Πρόσωπα «Mάνα Kουράγιο» της Γαλικίας

Όλα άρχισαν όταν η Κάρμεν Αβεντάνιο κατάλαβε πως ένας από τους πέντε γιους
της είχε γίνει χρήστης ηρωίνης μόλις στα 14 του.

Κάρμεν Αβεντάνιο. Ο αγώνας της κατά των λαθρεμπόρων ναρκωτικών αποτέλεσε το θέμα μιας ταινίας και ενός ντοκιμαντέρ

Ζει στο Βίγο της Γαλικίας, της επαρχίας της βορειοδυτικής Ισπανίας, η οποία
αποτελεί σημείο εισόδου στην Ευρώπη ναρκωτικών που παράγονται στη Λατινική
Αμερική. Και όταν η συμφορά χτύπησε και τη δική της πόρτα, είπε πως δεν πάει
άλλο. Μαζί με άλλες μητέρες τοξικομανών και μερικούς πατέρες, η Αβεντάνιο
ίδρυσε το 1984 την ένωση Εργκέτε («Σήκω», στη διάλεκτο της Γαλικίας). H
στρατηγική της ήταν να σπάσει πρώτα τη σιωπή των οικογενειών που αντιμετώπιζαν
το πρόβλημα, έπειτα τη σιωπή τών σε πολλές περιπτώσεις διεφθαρμένων αρχών και
μετά τη σιωπή των παραλιακών χωριών, στα οποία οι λαθρέμποροι ζούσαν χωρίς
κανείς να τους ενοχλεί. Οι μητέρες κατήγγειλαν 38 μπαρ στα οποία πωλούνταν
ναρκωτικά, πέρασαν μία εβδομάδα μπροστά σ’ ένα από αυτά κρατώντας πανό στο
οποίο χαρακτήριζαν δολοφόνους τους ιδιοκτήτες του, υποδέχονταν με συνθήματα
τους λαθρέμπορους μπροστά στα δικαστήρια. Οι ενέργειές τους αποτέλεσαν το
υλικό ενός φετινού ντοκιμαντέρ της Χιλιανής Σεσίλια Μπαρίγκα και ενέπνευσαν
στον Ισπανό σκηνοθέτη Χεράρντο Ερρέρο την ταινία «Ηρωίδα».

Μια από τις πιο επικίνδυνες ενέργειές τους – θυμάται η Κάρμεν – ήταν όταν μια
μέρα του 1994 οι μητέρες συγκεντρώθηκαν μπροστά στην κατοικία τού τότε νονού
Λαουρεάνο Ουμπίνια, που σήμερα βρίσκεται στη φυλακή. Πίσω από τα κάγκελα, οι
άνδρες του Ουμπίνια ήταν οπλισμένοι. «Φοβηθήκαμε, μπορούσαν να μας σκοτώσουν»,
λέει η Κάρμεν. «Αλλά η πίεση που ασκήσαμε εξανάγκασε στη λήψη μέτρων, νομικών
και ποινικών. Οι κύριοι κατηγορούμενοι βρίσκονται τώρα στη φυλακή». Και όχι
μόνον αυτό. Από το 1995, η νομοθεσία επιτρέπει την κατάσχεση της περιουσίας
των λαθρεμπόρων, έτσι η κατοικία του Ουμπίνια έχει περάσει στο δημόσιο και
πρόκειται να μετατραπεί σε κέντρο αποτοξίνωσης.

Οι δίκες συνεχίζονται. Χθες ξεκίνησε στη Μαδρίτη η δίκη 26 υπόπτων ως συνεργών
του αρχιλαθρέμπορου Μανουέλ Τσαρλίν, επειδή από το 1989 ώς το 1991 εισήγαγαν
λαθραία στη Γαλικία πάνω από δύο τόνους κολομβιανής κοκαΐνης. Βέβαια το
λαθρεμπόριο στην περιοχή δεν έχει εξαφανιστεί. Δεν υπάρχουν πια ντόπιοι νονοί,
αλλά οι διεθνείς μαφίες με έδρα την Κολομβία πληρώνουν μισθό στους ντόπιους
για να χρησιμοποιούν την υποδομή τους. Τα ναρκωτικά φτάνουν πλέον σε κοντέινερ
με μεγάλα πλοία και η κοκαΐνη και η έκσταση έχουν εκθρονίσει την ηρωίνη. H
καταστροφή που προκάλεσε το ναυάγιο του πετρελαιοφόρου «Prestige» επιβράδυνε
κάπως το λαθρεμπόριο, αλλά μόνο για λίγο. H Κάρμεν κοντεύει τα 60 και λέει πως
κουράστηκε πια. Πολλά παιδιά φίλων της έχουν πεθάνει από υπερβολική δόση ή από
AIDS, αλλά συνεχίζει να ελπίζει. Κυρίως γιατί ο μεγάλος γιος της παντρεύτηκε,
και εδώ και έξι μήνες έχει σταματήσει τη χρήση της ηρωίνης.