TPITH AΠOΨH Γράμμα στον θεραπευτή μου

(Από το Λονδίνο με απορία)

Γιατρέ μου,

Ελπίζω να με θυμάσαι. Είμαι ο Γιώργος Χαρισάμενος, ο ασθενής που με επιτυχία
είχες πριν από καιρό θεραπεύσει. H διάγνωση, για να σου θυμίσω, ήταν
«παρανοειδής σχιζοφρένεια, με διωκτικό παραλήρημα». Εδώ και δύο χρόνια ζω και
εργάζομαι στο Λονδίνο. Όλα καλά. Είμαι ένας «σταθεροποιημένος» «ιαθείς» πρώην
ασθενής, ευγνώμων σε σένα προσωπικά και στην επιστήμη που απαλλάχτηκα από το
βάρος των συμπτωμάτων μου.

Γιατί σου γράφω;

Τις τελευταίες μέρες μού ήλθαν όλα και πάλι ζωντανά στον νου! H πρώτη μέρα στο
γραφείο σου με την καρδιά μου να χτυπά τρελά στο στήθος μου, κάθιδρος και με
την ψυχή στο στόμα να σου επαναλαμβάνω: «Με παρακολουθούν, γιατρέ, μηχανήματα
παντού, ελέγχουν και την πιο μύχια σκέψη μου. Γνωρίζουν τα πάντα για μένα.
Καταγράφουν τις σκέψεις μου. Είμαι ένας διάφανος άνθρωπος. Δεν υπάρχω, γιατρέ.
Δεν ανήκω στον εαυτό μου. Ανήκω σε αυτούς που με εποπτεύουν».

Κύλησε ο καιρός και ευτυχώς τα φάρμακα και η ψυχοθεραπεία κάναν καλά τη
δουλειά τους. Απέκτησα «εναισθησία», κατανοώ τη νοσηρότητα και τον παραλογισμό
της προηγούμενης κατάστασής μου. Όμως να! Γιατρέ μου, ξέρεις κάτι; Νιώθω ότι
όλα εκείνα τα «τρελά» και τα «κουφά» που σου έλεγα έχουν γίνει πραγματικότητα.
Το διωκτικό παραλήρημα που τόσο με βασάνιζε, μεταμορφώνεται σε κυρίαρχο νόμο.
Ευτυχώς δεν είμαι ένας από τα εκατομμύρια των μουσουλμάνων που ζουν εδώ, όμως
τι αλλάζει; Τίποτα. Στους δρόμους, στο μετρό, στα μαγαζιά, διασταυρώνομαι μόνο
με έντρομα, καχύποπτα βλέμματα. Φοβάμαι τον φόβο όλων αυτών των ανθρώπων.
Κινδυνεύουν να γίνουν όπως ήμουν τότε εγώ: διάφανοι άνθρωποι χωρισμένοι σε δύο
κατηγορίες, σε «διώκτες» και «διωκόμενους». Πώς έτσι να ζεις;

Τα φοβικά συμπτώματα σε κάνουν να θυσιάζεις την ελευθερία σου. Γνωρίζω πόσο
δούλος γίνεσαι χάριν του φόβου σου. Ήμουν ένα έντρομο άτομο, γιατρέ. Απέφευγα
να σκεφτώ από τον φόβο ότι οι επόπτες μου θα κακοποιούσαν τη σκέψη μου, θα
εισέβαλλαν στο μυαλό μου και θα το κατακρεουργούσαν. Δεν είχα τίποτα δικό μου.
Ο τρόμος μου με είχε μετατρέψει σε ζόμπι. Ανησυχώ αφάνταστα γιατί τώρα
μοιάζουν όλοι να έχουν γίνει όπως ήμουν εγώ τότε.

Τρελοί καιροί; Σχιζοφρενικοί; Δεν ξέρω.

Ο γείτονάς μου χθες μ’ έπιασε συνωμοτικά απ’ τον ώμο «Γιώργο», μου λέει, «στο
πάνω από σένα διαμέρισμα μένει ένας μελαψός άνδρας», «ε, και;» τον ρωτώ, «έχε
τον νου σου» μου λέει, «γιατί;», «Δεν ξέρεις ποτέ» μου κάνει.

Αυτό το «δεν ξέρεις ποτέ» καρφώθηκε στην καρδιά μου. Έτσι λοιπόν θα ζούμε από
‘δώ και πέρα;

Πες μου, γιατρέ, εγώ που τόσα χρόνια υπέφερα από παραληρήματα και
ψευδαισθήσεις, θα βλέπω γύρω μου όλους μα όλους να γίνονται όπως ήμουν τότε
εγώ; Χωρίς φυσικά να νιώθουν την ανάγκη να προστρέξουν σε κάποιον θεραπευτή.
Ποιος θα διαχειριστεί τον φόβο τους;

Ποιος; Και μη μου πεις «η διεθνής κοινότητα», γιατί αυτή είναι που τον
υποδαυλίζει και τον αναπαράγει μέρα τη μέρα.

Ο φόβος γεννά τον φόβο. Ο φόβος σε κάνει δούλο. Ο τρομοκράτης σε σκοτώνει μια
φορά, ο φόβος όμως σε σκοτώνει κάθε λεπτό.

Ανελεύθερα, έντρομα πλάσματα. Ο κόσμος όλος χωρισμένος σε καλούς και κακούς.
Και οι «καλοί» γίνονται δολοφόνοι για να προασπίσουν την καλοσύνη τους και οι
«κακοί» συνεχίζουν να καταστρέφουν γιατί είναι το μόνο που τους έχει μείνει να
κάνουν, το μόνο που γνωρίζουν για να μπορέσουν να υπάρχουν. Μαμή της βίας
είναι η απόγνωση. Όλα και πάλι μπερδεύονται και χάνουν την ουσία τους, καλοί,
κακοί, δίκαιοι και άδικοι. Όμως δεν προχωρά έτσι ο κόσμος παρά μόνον για την
καταστροφή. Θα ‘θελα, γιατρέ, να τους το φωνάξω, όμως ποιος θα ακούσει εμένα;
Γι’ αυτό σκέφτηκα να σου γράψω αυτό το γράμμα. Να το δημοσιεύσω – αν τα
καταφέρω – σε μια εφημερίδα μεγάλης κυκλοφορίας. Να το διαβάσουν οι γνωστικοί,
να δουν σε ποιο καθεστώς παράνοιας κινδυνεύουν να μπουν. Ο πλέον αρμόδιος διά
να ομιλεί δεν είναι ένας πρώην παρανοϊκός;

Σε ευχαριστώ για την προσοχή σου, γιατρέ.

Με ευγνωμοσύνη

Γιώργος Χαρισάμενος

(και για την αντιγραφή, Φωτεινή Τσαλίκογλου)

ΥΓ: Ο γείτονας μου χτυπά επίμονα το κουδούνι, πάω να του ανοίξω…

H Φωτεινή Τσαλίκογλου είναι καθηγήτρια Ψυχολογίας, αντιπρύτανης στο
Πάντειο Πανεπιστήμιο.