Tο ματωμένο Σάββατο του Λε Mαν

Ο Μάικ Χόθορν γιορτάζει με σαμπάνια μετά τη νίκη του στον αγώνα. Δεν σταμάτησε την κούρσα μετά την τραγωδία

Στις 4 μ.μ. σήμερα, αρχίζει ο αγώνας αυτοκινήτων του Λε Μαν – μια 24ωρη
δοκιμασία ταχύτητας και επιδεξιότητας. Πριν από 50 χρόνια όμως, ένα φριχτό
μακελειό στην κούρσα αυτή άλλαξε για πάντα τους αγώνες αυτοκινήτων.

Το Λε Μαν είναι μια επαρχιακή πόλη, 190 χλμ. νοτιοδυτικά του Παρισιού. Λίγο
έξω απ’ αυτήν έγινε το 1923 για πρώτη φορά ένας 24ωρος αγώνας αυτοκινήτων. Ο
στόχος ήταν να φτάσουν τα αυτοκίνητα στα άκρα, ώστε να διαπιστωθεί τι μπορούν
και τι δεν μπορούν να αντέξουν και να αντληθούν συμπεράσματα ώστε να
βελτιωθούν τα αυτοκίνητα παραγωγής.

Την πρώτη χρονιά, η μέση ταχύτητα στον ταχύτερο γύρο ήταν 106,2 χλμ/ώρα, αλλά
έκτοτε αυξήθηκε και τώρα οι Jaguar και οι Mercedes κάνουν τον γύρο των 13,36
χλμ. σε λίγο περισσότερο από τέσσερα λεπτά. Αυτό μεταφράζεται σε μέση ταχύτητα
άνω των 193 χλμ/ώρα, ενώ στη μεγάλη ευθεία τα αυτοκίνητα φτάνουν τα 305
χλμ/ώρα.

Μακελειό από το άγριο κυνηγητό Τζάγκουαρ και Μερσεντές

Στις 11 Ιουνίου 1955, Σάββατο, στις 6.25 μ.μ., ο Βρετανός Λανς Μάκλιν
βρισκόταν στο τιμόνι μιας Austin Healey. Πενήντα εννέα άλλα αυτοκίνητα έτρεχαν
στη μεγάλη πίστα. Ο δρόμος μπροστά του περνούσε ανάμεσα στα πιτς, στα δεξιά,
και τον χώρο των θεατών, αριστερά. Το πλήθος στριμωχνόταν όρθιο έως το
προστατευτικό ανάχωμα στην άκρη του δρόμου.

Ο Μάκλιν είδε μια Jaguar και δύο Mercedes σε μεσαία απόσταση πίσω του να
πλησιάζουν. Ο Μάικ Χόθορν, που οδηγούσε την Jaguar, φορούσε παπιγιόν ακόμη και
στους αγώνες. Του άρεσαν τα κορίτσια, αλλά όχι και τα γερμανικά αυτοκίνητα. Ο
πόλεμος ήταν ακόμη σχετικά πρόσφατος και η ένταση ήταν φανερή, όποτε
συγκρούονταν βρετανικές και γερμανικές ομάδες. Από την αρχή της κούρσας είχε
εμπλακεί σε άγρια κόντρα με τη Mercedes του Αργεντινού Χουάν-Μανουέλ Φάντζιο,
του καλύτερου οδηγού στον κόσμο. Οι 300.000 θεατές παρακολουθούσαν τα δύο
αυτοκίνητα να κυνηγούν το ένα το άλλο προφυλακτήρα με προφυλακτήρα, αν και η
κούρσα υποτίθεται πως ήταν ένα 24ωρο τεστ αντοχής. Ο Φάντζιο έσπασε δύο φορές
το ρεκόρ ταχύτερου γύρου, ο Χόθορν τον ακολούθησε «κατά πόδας», ο Φάντζιο
κατέβασε τον χρόνο άλλες δύο φορές, ο Χόθορν προηγήθηκε και πάλι, ο Φάντζιο
προηγήθηκε ξανά και ο Χόθορν αύξανε διαρκώς ταχύτητα για να τον ξαναπεράσει.

Με 275 χλμ. /ώρα. Περνώντας από τα πιτς ο Χόθορν είδε ένα σήμα, να μπει
στον επόμενο γύρο για να παραδώσει στον συνοδηγό του. Ο Μάκλιν δεν μπορούσε να
το ξέρει ούτε γνώριζε πως από τις δύο Mercedes που είχε δει να πλησιάζουν, την
πλησιέστερη σε αυτόν οδηγούσε ένας 50χρονος Γάλλος, ο Πιερ Λεβέγκ, ο οποίος
έκανε παραδοσιακή κούρσα αντοχής και ο Φάντζιο ετοιμαζόταν να τον προσπεράσει.
Ο Μάκλιν πήγε στη δεξιά πλευρά για να αφήσει χώρο. Ο Χόθορν τον προσπέρασε και
πλησίαζαν στα πιτς, που απείχαν λίγο περισσότερο από 350 μέτρα, με ταχύτητα
275 χλμ. /ώρα. Ο Χόθορν έφερε την Jaguar στα δεξιά για να μπει στα πιτς, αλλά
έτσι μπήκε ακριβώς μπροστά στον Μάκλιν, που πάγωσε όταν είδε τα φώτα των
φρένων της Jaguar να ανάβουν.

Τα πρώτα θύματα. Τα φρένα της Jaguar ήταν πολύ ισχυρότερα από εκείνα
του Μάκλιν. Έστριψε απότομα την Austin Healey προς τα αριστερά για να αποφύγει
την Jaguar, αλλά έτσι βρέθηκε στον δρόμο του Λεβέγκ. Ο Μάκλιν ένιωσε μια
τρομερή σύγκρουση και το κάψιμο μιας εξάτμισης στο πρόσωπό του, είδε τη
Mercedes του Λεβέγκ να απογειώνεται. H Mercedes προσγειώθηκε στο ανάχωμα στην
αριστερή πλευρά του δρόμου, αλλά αναπήδησε, πέρασε τον έναν από τους
περιβόλους και πέφτοντας, σκότωσε 14 ανθρώπους προτού διαλυθεί πάνω σε
τσιμεντένιο τοίχο. Ο κινητήρας, η πολλαπλή της εξάτμισης και ο εμπρός άξονας
εκτοξεύθηκαν με διαφορετικές τροχιές προς το συνωστισμένο πλήθος. Σε τριάμισι
δευτερόλεπτα από την πρώτη σύγκρουση με την Austin Healey και τις επόμενες που
ακολούθησαν, ο τόπος είχε μετατραπεί σε πεδίο θανάτου. Τα περισσότερα θύματα
αποκεφαλίστηκαν.

Οι τόσοι νεκροί παραλίγο να σκοτώσουν τους αγώνες αυτοκινήτων. Ο Τόνι Μπρουκς,
που οδηγούσε μια Aston Martin και πέρασε δίπλα από τα φλεγόμενα συντρίμμια,
λέει: «Το δυστύχημα στο Λε Μαν συγκλόνισε τον κόσμο των αγώνων αυτοκινήτου
επειδή, μολονότι μας άρεσε το γεγονός ότι οι αγώνες αυτοί ήταν επικίνδυνοι,
ουδέποτε είχαμε σκεφθεί πως οι θεατές θα μπορούσε να είναι τα θύματα. H
προστασία των θεατών αυξήθηκε πολύ ύστερα από αυτό». Οι αγώνες αυτοκινήτου δεν
θα ήταν ποτέ πια τόσο επικίνδυνοι.

Περισσότεροι από 81 νεκροί θεατές

Το φονικό ήταν μακάβρια αυθαίρετο: ένας άνδρας σώος και αβλαβής, η
αρραβωνιαστικιά του δίπλα κομμένη στα δύο· μια γιαγιά χωρίς γρατζουνιά, η
επτάχρονη εγγονή της νεκρή· τέσσερις φίλοι μαζί, στη σειρά, δύο ψηλοί και δύο
κοντοί. Οι ψηλοί είδαν τη σύγκρουση και έσκυψαν, οι κοντοί άκουσαν τον θόρυβο
και σηκώθηκαν στα νύχια για να δουν… Ένα κοριτσάκι σοκαρισμένο γυρνούσε γύρω
γύρω λέγοντας: «H μαμά μου είναι νεκρή, παρακαλώ θα με πάτε σπίτι;». Ίσως
σκοτώθηκαν 81 άνθρωποι, ίσως περισσότεροι. Δεν υπάρχει οριστικός απολογισμός.

Ο αγώνας δεν σταμάτησε επειδή οι οργανωτές φοβήθηκαν πως οι 300.000 θεατές θα
μπλόκαραν φεύγοντας τους δρόμους που ήταν απαραίτητοι για τα ασθενοφόρα. H
Mercedes, που προηγούνταν, αποσύρθηκε στις 1.45 π.μ. H Jaguar συνέχισε και ο
Χόθορν νίκησε. Ήπιε σαμπάνια και μια γαλλική εφημερίδα έβαλε κάτω από τη
φωτογραφία του την πικρόχολη λεζάντα, «Στην υγειά σου, κ. Χόθορν».

Ο Κρίστοφερ Χίλτον είναι ο συγγραφέας του βιβλίου «Λε Μαν ’55: η
σύγκρουση που άλλαξε τους αγώνες αυτοκινήτου» (Εκδ. Breedon Books)

Επιμέλεια: Γιώργος Αγγελόπουλος