XΟPXE EΔΟYAPTΣ Όταν ο Nερούντα «μισούσε» τον Σεφέρη…

![]() |
![]() |
|
«Στα νιάτα μου υπήρξα άνθρωπος της Αριστεράς. Τώρα είμαι αριστερός, αλλά πιο |
Στη Χιλή ξέρουν όλοι το όνομα του Γιώργου Σεφέρη. Όχι τόσο γιατί έχουν
διαβάσει την ποίησή του όσο γιατί τη χρονιά που πήρε το Νόμπελ Λογοτεχνίας, ο
Νερούντα περίμενε ότι θα το πάρει εκείνος! Το αφηγήθηκε ο Χόρχε Έδουαρτς, που
δεν είναι ποιητής. Είναι όμως ο μόνος πεζογράφος της Χιλής που έχει πάρει
βραβείο Θερβάντες (1999). Και τον Νερούντα τον θαύμαζε από μικρός, όχι τόσο
για το «Κάντο Χενεράλ» όσο για την «Κατοικία στη Γη».
Έκανε ένα σύντομο πέρασμα από την Αθήνα με την ευκαιρία της έκδοσης του
τελευταίου μυθιστορήματός του που μεταφράστηκε στη γλώσσα μας (από τις
Εκδόσεις Εξάντας) και κατάφερε και ανέβηκε στο ιερό των Δελφών, παρά το
χειρουργημένο πόδι του. «Πέρασα δύο καλοκαίρια στην Ελλάδα λίγο πριν από τη
χούντα», λέει, «φιλοξενούμενος μιας Σουηδής συγγραφέως, μεταφράστριας του
Νερούντα, που είχε σπίτι στη Λέρο. Τότε, ήταν ένας άλλος κόσμος. Σε ολόκληρη
τη Λέρο υπήρχε μόνο ένα αυτοκίνητο και οι παλιοί μιλούσαν ακόμα ιταλικά…
Υπήρχε και τότε το ψυχιατρείο, αλλά οι μόνοι τρελοί που είδα να κυκλοφορούν
στο νησί ήμασταν εμείς!».
Ο 74χρονος Έδουαρτς έχει, όμως, και κάτι άλλο κοινό με τον Σεφέρη. Υπήρξε
διπλωμάτης καριέρας («παρότι δεν είχα κλίση», διευκρινίζει), μέχρις ότου τον
έπαυσε ο Πινοτσέτ. Είχε προλάβει όμως να πάει, απεσταλμένος της κυβέρνησης
Αλιέντε, στην Κούβα, για να ανοίξει εκεί χιλιανή πρεσβεία: «Έμεινα μόνο τρεις
μήνες. Ενώ το πρώτο βράδυ είχα τρίωρη συνάντηση με τον Κάστρο, το επόμενο
μεσημέρι γευμάτιζα με συγγραφείς όπως ο Λίμα και ο Καρπεντιέ, με τους οποίους
αλληλογραφούσα από παλιά και οι οποίοι ήδη είχαν εκφράσει επιφυλάξεις για τον
Φιντέλ. Ένας διανοούμενος συνελήφθη επειδή είχε μιλήσει σε μένα κατά του
Κάστρο, οπότε κατάλαβα ότι έπρεπε να φύγω. Οι δύο ιδιότητές μου ήταν
ασυμβίβαστες εκεί. Πήγα στο Παρίσι ως γραμματέας της πρεσβείας, με πρέσβη τον
Νερούντα. Έγραψα το “persona non grata” που περιγράφει τις περιπέτειές μου
στην Αβάνα, βιβλίο που έκτοτε με καταδιώκει. Έχω γράψει είκοσι βιβλία, αλλά
ακόμη συναντώ ανθρώπους που μου λένε: “α, έχω διαβάσει το βιβλίο σας”,
εννοώντας τις αναμνήσεις από την Κούβα».
«Το όνειρο της ιστορίας», το μυθιστόρημά του που τώρα μεταφράστηκε στα
ελληνικά από τη Σαπφώ Διαμάντη, διαδραματίζεται ταυτόχρονα στον 18ο και στον
20ό αι. Είναι η προσωπική ιστορία του πρώτου Ισπανού αρχιτέκτονα που πάτησε το
πόδι του στις αποικίες και που ερωτεύτηκε τρελά τη 16χρονη Μανουελίτα. H οποία
«σαλτάριζε σαν αγριόγατα τα τείχη του μοναστηριού των Αυγουστινιανών, όπου ο
ζηλότυπος αρχιτέκτονας την κρατούσε έγκλειστη, κι έτρεχε να παραδοθεί στις
ακόρεστες ακολασίες της… να σμίξει με τους αγαπητικούς της». Είναι δύο
εποχές επανάστασης, όπου το προσωπικό μπλέκεται με το εθνικό και η έριδα δίνει
τη θέση της στη συμφιλίωση.
Σοσιαλιστής πρόεδρος με… ηρεμία
«Στη Λατινική Αμερική συχνά τα φαινόμενα απατούν», λέει ο Χιλιανός Χόρχε
Έδουαρτς. «Πάντως, σήμερα στη Χιλή υπάρχει σταθερότητα και δεν διαφαίνονται
κίνδυνοι. Κανείς δεν φανταζόταν σοσιαλιστή πρόεδρο χωρίς συγκρούσεις. Και
όμως, η περίοδος του Ρικάρντο Λάγος είναι πολύ ήρεμη. Στις επόμενες εκλογές,
μάλιστα, στα τέλη του χρόνου, αναμένεται να εκλεγεί η Μισέλ Μπατσελέ. Κάτι
πολύ σημαντικό γιατί πρόκειται για γυναίκα, σοσιαλίστρια, τέως υπουργό Άμυνας
και κόρη πτεράρχου, φίλου του Αλιέντε που πέθανε φυλακισμένος από τον
Πινοτσέτ. Αλλά σχεδόν όλες οι χώρες της Λατινικής Αμερικής», προσθέτει ο
Χιλιανός συγγραφέας, «έχουν βρει ένα μόντους βιβέντι με τις ΗΠΑ. Ο Λούλα
αποδείχθηκε μετριοπαθής, ενώ και ο Τσάβες στις πράξεις του είναι πιο συνετός
σε σχέση με όσα διακηρύττει. Ακόμη και στο Περού, με πρόεδρο (τον Τολέδο) που
έχει πολύ κακή φήμη, η οικονομική κατάσταση δεν είναι και τόσο άσχημη.
Προσωπικά, δεν είμαι απαισιόδοξος για το μέλλον», λέει ο Χιλιανός συγγραφέας.
INFO
Χόρχε Έδουαρτς, «Το όνειρο της ιστορίας», μτφ. Σαπφώ Διαμάντη, Εκδ. Εξάντας,
σελ. 496, τιμή: 18 ευρώ













