H Eπιστήμη τού Λανς Άρμστρονγκ

Λίγες ημέρες πριν ξεκινήσει ο ποδηλατικός Γύρος της Γαλλίας – και μαζί η
προσπάθεια του Άρμστρονγκ για το απίθανο ρεκόρ της έβδομης συνεχούς νίκης -,
επιστήμονες που τον παρακολουθούν από κοντά για πολλά χρόνια, αποκαλύπτουν τα
μυστικά του όπλα.

Ο πολυνίκης του ποδηλατικού Γύρου της Γαλλίας, Λανς Άρμστρονγκ, έχει μπει στο στόχαστρο των επιστημονικών μετρήσεων εδώ και 13 χρόνια. Οι ειδικοί μετρούν την αντοχή και τις επιδόσεις του, προκειμένου να εξηγήσουν τα απίθανα ρεκόρ του, που οφείλονται στη γενετική του προδιάθεση αλλά και στη σκληρή δουλειά

Πάρτε για παράδειγμα, ότι μπορεί να καλύψει με το ποδήλατό του 51 χιλιόμετρα
σε μία ώρα. Αν δε σας εντυπωσιάζει το νούμερο, σκεφτείτε πως ένας μέσος
ποδηλάτης φτάνει με το ζόρι τα 25 χιλιόμετρα, ενώ εάν δανειστεί ένα ποδήλατο ο
καλύτερος μαραθωνοδρόμος – που κι αυτός έχει ανάλογη αντοχή – θα καλύψει 34
χιλιόμετρα.

Ανεβαίνοντας στα βουνά της Γαλλίας ο Άρμστρονγκ παράγει 500 βατ ενέργειας επί
20 λεπτά, κάτι που ένας λίγο γυμνασμένος 25άρης μπορεί να κάνει μόνο για 30
δευτερόλεπτα. Ένας επαγγελματίας παίκτης του χόκεϊ δεν τα πάει πολύ καλύτερα –
αντέχει μόλις τρία λεπτά και μετά πέφτει ξερός!

H μελέτη του. Ποιο είναι, λοιπόν, το μυστικό του; Σύμφωνα με τον
επιστήμονα που τον μελέτησε από το 1992 μέχρι το 1999, η εξαιρετική του δύναμη
εξηγείται από τη γενετική του προδιάθεση αλλά και τη σκληρή δουλειά. Αυτά
συνέθεσαν έναν συνδυασμό σωματικών αλλαγών που συνέβησαν επάνω του στη
διάρκεια αυτών των επτά χρόνων και συνεχίζονται ακόμη και σήμερα. Αυτές τις
αλλαγές περιγράφει στην εργασία του «H βελτίωση της μυικής ικανότητας, καθώς ο
πρωταθλητής του Γύρου της Γαλλίας ωριμάζει», στο τεύχος Ιουνίου της
Επιθεώρησης Εφαρμοσμένης Φυσιολογίας.

H πορεία στο εργαστήριο. Ο συγγραφέας της εν λόγω εργασίας, δρ
Έντουαρντ Κόιλ, διευθυντής του Εργαστηρίου Ανθρωπίνων Επιδόσεων στο
Πανεπιστήμιο του Τέξας, μελετά ποδηλάτες επί 25 χρόνια. Γνωρίζει ότι
χρειάζεται καρδιά μεγαλύτερου μεγέθους αλλά και χαμηλά επίπεδα γαλακτικού
οξέως – το προϊόν της εντατικής άσκησης – στο αίμα τους. H ικανότητά τους, που
μετριέται με το πόσα βατ ποδηλατικής ενέργειας παράγουν σε συγκεκριμένο χρόνο,
πρέπει να είναι εξαιρετική.

«Ο Λανς ήρθε σε μας σε ηλικία 20 ετών, πολύ νωρίς στην καριέρα του. Ήθελε να
μάθει τι μπορεί να κάνει για να βελτιώσει τις επιδόσεις του», εξηγεί ο
επιστήμονας. Ο Άρμστρονγκ είχε ήδη μια πολύ μεγάλη καρδιά και χαμηλό γαλακτικό
οξύ. «Αλλά η μυική του ικανότητα δεν ήταν πολύ καλή. Έφτανε μόλις στο 21% των
δυνατοτήτων του. Εκείνον τον χρόνο, δύο άλλοι αθλητές που μελετούσαμε είχαν
καλύτερες επιδόσεις».

Στη συνέχεια ο ποδηλάτης παρουσίασε σημαντική βελτίωση, μέχρι που η καριέρα
του διακόπηκε απότομα το 1996 όταν οι γιατροί διέγνωσαν καρκίνο στους όρχεις.
Οκτώ μήνες μετά το πέρας της επιτυχημένης θεραπείας του, επέστρεψε στο
επιστημονικό εργαστήριο τού Όστιν. «Ήθελε να ξέρει εάν υπάρχει μόνιμη βλάβη
στον οργανισμό του».

Περιθώρια βελτίωσης. Αφού έκαναν τις μετρήσεις τους, οι ειδικοί
αποφάσισαν πως το μόνο που μπορούσε να τον σταματήσει ήταν η δική του έλλειψη
επιθυμίας να αγωνιστεί. Ο Άρμστρονγκ, όμως, αγωνίστηκε! «Τα επόμενα δύο
χρόνια, η καρδιά του βελτιώθηκε ακόμα περισσότερο, το γαλακτικό του οξύ έπεσε
κι άλλο και το εκπληκτικό ήταν πως η μυική του απόδοση αυξήθηκε στο 23%», λέει
ο δρ Κόιλ.

Μπορεί να μην ακούγεται «πολύ» στον αδαή, όμως αυτό σημαίνει ότι για το ίδιο
επίπεδο κατανάλωσης οξυγόνου ο Άρμστρονγκ μεταφέρει περισσότερη ενέργεια στα
πετάλια. Χάνοντας σωματικό βάρος, κατάφερε να παραγάγει 18% περισσότερη
ενέργεια από τους μυς του. Ο πρωταθλητής μπορεί να βελτιώσει κι άλλο την
απόδοσή του, αρκεί να αυξήσει τους μυς αργής σύσπασης, δηλαδή, το είδος που
δεν εξαντλείται γρήγορα και χρησιμοποιείται όταν περπατούμε ή στεκόμαστε. Οι
μύες ταχείας σύσπασης, που κουράζονται πιο εύκολα, χρησιμοποιούνται όταν
σηκώνουμε βάρη ή τρέχουμε γρήγορα.

Μελέτες σε τρωκτικά δείχνουν ότι η παρατεταμένη διέγερση του μυικού ιστού
αυξάνει την ποσότητα των νεύρων αργής σύσπασης, σύμφωνα με τον Κόιλ. Απ’ ό,τι
φαίνεται, ο Αμερικανός ποδηλάτης έχει αυξήσει με ειδική προπόνηση τους δικούς
του μυς αργής σύσπασης από 60% σε 80%. Στις ποδηλατικές κούρσες, αυτοί οι μύες
είναι δύο φορές πιο αποδοτικοί απ’ ό,τι οι ταχείας σύσπασης.

Αθλητής με ξεχωριστή τεχνική ανατομία και υπερεκπαίδευση…

Οι θαυμαστές ικανότητες και τα τρομερά ρεκόρ του Αμερικανού ποδηλάτη
δύσκολα περνούν απαρατήρητα. «H επιστήμη τού Λανς Άρμστρονγκ» είναι το θέμα
εκπομπής μίας ώρας, που θα μεταδοθεί από επιστημονικό κανάλι στις 27 Ιουνίου,
λίγες ημέρες πριν ξεκινήσει ο Γύρος της Γαλλίας. H εκπομπή, διάρκειας μίας
ώρας, θα μεταδοθεί ταυτόχρονα σε 160 χώρες.

Επιστήμονες και ο ίδιος ο αθλητής θα εξηγήσουν τις προπονητικές τεχνικές, την
ανατομία του και την τεχνολογία που χρησιμοποιεί στο ποδήλατό του. Χάρη στον
αεροδυναμικό σχεδιασμό του, γλιτώνει ενάμισι λεπτό σε απόσταση 200 χιλιομέτρων
στον Γύρο της Γαλλίας. Σε μικρές λεπτομέρειες που προσέχει στη διάρκεια της
κούρσας, κρύβονται επίσης πολλά μυστικά της απόδοσής του. Για παράδειγμα, αν
κάνει το λάθος και σηκώσει μόνο τον αντίχειρά του από το τιμόνι την ώρα της
κούρσας, προσθέτει πολλή αντίσταση στον εαυτό του και μειώνει την ταχύτητά
του. H φυσιολογία του είναι εξίσου εντυπωσιακή. Τα πνευμόνια του μπορούν να
χωρέσουν το διπλάσιο οξυγόνο, ενώ η καρδιά του είναι κατά ένα τρίτο μεγαλύτερη
απ’ ό,τι του μέσου ανθρώπου.

Επιμέλεια: Στέφανος Κρίκκης, Εύη Ελευθεριάδου