Άφησε βαθύ σημάδι στο λαϊκό τραγούδι

H Βίκυ Μοσχολιού ταυτίστηκε με μεγάλες στιγμές του ελληνικού τραγουδιού. Άθρωπος απλός, άμεσος, με ταμπεραμέντο γεννημένης τραγουδίστριας σε μια εποχή που το ήθος, οι ντόμπρες εξηγήσεις, οι μακρόχρονες συνεργασίες μετρούσαν αλλιώς

H φωνή της, η ξεχωριστή δωρική φωνή που αγαπήθηκε τόσο από μεγάλους συνθέτες
και σημάδεψε με ανεπανάληπτο τρόπο το ελληνικό τραγούδι των τελευταίων 40
χρόνων, δεν θα ξεχαστεί εύκολα. Ή τουλάχιστον δεν θα ξεχαστεί όσο παραμένουν
ζωντανά τα… πειστήρια της ανεπανάληπτης διαδρομής της.

Οι άνθρωποι φεύγουν, τα τραγούδια όμως μένουν να μας θυμίζουν το πέρασμά τους.
Και η Βίκυ Μοσχολιού φρόντισε να αφήσει βαθιά το σημάδι της… Και τι δεν
τραγούδησε! Και ποιους δεν ενέπνευσε. Από τον Γιώργο Ζαμπέτα και τον Άκη Πάνου
μέχρι τον Μάνο Χατζιδάκι και τον Σταύρο Ξαρχάκο. Από τον Μίκη Θεοδωράκη και
τον Γιάννη Σπανό μέχρι τον Γιάννη Μαρκόπουλο, τον Δήμο Μούτση, τον Μίμη
Πλέσσα, τον Γιώργο Χατζηνάσιο, τον Λουκιανό Κηλαηδόνη, τον Σταμάτη Κραουνάκη.
Και από στιχουργούς, έγραψαν για τη δωρική λαϊκή φωνή της οι άνθρωποι που
έβαλαν τις βάσεις της ελληνικής τραγουδοποιίας στο λαϊκό και το έντεχνο από το
’60 και έπειτα: Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου, Λευτέρης Παπαδόπουλος, Νίκος
Γκάτσος, Δημήτρης Χριστοδούλου, Πυθαγόρας, Χαράλαμπος Βασιλειάδης, Βαγγέλης
Γκούφας, Άκης Πάνου, Γιάννης Λογοθέτης, Κώστας Τριπολίτης, Λίνα
Νικολακοπούλου, Σταμάτης Κραουνάκης (και φυσικά πολλοί ακόμα).

Δεν είναι τυχαίο που οι νεώτερες συνάδελφοί της, οι φωνές που παρέλαβαν
από εκείνη τη σκυτάλη – Χάρις Αλεξίου, Δήμητρα Γαλάνη, Γλυκερία, Ελευθερία
Αρβανιτάκη, Τάνια Τσανακλίδου κ.ά. – θεωρούν μοναδική την πορεία της και
ανεπανάληπτο το ρεπερτόριό της. Στη συναυλία που δόθηκε προς τιμήν της στις 7
Ιουλίου στο Θέατρο Βράχων, όπου συμμετείχαν τέσσερις γενιές τραγουδιστριών
(Μαρινέλλα, Αλεξίου, Γαλάνη, Γλυκερία, Αρβανιτάκη, Τσαλιγοπούλου, Κανά,
Ασλανίδου, Μπάμπαλη) και όπου απλώθηκε όλη η γκάμα του ρεπερτορίου της, εκτός
από τη συγκίνηση που νιώσαμε συνειδητοποιήσαμε το μέγεθος της κληρονομιάς που
αφήνει.

Μια φωνή που πρόλαβε και έζησε – και πρωτοστάτησε μάλιστα – σε όλες τις φάσεις
που έζησε ο χώρος από τα μέσα του ’60 κι έπειτα. Από τα λαϊκά κέντρα σαν την
«Τριάνα» του Χειλά με τον Γιώργο Ζαμπέτα στα μέσα του ’60, μέχρι τις πρώτες
εμφανίσεις του Σταύρου Ξαρχάκου (1967 ήταν η πρώτη) και της περιόδου του
«έντεχνου-λαϊκού». όπου πρωταγωνίστησε με τραγούδια των Ξαρχάκου, Σπανού,
Μούτση, Μαρκόπουλου, Άκη Πάνου αλλά και Θεοδωράκη και Τσιτσάνη. Από τις
ταινίες του Φίνου και τα μεγάλα μαγαζιά της παραλιακής, όπου σύχναζε πλέον και
η «καλή πελατεία», μέχρι τα στέκια της Πλάκας, τη μεταπολιτευτική περίοδο
(«Ζουμ» και «Ζυγός») όταν ακόμη τα μεροκάματα της παραλιακής ήταν ακόμα
παχυλά.

«Τότε ήταν στο απόγειο της δόξας της», λέει ο Μάνος Ελευθερίου. «Καταπληκτική.
Τη θυμάμαι με ένα μαύρο φόρεμα να τραγουδάει χωρίς μικρόφωνο. Σαν ένα αναμμένο
κεράκι… Ξέρεις τι είναι εκείνη την εποχή να πηγαίνει ο κόσμος να διασκεδάσει
και να ακούει το “Νυν και αεί” ή το “Έσβησε το φεγγάρι» και να δακρύζει; Τα
επέβαλε αυτά τα τραγούδια…».

Δίσκοι που σημαδεύουν την πορεία της εκείνα τα χρόνια ο «Αλήτης» του Ζαμπέτα,
«Συνοικισμός» του Δήμου Μούτση, «Ασφαλώς και δεν πρέπει» του Άκη Πάνου,
«Μετανάστες» του Γιάννη Μαρκόπουλου, «Νυν και αεί» του Ξαρχάκου. Το 1977 η
«Βίκυ Μοσχολιού τραγουδάει Σπανό», σε ένα δίσκο που θα αφήσει ιστορία. Τους
στίχους έγραψαν ο Μιχάλης Μπουρμπούλης, ο Λευτ. Παπαδόπουλος («Ξένη πόλη», «Τα
καρνάγια», «Είπα κι εγώ», «Ας πούμε ώρα καλή»), ο Γιάννης Καλαμίτσης (Άνθρωποι
μονάχοι»), ο Μάνος Ελευθερίου («Ώρα αναχωρήσεως», «Πέφτει μια βροχή», «Κάτω
απ’ τη μαρκίζα», «Σ’ αυτό το σπίτι το ορφανό» και «Ναύτης βγήκε στη στεριά”),
και ο Κυριάκος Ντούμος («Σ’ ένα σταθμό, σ’ ένα εξπρές»).

Ο Σταύρος Ξαρχάκος ήταν εκείνος που την έφερε σε επαφή με το ευρύ κοινό. Εδώ μαζί του, σε συναυλία του 1974

Ξεκίνημα της δεκαετίας του ’80. «Το τραμ το τελευταίο» και άλλα
αρχοντορεμπέτικα δίνουν νέα ώθηση στις επιτυχίες της, ενώ η γνωριμία της με
τον Σταμάτη Κραουνάκη, τον Κώστα Τριπολίτη και τη Λίνα Νικολακοπούλου
σημαδεύει την αρχή μιας νέας εποχής με τα εξαιρετικά «Σκουριασμένα χείλια»
(’81). Σημαντικό ρόλο, τόσο για τις δισκογραφικές της επιλογές όσο και για τις
ζωντανές της εμφανίσεις, έπαιξε ο παραγωγός Γιώργος Μακράκης. Δική του άποψη ή
όχι πάντως, στις αρχές της δεκαετίας του ’80 η Μοσχολιού αποφασίζει να
επιστρέψει στα παραλιακά μαγαζιά και συνεργάζεται με τους Μητροπάνο, Κόκοτα,
Μενιδιάτη, Ζαμπέτα, Αδαμαντίδη κ.ά. Το 1988 πρωταγωνιστεί στο «Taboo» με την
Τάνια Τσανακλίδου σε ένα πρόγραμμα που στήνει ο Σταμάτης Κραουνάκης.

Το 1992 θα τη δούμε στο «Τούνελ» με τον Πουλόπουλο, τον Σπανό και τον Δάντη,
το 1995, στο «Τούνελ» επίσης, με τους Ζιγκ Ζαγκ και τον Κατσαρό. Δεν θα
σταματήσει ποτέ να αγωνιά για το τραγούδι και να ψάχνει νέες διεξόδους. Ο
τελευταίος της δίσκος, «Βραδινό σινιάλο», με 12 σύγχρονα λαϊκά τραγούδια
ηχογραφήθηκε πέρυσι στη Legend. «Το γεγονός αυτό», έλεγε στον Πάνο Γεραμάνη,
«μου έδωσε φτερά. Πολλές φορές στις πρόβες ξαναθυμόμουν τη Βίκυ των παλιών
χρόνων του ’60, του ’70, του ’80…».

Ήταν ήδη σοβαρά λαβωμένη η υγεία της, αλλά το ηθικό παρέμενε ακμαίο. Τελευταία
δημόσια εμφάνισή της ήταν τον Απρίλιο του 2005 στα Βραβεία Αρίων. Το νεαρό
κορίτσι με την κοντράλτο φωνή, τη γεμάτη συναίσθημα, που κάποτε μάς συστήθηκε
με το «Χάθηκε το φεγγάρι» (του Στ. Ξαρχάκου από την ταινία «Λόλα») και τα
«Δειλινά» (του Γιώργου Ζαμπέτα) έφτανε στο φινάλε της 40χρονης πορείας της.

Συλλυπητήρια μηνύματα έστειλαν στην οικογένειά της ο Πρωθυπουργός Κώστας
Καραμανλής, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Γιώργος Παπανδρέου, η γενική γραμματέας του
KKE Αλέκα Παπαρήγα, το Τμήμα Πολιτισμού του Συνασπισμού, η αναπληρώτρια
υπουργός Πολιτισμού Φάνη Πάλλη-Πετραλιά, ο υφυπουργός Πολιτισμού Πέτρος
Τατούλης.

Μια ζωή σαν ταινία

H ζωή της θα μπορούσε να γίνει ταινία – από κάθε πλευρά… Γεννήθηκε στο
Μεταξουργείο, μέσα στη μιζέρια της κατοχικής Αθήνας (17 Μαΐου του 1943). Όταν
ήταν παιδί ακόμα η οικογένειά της μετακόμισε στην Αγία Βαρβάρα. Από παιδί
λάτρεψε το τραγούδι.

Όταν κάποια στιγμή τα βήματά της θα τη φέρουν στα ταλέντα του Οικονομίδη και
ένας κυνηγός ταλέντων θα της κάνει πρόταση να τραγουδήσει στο Θέατρο Διάνα, ο
πατέρας της δεν θα της το επιτρέψει. Ένα μικρό κορίτσι, ηθικών αρχών, τι
δουλειά είχε στην πίστα μ’ αυτούς που κάπνιζαν και ξενυχτούσαν; Όμως οι
συγκυρίες θα φέρουν ξανά το θέμα επί τάπητος, και Πάσχα του 1962, σε ηλικία 19
ετών, θα ανέβει τελικά στο πάλκο της «Τριάνας» του Χειλά με τον Γρηγόρη
Μπιθικώτση και τη Δούκισσα. H πρώτη της επαφή όμως με το ευρύτερο κοινό θα
γίνει με την κινηματογραφική ταινία «Λόλα» όπου τραγουδάει το «Χάθηκε το
φεγγάρι», του νεαρού τότε Σταύρου Ξαρχάκου.

H Βίκυ Μοσχολιού είχε συνεργασίες που άφησαν εποχή: Ζαμπέτας και Μπιθικώτσης
κατ’ αρχήν. Στην «Τριάνα» του Χειλά με τον Μπιθικώτση, στα «Ξημερώματα» με τον
Ζαμπέτα. Αλλά και ταινίες του Φίνου από την άλλη που κάνουν το όνομα και το
πρόσωπό της γνωστό σε όλη την Ελλάδα, και έρωτας με έναν σταρ του ποδοσφαίρου,
τον Μίμη Δομάζο, που θα καταλήξει σε γάμο (1967). H φήμη της «απογειώνεται»,
οι μεγάλοι τίτλοι γεμίζουν τα «κοσμικά» περιοδικών και εφημερίδων. Τα επόμενα
δύο χρόνια θα γεννηθούν οι κόρες της (Ράνια και Ευαγγελία). H δεκαετία που
έρχεται θα τη βρει στο απόγειο της ερμηνευτικής της πορείας και η «μεγάλη
κυρία» του ελληνικού τραγουδιού θα αποκτήσει, μόνιμα πλέον, μια θέση στη ζωή
μας.

«Μεγάλη η κληρονομιά της»

Λίνα Νικολακοπούλου: «Είναι μεγάλη η κληρονομιά που μας άφησε. Και για
όσους καταλαβαίνουν το τραγούδι πιο πολύ, είναι διακριτή η τεχνική της, οι
παύσεις της, οι ανάσες της, ο τρόπος που άρθρωνε τις λέξεις, ένας ενεργοφόρος
λόγος, που ήταν έτσι χρωματισμένος από τον πλούσιο ψυχικό της κόσμο. Πρόλαβε
και πήρε τη μεγάλη χαρά από τον κόσμο που είχε πλημμυρίσει το Θέατρο των
Βράχων και φώναζε το όνομά της… Ένα πρόσωπο, πριν φύγει, εξαγιασμένο».

Σταμάτης Κραουνάκης: «Πρέπει να γίνει συνείδηση και να καταλάβουμε ότι η
Βίκυ Μοσχολιού έκανε σχολή. Πρέπει να μελετάται κανονικά στα Πανεπιστήμια ως η
κατ’ εξοχήν διατυπώτρια του ελληνικού λόγου στο τραγούδι. H πρώτη που
διατύπωσε τον ελληνικό λόγο με καθαρότητα και δωρικότητα».

Μάνος Ελευθερίου: «Είμαι περήφανος που μου έκανε την τιμή να ερμηνεύσει το
καλύτερο τραγούδι μου, τη “Μαρκίζα”».

Διονύσης Σαββόπουλος: «Ήμουν 19 χρόνων την πρώτη φορά που την άκουσα στο
“Βάλε κι άλλο πιάτο στο τραπέζι”. Σαν μια μικρή Παναγιά».

Δούκισσα: «Σχεδόν ξεκινήσαμε μαζί από την «Τριάνα» του Χειλά. Ήτανε ένα
πολύ καλό κορίτσι, ένας άνθρωπος που δεν πείραζε, δεν ήθελε κακό για κανένα».