Δρόμοι

Στο μέλλον…

… θα συνεισφέρει άραγε κανείς εργοδότης στη σύνταξη των εργαζομένων του;
Μάλλον όχι. Και το μέλλον έρχεται ολοένα και πιο κοντά. Ας πάρουμε για
παράδειγμα την Αμερική, την πλουσιότερη χώρα του κόσμου. Και από την Αμερική
τη Γιουνάιτεντ Αιρλάινς. Στα πρόθυρα της χρεοκοπίας, η αεροπορική εταιρεία
δήλωσε αδυναμία να πληρώσει τις συντάξεις στους εργαζομένους της και τις
φόρτωσε στο κρατικό ταμείο εγγυήσεων. Το κρατικό ταμείο εγγυήσεων εγγυάται για
τα συνταξιοδοτικά προγράμματα των επιχειρήσεων και πληρώνει τους συνταξιούχους
όταν μια επιχείρηση δηλώνει αδυναμία. Αλλά είναι και αυτό ελλειμματικό, επειδή
το «φέσι» που του έχουν φορέσει μέχρι τώρα οι επιχειρήσεις έχει φθάσει κάτω
από τα φρύδια.

Κάπως αμυδρά…

… θυμούνται σήμερα οι Αμερικανοί πως είχαν ζήσει και καλύτερα χρόνια. Το
1980, το 38% των Αμερικανών είχε εγγυημένη κύρια σύνταξη. Το 1997, το ποσοστό
αυτό περιορίστηκε σε 21%. Σήμερα είναι ακόμη μικρότερο (δεν γνωρίζουμε πόσο).
Πολλοί εργαζόμενοι έχουν επενδυτικά συνταξιοδοτικά προγράμματα, γράφει το
περιοδικό «Φορμπς», αλλά ολοένα και λιγότεροι έχουν τα κεφάλαια που
χρειάζονται για να τα χρηματοδοτήσουν ώστε να έχουν ένα ανεκτό επίπεδο ζωής
αύριο μεθαύριο. Είναι κάπως ειρωνικό να θέλει η αμερικανική κυβέρνηση να
μετακυλίσει την ευθύνη των συντάξεων από τον δημόσιο τομέα στον ιδιωτικό, την
ίδια ώρα που ο ιδιωτικός στρέφεται για βοήθεια στον δημόσιο. Αυτό που νοσεί
άμεσα και βαριά, τονίζει ο οικονομολόγος Τζόζεφ Στίγκλιτς, δεν είναι το
δημόσιο αλλά το ιδιωτικό σύστημα. Κανείς δεν έχει λόγο να είναι ευχαριστημένος
από αυτήν την κατάσταση. Ούτε οι φορολογούμενοι, που καλούνται να πληρώσουν τα
ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα – ο οποίος την ίδια ώρα ζητεί τη διάλυση του
δημόσιου τομέα για να μην πληρώνουν τα ελλείμματά του οι φορολογούμενοι.
Τραγελαφικό, ε;

Αυτός ο νέος…

… καπιταλισμός αναλαμβάνει την κρατικοποίηση των ιδιωτικών υποχρεώσεων. Τα
ομόλογα της Τζένεραλ Μότορς και της Φορντ, που ήταν κάποτε οι ακρογωνιαίοι
λίθοι του αμερικανικού καπιταλισμού, υποβαθμίστηκαν πρόσφατα σε
«σκουπιδόχαρτα». Είναι αμφίβολο αν θα μπορέσουν να ανταποκριθούν στις
μελλοντικές υποχρεώσεις τους προς τους συνταξιούχους τους. Και ο νομπελίστας
Τζόζεφ Στίγκλιτς εκτιμάει πως είναι θέμα χρόνου πότε θα χτυπήσουν και αυτές
την πόρτα του κράτους. H εμπειρία της Γιουνάιτνετ δείχνει πως τα ιδιωτικά
συνταξιοδοτικά προγράμματα δεν είναι αξιόπιστα.

Με δυο λόγια…

… αυτό το σύστημα, το οποίο η μητρόπολη του καπιταλισμού προσπαθεί να
«πουλήσει» στον υπόλοιπο κόσμο, είναι υπέρ των ιδιωτικοποιήσεων όταν πρόκειται
για τα κέρδη των επιχειρήσεων και υπέρ των κρατικοποιήσεων όταν πρόκειται για
τις ζημιές τους. Και είναι επίσης κάπως ειρωνικό που βρίσκονται πρόθυμοι
«αγοραστές» γι’ αυτό το σύστημα και σε άλλες χώρες του κόσμου. Ας περίμεναν
τουλάχιστον οι «πλασιέδες» του ιδιωτικού συστήματος συνταξιοδότησης να δουν αν
το σύστημά τους λειτουργεί, προτού αρχίσουν να διαλύουν το δημόσιο σύστημα.
Αυτό το «σύστημα», ο λαός το ήξερε και πρώτα, αλλά το έλεγε αλλιώς: «Γιάννης
κερνά, Γιάννης πίνει».