TPITH AΠOΨH Άξιον (λόγου) εστί;

Είσαι για ένα ταξίδι στ’ ανοιχτά; / Είσαι για ένα ρίσκο;

Αλκυόνη Παπαδάκη, «Ξεφυλλίζοντας τη σιωπή»

Μέσα στο κατακαλόκαιρο η N.Δ. ψήφισε δύο νόμους για τα AEI (διά βίου
εκπαίδευση, αξιολόγηση) και συζητάει ακόμα δύο (διεθνές πανεπιστήμιο,
αναβάθμιση TEI).

Είτε τα εν λόγω νομοσχέδια τα βρήκε έτοιμα στα συρτάρια του υπουργείου
Παιδείας από τους «αμφίθυμους» υπουργούς του ΠΑΣΟΚ (και τούτο ποιήσαι κακείνο
μη αφιέναι), είτε τα σχεδίαζε και προετοίμαζε η ίδια (ως αντιπολίτευση), το
θέμα είναι ότι – νομοθετικά τουλάχιστον – κέρδισε τις εντυπώσεις.

Από την άλλη πλευρά, το ΠΑΣΟΚ, κουβαλώντας τις ενοχές του, «ήθελε αλλά δεν
τόλμησε», κινήθηκε κοινοβουλευτικά και συνδικαλιστικά μέσα σ’ ένα αντιφατικό
και ασαφές πλαίσιο κινήτρων και αρχών (του τύπου «ναι μεν, αλλά…»). Κι έτσι
έχασε την ουσία της συζήτησης, που δεν είναι άλλη από τη νέα φυσιογνωμία των
πανεπιστημίων και τον νέο ρόλο τους στο διεθνές γίγνεσθαι.

Τώρα όλοι – κόμματα, φορείς, πανεπιστημιακές αρχές – περιμένουν τον
Σεπτέμβριο, για να διαπιστώσουν αν η ακαδημαϊκή κοινότητα θα εφαρμόσει στην
πράξη το νέο θεσμικό πλαίσιο ή θ’ αδρανήσει (όπερ και πιθανότερον), με
αποτέλεσμα ν’ ακυρωθεί το γράμμα του νόμου. Δεν αποκλείονται βέβαια και
δυναμικές κινητοποιήσεις (καταλήψεις, πορείες κ.λπ.) οι οποίες θα
συμπαραταχθούν σ’ ένα γενικότερο κλίμα αντίδρασης κατά των οικονομικών μέτρων,
της ακρίβειας κ.ο.κ.

Το περίεργο πάντως είναι ότι το υπουργείο Παιδείας καταφέρνει να περνάει
νόμους με νέες ακαδημαϊκο-διοικητικές διαδικασίες (αναγκαίες για την
εναρμόνιση των ελληνικών AEI με τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές) αλλά δεν τολμάει
ν’ ακουμπήσει τις εσωτερικές δομές και λειτουργίες των πανεπιστημίων
(διορθωτικές / βελτιωτικές παρεμβάσεις στο κύριο corpus του νόμου – πλαισίου).
Το υπουργείο Παιδείας δεν θέτει σε δημόσιο διάλογο «το τι πρέπει ν’ αλλάξει»,
επιτροπές ειδικών δεν συγκροτούνται, κάτι μαγειρεύεται αλλά δεν εμφανίζεται,
όλοι φοβούνται αλλά ουδείς ελπίζει (σε κάτι καλό).

Οι πανεπιστημιακοί της N.Δ. και η ΔΑΠ έχουν πετύχει να μπλοκαριστούν κρίσιμα
θέματα ηθικής τάξης (όπως οι συνεχείς θητείες των πρυτάνεων, οι εκλογές των
συγγενών κ.λπ.) ή θεσμικής αξιοπιστίας (όπως ο τρόπος εκλογής των
πανεπιστημιακών οργάνων).

Οι πανεπιστημιακοί των άλλων χώρων (ΠΑΣΟΚ, ΣΥΝ) περί άλλα τυρβάζουν,
απεκδυόμενοι – εκ του πονηρού και εκ του ασφαλούς – κάθε ευθύνη για την
κατάσταση. Θα ‘πρεπε όμως οι «αποκλειστικής αφοσίωσης» πανεπιστημιακοί, αθώοι,
περισσότερο ή λιγότερο ένοχοι για την κρίση νομιμοποίησης που μαστίζει τα AEI,
να μη χωριζόμαστε σε Μπολονέζους και αντι-Μπολονέζους, αλλά ν’ απαντούσαμε με
ειλικρίνεια στην ελληνική κοινωνία:

* Υπάρχουν δυνάμεις αδράνειας, βολέματος, συμψηφισμού παρανομιών μέσα
στα πανεπιστήμια;

* Υπάρχουν στρώματα εξουσίας με νοσηρές λειτουργίες και εκμαυλιστικές
διαδικασίες μέσα στα πανεπιστημιακά όργανα διοίκησης;

* Υπάρχει συναίνεση μεταξύ των μελών ΔΕΠ ως προς τις αναγκαίες θεσμικές
αλλαγές ή παρέχονται αφειδώς συγχωροχάρτια στα «λαμόγια» απλώς επειδή δηλώνουν
κατά της αξιολόγησης;

* Υπάρχει κάποιος που να πιστεύει ότι ανοιγοκλείνοντας τα AEI (σαν να
πρόκειται για ντουλάπια) ευαισθητοποιεί τα υπουργεία και κινητοποιεί τους
ενδιαφερόμενους;

* Υπάρχει κάποιος που να κατέχει την αποκλειστική αρμοδιότητα / εξουσία
του φρουρού του δημοκρατικού πανεπιστημίου έναντι των άλλων «των κακών»;

* Υπάρχει κάποιος που να υποστηρίζει ότι αν το ΥΠΕΠΘ δεν ψήφιζε κανένα
νόμο, εμείς θα αυτο-οργανωνόμασταν καλύτερα;

Επειδή όσα συμβαίνουν ή δεν συμβαίνουν στ’ ακαδημαϊκά προαύλια δεν είναι
καθόλου βέβαιο ότι εξυπηρετούν τα όνειρα και τις προσδοκίες των φοιτητών μας
(αλλά μοιάζει λες και να θέλει σώνει και καλά να δικαιώσουν τις προ
τριακονταετίας απόψεις μας), πρέπει να εγκαταλείψουμε το ταχύτερο δυνατό τον
γυάλινο πύργο και την αυτοαναφορά και ν’ αφουγκραστούμε χωρίς ιδεοληψίες τον
νέο κόσμο της γνώσης, ο οποίος διαπερνά τόσο τα τείχη της εξουσίας όσο και τις
κατεβασμένες κουρτίνες των AEI.