότητα», ισχυρίζεται η αρχαιολόγος Μαρία Ροζάρια Μπελτζόρνο,
«δεν γνωρίζουμε ποιος ήταν εκείνος που πρώτος ανακάλυψε πώς να χρησιμοποιεί
τις πολύτιμες ίνες από τα κουκούλια. Συνέβη σίγουρα πολύ παλιά στην αρχαιότητα
και ίσως να μην ήταν οι Κινέζοι. Για αυτήν την πανάρχαια παγκόσμια ιστορία του
μεταξιού δεν έχουμε ακόμη καμία απόδειξη». Υπάρχουν έμμεσες αποδείξεις από
αναφορές σε κείμενα Ελλήνων και Λατίνων για το μετάξι. Όπως για εκείνο από την
Κω – σύμφωνα με τον Αριστοτέλη – το τόσο διάφανο που άφηνε να διαγράφεται η
σιλουέτα.

Στο δοχείο όπου βρέθηκε το ύφασμα στον Πύργο της Κύπρου υπήρχαν και ίνες από
μαλλί και βαμβάκι, καθώς και βαρίδια και μια μικρή μπομπίνα. Πολύ πιθανόν να
υπήρχε μια μικρή βιοτεχνία στο σημείο όπου θα ήταν ο εμπορικός πόλος του
χωριού… Κάπως (σημειώνει η εφημερίδα «Ρεπούμπλικα») «όπως το Ακρωτήρι της
Σαντορίνης, που καταστράφηκε από την έκρηξη του ηφαιστείου – στην Πομπηία του
Αιγαίου, όπως την περιγράφουν). Εκεί ο αρχαιολόγος Χρήστος Ντούμας βρήκε ένα
κουκούλι απολιθωμένο από ένα είδος λεπιδόπτερου παρόμοιο με το tortrice και το
συνέδεσε με τις πολλές φιγούρες της κρητικής τέχνης που έδειχναν γυναίκες να
συλλέγουν κουκούλια στα δάση. Τώρα, με την Κύπρο, βγήκαν όλα στο φως.