Yπάρχουμε… Συνυπάρχουμε;

Ημέρα Πέμπτη, βραδινό δελτίο ειδήσεων. H κάμερα δείχνει κάμπους και αγρότες,
Έλληνες και μετανάστες. Κάπου εκεί στη Λάρισα, κάπου εκεί στην Κρήτη. H είδηση
είναι σύντομη: οι Αλβανοί μετανάστες ζητούν μεγαλύτερα μεροκάματα. H λεζάντα
νοηματοδοτεί την είδηση: «Ακρίβυναν και οι Αλβανοί. Ζητούν κρουασάν και
εμφιαλωμένο νερό»… Ακολουθούν δηλώσεις: «Θα πάρουμε Πολωνούς. Εάν
επιμείνουν, θα τους απελάσουμε»… Τέλος. Περνάμε στην άλλη είδηση…

***

Μπερδεμένες εποχές: οι Κινέζοι πωλούν φθηνά, οι Αλβανοί πωλούνται ακριβά…
Και στον νου μου τριγυρίζει εκείνη η λεζάντα: «Ακρίβυναν και οι
Αλβανοί». Ειδικά εκείνο το μικροσκοπικό και: βγάλτε το και θα δείτε τη
διαφορά… Φαντάζομαι τον/την δημοσιογράφο να κάθεται μπροστά στο κομπιούτερ,
στριμώχνοντας το μυαλό του για να βρει μια πιασάρικη λεζάντα. Και πράγματι,
εκείνο το και είναι όλα τα λεφτά… Με αυτή τη λεζάντα τελειώνει και
γι’ αυτόν μια άλλη κουραστική ημέρα δουλειάς… Γιατί ο λεζαντογράφος είναι
και αυτός βιοπαλαιστής και ίσως δεν ανταμείβεται αρκετά… Από μια άποψη,
είναι και αυτός ο «Αλβανός» της βιομηχανίας του θεάματος…

***

«Ακρίβυναν και οι Αλβανοί». Όπως λέμε «ακρίβυναν και οι
πατάτες»… Είναι αυτό το μικροσκοπικό και, που ξαφνικά καθιστά
τεράστιο το χάσμα ανάμεσα στους ιθαγενείς και τους μετανάστες, ανάμεσα
στους εργοδότες και τους εργάτες, ανάμεσα σε αυτούς που έχουν δικαίωμα
να βελτιώσουν τη ζωή τους και στους άλλους που δεν το έχουν… Ο
λεζαντογράφος, όμως, δεν το φιλοσόφησε τόσο πολύ. Απλώς δεν πέρασε ποτέ από το
μυαλό ότι και οι Αλβανοί έχουν αξιοπρέπεια. Ότι, όπως αυτός θέλει να
βελτιώσει τη ζωή του, έτσι θέλουν και οι Αλβανοί, και οι
Πακιστανοί, και οι Κινέζοι, και οι Πολωνοί…

***

Μία ημέρα πριν διαβάσω την εν λόγω λεζάντα είχα περάσει από τις Εκδόσεις
Κατάρτι για να αγοράσω το βιβλίο του Ζήση Παπανικολάου για τους Έλληνες
απεργούς ανθρακωρύχους στο Κολοράντο της Αμερικής, στις αρχές του αιώνα, και
τον ηγέτη τους, τον Λούι Τίκα. Δεν ήταν το αληθινό του όνομα. Τον έλεγαν Ηλία
Αναστασίου Σπαντουδάκι. Το άλλαξε ίσως για να πάρει την αμερικανική ιθαγένεια.
Δολοφονήθηκε από τους πληρωμένους δολοφόνους των εργοδοτών, γιατί ήθελε οι
Έλληνες μετανάστες να μην υποχωρήσουν από τα αιτήματά τους για μεγαλύτερα
μεροκάματα και καλύτερες συνθήκες εργασίας. Μια μερίδα του τοπικού Τύπου
χλεύαζε τους Έλληνες μετανάστες. Μέχρι τότε εκείνοι ήταν οι πιο φθηνοί και
ενίοτε οι εργοδότες τούς χρησιμοποιούσαν ως απεργοσπάστες. Ξαφνικά αποφάσισαν
να γίνουν και εκείνοι ακριβοί. Ο Τύπος (τότε δεν υπήρχε η ιδιωτική τηλεόραση)
τους περιέλουζε με διάφορα επίθετα: «νεοφερμένοι», «καφετζήδες», «κίτρινοι
εργάτες», «αιμοδιψείς», «ντεν καταλαβαίνει»… Οι μετανάστες αυτοί ήταν νεαρά
παιδιά, αγρότες στην πλειονότητά τους, που έτρεμαν τις κατολισθήσεις στα
ανθρακωρυχεία, τον σωματικό ακρωτηριασμό, περισσότερο όμως έτρεμαν την
αποτυχία. Γιατί, στην ξενιτιά είχαν πάει για να μαζέψουν λεφτά και όχι
ασφάλεια…

***

Ύστερα από περίπου ογδόντα χρόνια ένας από τους απογόνους αυτών των
μεταναστών, ο Ζήσης Παπανικολάου, καθηγητής στο τμήμα Liberal Arts του San
Francisco Art Institute, με άκρα ποιητικότητα «ξεθάβει» άγνωστα γεγονότα και
πρόσωπα ανώνυμα, μουχλιασμένες φωτογραφίες και ξεχασμένες λεζάντες,
μετατρέποντάς τα σε Ιστορία. Ποιος ξέρει εάν έπειτα από ογδόντα χρόνια,
κάποιος απόγονος εκείνων των αγροίκων μεταναστών από την Αλβανία ή την Ινδία
δεν θα κάνει το ίδιο. Και, ίσως, ψάχνοντας θα σκοντάψει και στη λεζάντα αυτή:
«Ακρίβυναν και οι Αλβανοί». Ίσως εκείνος χρησιμοποιήσει τη λεζάντα ως
τίτλο του βιβλίου του. H ειρωνεία της μοίρας είναι πως τότε, χάρη σε αυτούς
τους μετανάστες, με τα πρόσωπα ταλαιπωρημένα από τη στέρηση και τον ήλιο, ίσως
θα μπεις στην Ιστορία κι εσύ, αγαπητέ συνάδελφε…

LINK:

www.gkapllani.com